Issues
Select Version
Chakkanipāta-aṭṭhakathā
Chakkanipāta-aṭṭhakathā

1. Āhuneyyavaggo

Author: _System_Pali_VRI_ @ Administrator

1. Āhuneyyavaggo

1. Paṭhamaāhuneyyasuttavaṇṇanā

1. ChakkanipātassaV3.89M3.87P3.335 paṭhame idha , bhikkhave , bhikkhūti , bhikkhave , imasmiṃ sāsane bhikkhu .
Neva sumano hoti na dummanoti iṭṭhārammaṇe rāgasahagatena somanassena sumano vā aniṭṭhārammaṇe dosasahagatena domanassena dummano vā na hoti .
Upekkhako viharati sato sampajānoti majjhattārammaṇe asamapekkhanena aññāṇupekkhāya upekkhakabhāvaṃ anāpajjitvā satoV3.90 sampajāno hutvā ārammaṇe majjhatto viharati .
Imasmiṃ sutte khīṇāsavassa satatavihāro kathito .

2. Dutiyaāhuneyyasuttavaṇṇanā

2-4.
Dutiye anekavihitaṃ iddhividhan tiādīni visuddhimagge vuttāneva .
Āsavānaṃ khayā anāsavan ti āsavānaṃ khayena anāsavaṃ , na cakkhuviññāṇādīnaṃ viya abhāvenāti .
Imasmiṃ sutte khīṇāsavassa abhiññā paṭipāṭiyā kathitā .
Tatiyacatutthesu khīṇāsavo kathito .

5-7.
Ājānīyasuttattayavaṇṇanā

5-7.
Pañcame aṅgehīti guṇaṅgehi .
Khamoti adhivāsako .
Rūpānan ti rūpārammaṇānaṃ .
VaṇṇasampannotiP3.336 sarīravaṇṇena sampanno .
Chaṭṭhe balasampannoti kāyabalena sampanno .
Sattame javasampannoti padajavena sampanno .

8-9.
Anuttariyasuttādivaṇṇanā

8-9.
Aṭṭhame anuttariyānīti aññena uttaritarena rahitāni niruttarāni .
Dassanānuttariyan ti rūpadassanesu anuttaraṃ .
Esa nayo sabbapadesuM3.88 .
Hatthiratanādīnañhi dassanaṃ na dassanānuttariyaṃ , niviṭṭhasaddhassa pana niviṭṭhapemavasena dasabalassa vā bhikkhusaṅghassa vā kasiṇaasubhanimittādīnaṃ vā aññatarassa dassanaṃ dassanānuttariyaṃ nāma .
Khattiyādīnaṃ guṇakathāsavanaṃ na savanānuttariyaṃ , niviṭṭhasaddhassa pana niviṭṭhapemavasena tiṇṇaṃ vā ratanānaṃ guṇakathāsavanaṃ tepiṭakabuddhavacanasavanaṃ vā savanānuttariyaṃ nāma .
Maṇiratanādīnaṃ lābho na lābhānuttariyaṃ , sattavidhaariyadhanalābho pana lābhānuttariyaṃ nāma .
Hatthisippādisikkhanaṃ na sikkhānuttariyaṃ , sikkhāttayassa pūraṇaṃ pana sikkhānuttariyaṃ nāma .
Khattiyādīnaṃ pāricariyā na pāricariyānuttariyaṃ , tiṇṇaṃ pana ratanānaṃ pāricariyā pāricariyānuttariyaṃ nāma .
Khattiyādīnaṃ guṇānussaraṇaṃ na anussatānuttariyaṃ , tiṇṇaṃ pana ratanānaṃ guṇānussaraṇaṃ anussatānuttariyaṃV3.91 nāma .
Iti imāni cha anuttariyāni lokiyalokuttarāni kathitāni .
Navame buddhānussatīti buddhaguṇārammaṇā sati .
Sesapadesupi eseva nayo .

10. Mahānāmasuttavaṇṇanā

10. Dasame mahānāmoti dasabalassa cūḷapitu putto eko sakyarājā .
YenaP3.337 bhagavā tenupasaṅkamīti bhuttapātarāso hutvā dāsaparijanaparivuto gandhamālādīni gāhāpetvā yattha satthā , tattha agamāsi .
Ariyaphalaṃ assa āgatanti āgataphalo .
Sikkhāttayasāsanaṃ etena viññātanti viññātasāsano .
Iti ayaṃ rājā ‘‘ sotāpannassa nissayavihāraṃ pucchāmī ’’ ti pucchanto evamāha .
Nevassa rāgapariyuṭṭhitan ti na uppajjamānena rāgena uṭṭhahitvā gahitaṃ .
Ujugatan ti buddhānussatikammaṭṭhāne ujukameva gataṃ .
Tathāgataṃ ārabbhāti tathāgataguṇe ārabbha .
Atthavedan ti aṭṭhakathaṃ nissāya uppannaṃ pītipāmojjaṃ .
Dhammavedan ti pāḷiṃ nissāya uppannaṃ pītipāmojjaṃ .
Dhammūpasañhitan ti pāḷiñca aṭṭhakathañca nissāya uppannaṃ .
Pamuditassāti duvidhena pāmojjena pamuditassa .
Pīti jāyatīti pañcavidhā pīti nibbattati .
Kāyo passambhatīti nāmakāyo ca karajakāyo ca darathapaṭippassaddhiyā paṭippassambhati .
Sukhan ti kāyikacetasikasukhaṃ .
Samādhiyatīti ārammaṇe sammā ṭhapitaṃ hoti .
Visamagatāya pajāyāti rāgadosamohavisamagatesu sattesu .
Samappattoti samaṃ upasamaṃ patto hutvā .
Sabyāpajjhāyāti sadukkhāya .
DhammasotaṃM3.89 samāpannoti vipassanāsaṅkhātaṃ dhammasotaṃ samāpanno .
Buddhānussatiṃ bhāvetīti buddhānussatikammaṭṭhānaṃ brūheti vaḍḍheti .
Iminā nayena sabbattha attho veditabbo .
ItiP3.338 mahānāmo sotāpannassa nissayavihāraṃ pucchi .
Satthāpissa tameva kathesi .
Evaṃ imasmiṃ sutte sotāpannova kathitoti .
Āhuneyyavaggo paṭhamo .