9. Udāyīsuttavaṇṇanā
29. Navame udāyin ti lāḷudāyittheraṃ .
Suṇomahaṃ , āvusoti , āvuso , nāhaṃ badhiro , suṇāmi bhagavato vacanaṃ , pañhaṃ pana upaparikkhāmīti .
Adhicittan ti samādhivipassanācittaṃ .
Idaṃ , bhante , anussatiṭṭhānan ti idaṃ jhānattayasaṅkhātaṃ anussatikāraṇaṃ .
Diṭṭhadhammasukhavihārāya saṃvattatīti imasmiṃyeva attabhāve sukhavihāratthāya pavattati .
Ālokasaññan ti ālokanimitte uppannasaññaṃ .
Divā saññaṃ adhiṭṭhātīti divāti saññaṃ ṭhapeti
M3.103 .Yathā divā tathā rattin ti yathānena divā ālokasaññā manasikatā , rattimpi tatheva taṃ manasi karoti .
Yathā rattiṃ tathā divāti yathā vānena rattiṃ ālokasaññā manasikatā , divāpi taṃ tatheva manasi karoti .
Vivaṭenāti pākaṭena .
Apariyonaddhenāti nīvaraṇehi anonaddhena .
Sappabhāsaṃ cittaṃ bhāvetīti dibbacakkhuñāṇatthāya sahobhāsakaṃ cittaṃ brūheti vaḍḍheti .
Yaṃ pana ‘‘ ālokasaññaṃ
P3.358 manasi karotī ’’ ti vuttaṃ , taṃ thinamiddhavinodanālokasaññaṃ sandhāya vuttaṃ , na dibbacakkhuñāṇālokanti veditabbaṃ .Ñāṇadassanappaṭilābhāyāti dibbacakkhusaṅkhātassa ñāṇadassanassa paṭilābhāya .
Imameva kāyan tiādīsu yaṃ vattabbaṃ siyā , taṃ sabbaṃ sabbākārena vitthārato visuddhimagge kāyagatāsatikammaṭṭhāne vuttaṃ .
Kāmarāgappahānāyāti pañcakāmaguṇikassa rāgassa pahānatthāya .
Seyyathāpi passeyyāti yathā passeyya .
Sarīran ti matasarīraṃ .
Sivathikāya chaḍḍitan ti susāne apaviddhaṃ .
Ekāhaṃ matassa assāti ekāhamataṃ .
Dvīhaṃ matassa assāti dvīhamataṃ .
Tīhaṃ matassa assāti tīhamataṃ .
Bhastā viya vāyunā uddhaṃ jīvitapariyādānā yathānukkamaṃ samuggatena sūnabhāvena dhumātattā uddhumātaṃ , uddhumātameva uddhumātakaṃ .
Paṭikūlattā vā kucchitaṃ uddhumātanti uddhumātakaṃ .
Vinīlaṃ vuccati viparibhinnavaṇṇaṃ , vinīlameva vinīlakaṃ .
Paṭikūlattā vā kucchitaṃ vinīlanti vinīlakaṃ .
Maṃsussadaṭṭhānesu rattavaṇṇassa pubbasannicayaṭṭhānesu setavaṇṇassa yebhuyyena ca nīlavaṇṇassa nīlaṭṭhāne nīlasāṭakapārutasseva chavasarīrassetaṃ adhivacanaṃ .
Paribhinnaṭṭhānehi navahi vā vaṇamukhehi vissandamānaṃ pubbaṃ vipubbaṃ , vipubbameva
V3.106 vipubbakaṃ .Paṭikūlattā vā kucchitaṃ vipubbanti vipubbakaṃ .
Vipubbakaṃ jātaṃ tathābhāvaṃ gatanti vipubbakajātaṃ .
So
P3.359 imameva kāyan ti so bhikkhu imaṃ attano kāyaṃ tena kāyena saddhiṃ ñāṇena upasaṃharati upaneti .Kathaṃ ?
Ayampi kho kāyo evaṃdhammo evaṃbhāvī evaṃanatītoti .
Idaṃ vuttaṃ hoti – āyu usmā viññāṇanti imesaṃ tiṇṇaṃ dhammānaṃ atthitāya ayaṃ kāyo ṭhānagamanādikhamo hoti , imesaṃ pana vigamā ayampi evaṃdhammo evaṃpūtikasabhāvoyevāti .
Evaṃbhāvīti evamevaṃ uddhumātādibhedo bhavissati .
Evaṃ anatītoti evaṃ uddhumātādibhāvaṃ anatikkanto .
Khajjamānan ti
M3.104 udarādīsu nisīditvā udaramaṃsaoṭṭhamaṃsaakkhikamaṃsādīni luñcitvā luñcitvā khādiyamānaṃ .Samaṃsalohitan ti sesāvasesamaṃsalohitayuttaṃ .
Nimmaṃsalohitamakkhitan ti maṃse khīṇepi lohitaṃ na sussati , taṃ sandhāya vuttaṃ –
‘‘ nimmaṃsalohitamakkhitan ’’ ti .
Aññenāti aññena disābhāgena .
Hatthaṭṭhikan ti catusaṭṭhibhedampi hatthaṭṭhikaṃ pāṭiyekkaṃ pāṭiyekkaṃ vippakiṇṇaṃ .
Pādaṭṭhikā dīsupi eseva nayo .
Terovassikānīti atikkantasaṃvaccharāni .
Pūtīnīti abbhokāse ṭhitāni vātātapavuṭṭhisamphassena terovassikāneva pūtīni honti , antobhūmigatāni pana cirataraṃ tiṭṭhanti .
Cuṇṇakajātānīti cuṇṇavicuṇṇaṃ hutvā vippakiṇṇāni .
Sabbattha
P3.360 so imamevāti vuttanayena khajjamānādīnaṃ vasena yojanā kātabbā .Asmimānasamugghātāyāti asmīti pavattassa navavidhassa mānassa samugghātatthāya .
Anekadhātupaṭivedhāyāti anekadhātūnaṃ paṭivijjhanatthāya .
Satova abhikkamatīti gacchanto satipaññāhi samannāgatova gacchati .
Satova paṭikkamatīti paṭinivattantopi satipaññāhi samannāgatova nivattati .
Sesapadesupi eseva nayo .
Satisampajaññāyāti satiyā ca ñāṇassa ca atthāya .
Iti imasmiṃ sutte satiñāṇāni missakāni kathitānīti .