7. Majjhesuttavaṇṇanā
61. Sattame pārāyane metteyyapañheti pārāyanasamāgamamhi metteyyamāṇavassa pañhe .
Ubhonte viditvānāti dve ante dve koṭṭhāse jānitvā .
Majjhe mantā na lippatīti mantā vuccati paññā , tāya ubho ante viditvā majjhe na lippati , vemajjheṭṭhāne na lippati .
Sibbanimaccagāti
P3.403 sibbanisaṅkhātaṃ taṇhaṃ atīto .Phassoti phassavasena nibbattattā ayaṃ attabhāvo .
Eko antoti ayameko koṭṭhāso .
Phassasamudayoti phasso samudayo assāti phassasamudayo , imasmiṃ attabhāve katakammaphassapaccayā nibbatto anāgatattabhāvo .
Dutiyo antoti dutiyo koṭṭhāso .
Phassanirodhoti nibbānaṃ .
Majjheti sibbinitaṇhaṃ chetvā dvidhākaraṇaṭṭhena nibbānaṃ majjhe nāma hoti .
Taṇhā hi
M3.133 naṃ sibbatīti taṇhā naṃ attabhāvadvayasaṅkhātaṃ phassañca phassasamudayañca sibbati ghaṭṭeti .Kiṃ kāraṇā ?
Tassa tasseva bhavassa abhinibbattiyā .
Yadi hi taṇhā na sibbeyya , tassa tassa bhavassa nibbatti na bhaveyya .
Imasmiṃ ṭhāne koṭimajjhikūpamaṃ gaṇhanti .
Dvinnañhi kaṇḍānaṃ ekato katvā majjhe suttena saṃsibbitānaṃ koṭi majjhanti vuccati .
Sutte chinne ubho kaṇḍāni ubhato patanti .
Evamettha kaṇḍadvayaṃ viya vuttappakārā dve antā , sibbitvā ṭhitasuttaṃ viya taṇhā , sutte chinne kaṇḍadvayassa ubhatopatanaṃ viya taṇhāya niruddhāya antadvayaṃ niruddhameva hoti .
Ettāvatāti ettakena iminā ubho ante viditvā taṇhāya majjhe anupalittabhāvena abhiññeyyaṃ catusaccadhammaṃ abhijānāti nāma , tīraṇapariññāya ca pahānapariññāya ca parijānitabbaṃ lokiyasaccadvayaṃ parijānāti nāma .
Diṭṭheva
P3.404 dhammeti imasmiṃyeva attabhāve .Dukkhassantakaro hotīti vaṭṭadukkhassa koṭikaro paricchedaparivaṭumakaro hoti nāma .
Dutiyavāre tiṇṇaṃ kaṇḍānaṃ vasena upamā veditabbā .
Tiṇṇañhi kaṇḍānaṃ suttena saṃsibbitānaṃ sutte chinne tīṇi kaṇḍāni tīsu ṭhānesu patanti , evamettha kaṇḍattayaṃ viya atītānāgatapaccuppannā khandhā , suttaṃ viya taṇhā .
Sā hi atītaṃ paccuppannena , paccuppannañca anāgatena
V3.135 saddhiṃ saṃsibbati .Sutte chinne kaṇḍattayassa tīsu ṭhānesu patanaṃ viya taṇhāya niruddhāya atītānāgatapaccuppannā khandhā niruddhāva honti .
Tatiyavāre adukkhamasukhā majjheti dvinnaṃ vedanānaṃ antaraṭṭhakabhāvena majjhe .
Sukhañhi dukkhassa , dukkhaṃ vā sukhassa antaraṃ nāma natthi .
Taṇhā sibbinīti vedanāsu nandirāgo vedanānaṃ upacchedaṃ nivāretīti tā sibbati nāma .
Catutthavāre viññāṇaṃ majjheti paṭisandhiviññāṇampi sesaviññāṇampi nāmarūpapaccayasamudāgatattā nāmarūpānaṃ majjhe nāma .
Pañcamavāre viññāṇaṃ majjheti kammaviññāṇaṃ majjhe , ajjhattikāyatanesu vā manāyatanena kammassa gahitattā idha yaṃkiñci viññāṇaṃ majjhe nāma , manodvāre vā āvajjanassa ajjhattikāyatananissitattā javanaviññāṇaṃ majjhe nāma .
Chaṭṭhavāre
M3.134 sakkāyoti tebhūmakavaṭṭaṃ .Sakkāyasamudayoti samudayasaccaṃ .
Sakkāyanirodhoti nirodhasaccaṃ .
Pariyāyenāti
P3.405 tena tena kāraṇeneva .Sesaṃ sabbattha vuttanayeneva veditabbaṃ .