3. Iṇasuttavaṇṇanā
45. Tatiye dāliddiyan ti daliddabhāvo .
Kāmabhoginoti kāme bhuñjanakasattassa .
Assakoti attano santakena rahito .
Anāḷhikoti na aḍḍho .
Iṇaṃ ādiyatīti jīvituṃ asakkonto iṇaṃ ādiyati .
Vaḍḍhiṃ paṭissuṇātīti dātuṃ asakkonto vaḍḍhiṃ dassāmīti paṭijānāti .
Anucarantipi nan ti parisamajjhagaṇamajjhādīsu ātapaṭhapanapaṃsuokiraṇādīhi vippakāraṃ pāpento pacchato pacchato anubandhanti .
Saddhā natthīti okappanakasaddhāmattakampi natthi .
Hirī natthīti hirīyanākāramattakampi natthi .
Ottappaṃ
P3.377 natthīti bhāyanākāramattakampi natthi .Vīriyaṃ natthīti kāyikavīriyamattakampi natthi .
Paññā natthīti kammassakatapaññāmattakampi
V3.118 natthi .Iṇādānasmiṃ vadāmīti iṇaggahaṇaṃ vadāmi .
Mā maṃ jaññūti mā maṃ jānātu .
Dāliddiyaṃ dukkhan ti dhanadaliddabhāvo dukkhaṃ .
Kāmalābhābhijappinan ti kāmalābhaṃ patthentānaṃ .
Pāpakammavinibbayoti pāpakammavaḍḍhako .
Saṃsappatīti paripphandati .
Jānan ti jānanto .
Yassa vippaṭisārajāti ye assa
M3.116 vippaṭisārato jātā .Yonimaññataran ti ekaṃ tiracchānayoniṃ .
Dadaṃ cittaṃ pasādayan ti cittaṃ pasādento dadamāno .
Kaṭaggāhoti jayaggāho , anaparādhaggāho hoti .
Gharamesinoti gharāvāsaṃ pariyesantassa vasamānassa vā .
Cāgo puññaṃ pavaḍḍhatīti cāgoti saṅkhaṃ gataṃ puññaṃ vaḍḍhati .
Cāgā puññanti vā pāṭho .
Patiṭṭhitāti patiṭṭhitasaddhā nāma sotāpannassa saddhā .
Hirimanoti hirisampayuttacitto .
Nirāmisaṃ sukhan ti tīṇi jhānāni nissāya uppajjanakasukhaṃ .
Upekkhan ti catutthajjhānupekkhaṃ .
Āraddhavīriyoti paripuṇṇapaggahitavīriyo .
Jhānāni
P3.378 upasampajjāti cattāri jhānāni patvā .Ekodi nipako satoti ekaggacitto kammassakatañāṇasatīhi ca samannāgato .
Evaṃ ñatvā yathābhūtan ti evaṃ ettakaṃ kāraṇaṃ yathāsabhāvaṃ jānitvā .
Sabbasaṃyojanakkhayeti nibbāne .
Sabbasoti sabbākārena .
Anupādāyāti aggahetvā .
Sammā cittaṃ vimuccatīti idaṃ vuttaṃ hoti – sabbasaṃyojanakkhayasaṅkhāte nibbāne sabbaso anupādiyitvā sammā hetunā nayena maggacittaṃ vimuccati .
‘‘ Etaṃ ñatvā yathābhūtaṃ , sabbasaṃyojanakkhayan ’’ tipi pāḷiyaṃ likhitaṃ , tassa etaṃ sabbasaṃyojanakkhayasaṅkhātaṃ nibbānaṃ yathābhūtaṃ ñatvāti attho .
Purimapacchimehi pana saddhiṃ na ghaṭīyati .
Tassa sammā vimuttassāti tassa sammā vimuttassa khīṇāsavassa .
Ñāṇaṃ hotīti paccavekkhaṇañāṇaṃ hoti .
Tādinoti taṃsaṇṭhitassa .
Akuppāti akuppārammaṇattā kuppakāraṇānaṃ kilesānañca abhāvena akuppā .
Vimuttīti maggavimuttipi phalavimuttipi .
Bhavasaṃyojanakkhayeti bhavasaṃyojanakkhayasaṅkhāte nibbāne bhavasaṃyojanānañca khayante uppannā .
Etaṃ kho paramaṃ ñāṇan ti etaṃ maggaphalañāṇaṃ paramañāṇaṃ nāma .
Sukhamanuttaran ti etadeva maggaphalasukhaṃ anuttaraṃ
V3.119 sukhaṃ nāma .Āṇaṇyamuttaman ti sabbesaṃ aṇaṇānaṃ khīṇāsavo uttamaaṇaṇo
P3.379 , tasmā arahattaphalaṃ āṇaṇyamuttamanti arahattaphalena desanāya kūṭaṃ gaṇhi .Imasmiñca sutte vaṭṭameva kathetvā gāthāsu vaṭṭavivaṭṭaṃ kathitanti .