Issues
Editor
Settings
Versions
Select Version
公开
中文
miuthi-မိုးထိ
မြန်မာဘာသာ
Aṭṭhakanipāta-aṭṭhakathā
Aṭṭhakanipāta-aṭṭhakathā

4. Dānavaggo

Author： _System_Pali_VRI_ @ Administrator

4. Dānavaggo

1. Paṭhamadānasuttavaṇṇanā

31. CatutthassaV3.227 paṭhame āsajja dānaṃ detīti patvā dānaṃ deti .
Āgataṃ disvā taṃ muhuttaṃyeva nisīdāpetvā sakkāraṃ katvā dānaṃ deti , dassāmīti na kilameti .
Bhayāti ‘‘ ayaṃ adāyako akārako ’’ ti garahabhayā , apāyabhayā vā .
AdāsiP4.123 meti mayhaṃ pubbe esa idaṃ nāma adāsīti deti .
Dassati meti anāgate idaṃ nāma dassatīti deti .
Sāhu dānan ti dānaṃ nāma sādhu sundaraṃ buddhādīhi paṇḍitehi pasatthanti deti .
Cittālaṅkāracittaparikkhāratthaṃ dānaṃ detīti samathavipassanācittassa alaṅkāratthañceva parikkhāratthañca deti .
Dānañhi cittaṃ muduṃ karoti .
Yena laddho , so ‘‘ laddhaṃ me ’’ ti muducitto hoti .
Yena dinnaṃ , sopi ‘‘ dinnaṃ mayā ’’ ti muducitto hoti .
Iti ubhinnaṃ cittaṃ muduṃ karoti .
Teneva ‘‘ adantadamanan ’’ ti vuccati .
Yathāha –
‘‘ AdantadamanaṃM3.229 dānaṃ , adānaṃ dantadūsakaṃ ;
Dānena piyavācāya , unnamanti namanti cā ’’ ti .
Imesu pana aṭṭhasu dānesu cittālaṅkāradānameva uttamanti .

2. Dutiyadānasuttavaṇṇanā

32. Dutiye saddhāti yāya saddhāya dānaṃ deti , sā saddhā .
Hiriyan ti yāya hiriyā dānaṃ deti , sāva adhippetā .
Kusalañca dānan ti anavajjañca dānaṃ .
Diviyan ti divaṅgamaṃ .

3. Dānavatthusuttavaṇṇanā

33. Tatiye dānavatthūnīti dānakāraṇāni .
Chandā dānaṃ detīti pemena dānaṃ deti .
DosātiV3.228 dosena kuddho hutvā yaṃ atthi , taṃ vegena gaṇhitvā deti .
Mohāti mohena mūḷho deti .
Bhayāti garahabhayena vā apāyabhayena vā , tassa tasseva vā pana bhayena deti .
Kulavaṃsan ti kulapaveṇiṃ .

4. Khettasuttavaṇṇanā

34. CatuttheP4.124 na mahapphalaṃ hotīti dhaññaphalena mahapphalaṃ na hoti .
Na mahassādan ti yampissa phalaṃ hoti , tassa assādo na mahā hoti mandassādaṃ na madhuraṃ .
Na phātiseyyan ti seyyāpissa na hoti vuḍḍhi , tassa mahantaṃ vīhithambhasannivesaṃ na hotīti attho .
Unnāmaninnāmīti thalaninnavasena visamatalaṃ .
Tattha thale udakaṃ na saṇṭhāti , ninne atibahu tiṭṭhati .
Pāsāṇasakkharikan ti pattharitvā ṭhitapiṭṭhipāsāṇehi ca khuddakapāsāṇehi ca sakkharāhi ca samannāgataṃ .
Ūsaran ti ubbhinnaloṇaṃ .
Na ca gambhīrasitan ti thaddhabhūmitāya gambhīrānugataṃ , naṅgalamaggaṃ katvā kasituṃ na sakkā hoti , uttānanaṅgalamaggameva hoti .
Na āyasampannan ti na udakāgamanasampannaṃ .
Na apāyasampannan ti pacchābhāge udakaniggamanamaggasampannaṃ na hoti .
Na mātikāsampannan ti na khuddakamahantīhi udakamātikāhi sampannaṃ hotiM3.230 .
Na mariyādasampannan ti na kedāramariyādāhi sampannaṃ .
Na mahapphalan tiādīni sabbāni vipākaphalavaseneva veditabbāni .
Sampanneti paripuṇṇe sampattiyutte .
Pavuttā bījasampadāti sampannaṃ bījaṃ ropitaṃ .
DeveP4.125 sampādayantamhīti deve sammā vassante .
Anītisampadā hotīti kīṭakimiādipāṇakaītiyā abhāvo ekā sampadā hoti .
Virūḷhīti vaḍḍhi dutiyā sampadā hoti .
Vepullan ti vipulabhāvo tatiyā sampadā hoti .
Phalan ti paripuṇṇaphalaṃ catutthī sampadā hoti .
Sampannasīlesūti paripuṇṇasīlesu .
Bhojanasampadāti sampannaṃ vividhabhojanaṃ .
Sampadānan ti tividhaṃ kusalasampadaṃ .
Upanetīti sā bhojanasampadā upanayati .
Kasmā ?
Sampannañhissa taṃ kataṃ , yasmāssa taṃ katakammaṃ sampannaṃ paripuṇṇanti attho .
Sampannatthūdhāti sampanno atthu idha .
Vijjācaraṇasampannoti tīhi vijjāhi ca pañcadasahi caraṇadhammehi ca samannāgato .
Laddhāti evarūpo puggalo cittassa sampadaṃ avekallaparipuṇṇabhāvaṃ labhitvā .
Karoti kammasampadan ti paripuṇṇakammaṃ karoti .
Labhati catthasampadan ti atthañca paripuṇṇaṃ labhati .
Diṭṭhisampadan ti vipassanādiṭṭhiṃ .
Maggasampadan ti sotāpattimaggaṃ .
Yāti sampannamānasoti paripuṇṇacitto hutvā arahattaṃV3.229 yāti .
Sā hoti sabbasampadāti sā sabbadukkhehi vimutti sabbasampadā nāma hotīti .

5. Dānūpapattisuttavaṇṇanā

35. PañcameP4.126 dānūpapattiyoti dānapaccayā upapattiyo .
Dahatīti ṭhapeti .
Adhiṭṭhātīti tasseva vevacanaṃ .
Bhāvetīti vaḍḍheti .
Hīne vimuttan ti hīnesu pañcasu kāmaguṇesu vimuttaṃ .
Uttari abhāvitan ti tato uttarimaggaphalatthāya abhāvitaṃ .
Tatrūpapattiyā saṃvattatīti yaṃ ṭhānaṃ patthetvā kusalaṃ kataṃ , tattha nibbattanatthāya saṃvattati .
Vītarāgassāti maggena vā samucchinnarāgassa samāpattiyā vā vikkhambhitarāgassa .
Dānamatteneva hi brahmaloke nibbattituṃ na sakkā , dānaṃ pana samādhivipassanācittassa alaṅkāraparivāraṃ hoti .
Tato dānena muducitto brahmavihāre bhāvetvā brahmaloke nibbattati .
Tena vuttaṃ –
‘‘ vītarāgassa no sarāgassā ’’ ti .

6. Puññakiriyavatthusuttavaṇṇanā

36. ChaṭṭheM3.231 puññakiriyāni ca tāni tesaṃ tesaṃ ānisaṃsānaṃ vatthūni cāti puññakiriyavatthūni .
Dānādīnañhi lakkhaṇe cittaṃ ṭhapetvā ‘‘ evarūpaṃ nāma amhehi dānaṃ dātabbaṃ , sīlaṃ rakkhitabbaṃ , bhāvanā bhāvetabbā ’’ ti sattā puññāni karonti .
Dānameva dānamayaṃ , dānacetanāsu vā purimacetanāto nipphannā sanniṭṭhāpakacetanā dānamayaṃ sīlādīhi sīlamayādīni viya .
Sesadvayesupi eseva nayo .
Parittaṃ kataṃ hotīti thokaṃ mandaṃ kataṃ hoti .
Nābhisambhotīti na nipphajjati .
Akataṃ hotīti bhāvanāyayogoyeva anāraddho hotīti attho .
Manussadobhagyan tiP4.127 manussesu sampattirahitaṃ pañcavidhaṃ nīcakulaṃ .
Upapajjatīti paṭisandhivasena upagacchati , tattha nibbattatīti attho .
Mattaso katan ti pamāṇena kataṃ , thokaṃ na bahu .
Manussasobhagyan ti manussesu subhagabhāvaṃ tividhakulasampattiṃ .
Adhimattan ti adhikappamāṇaṃ balavaṃ vā .
Adhigaṇhantīti abhibhavitvā gaṇhanti , visiṭṭhatarā jeṭṭhakā hontīti attho .

7. Sappurisadānasuttavaṇṇanā

37. SattameV3.230 sucin ti parisuddhaṃ vaṇṇasampannaṃ deti .
Paṇītan ti rasūpapannaṃ .
Kālenāti yuttapattakālena .
Kappiyan ti yaṃ kappiyaṃ , taṃ deti .
Viceyya detīti ‘‘ imassa dinnaṃ mahapphalaṃ bhavissati , imassa na mahapphalan ’’ ti evaṃ paṭiggāhakapariyesanavasena dānaṃ vā paṇidhāyavasena dānaṃ vā vicinitvā deti .

8. Sappurisasuttavaṇṇanā

38. Aṭṭhame atthāyāti atthatthāya .
Hitāya sukhāyāti hitatthāya sukhatthāya .
Pubbapetānan ti paralokagatānaṃ ñātīnaṃ .
Imasmiṃ sutte anuppanne buddhe cakkavattirājāno bodhisattā paccekabuddhā labbhanti , buddhakāle buddhā ceva buddhasāvakā ca .
Yathāvuttānañhi etesaṃ atthāya hitāya sukhāya saṃvattanti .
BahunnaṃP4.128 vata atthāya , sappañño gharamāvasan ti sappañño ghare vasanto bahūnaṃ vata atthāya hoti .
Pubbeti paṭhameva .
Pubbekatamanussaran tiM3.232 mātāpitūnaṃ pubbakāraguṇe anussaranto .
Sahadhammenāti sakāraṇena paccayapūjanena pūjeti .
Apace brahmacārayoti brahmacārino apacayati , nīcavuttitaṃ nesaṃ āpajjati .
Pesaloti piyasīlo .

9. Abhisandasuttavaṇṇanā

39. Navame dānānīti cetanādānāni .
Aggaññānītiādīnaṃ attho heṭṭhā vuttoyeva .

10. Duccaritavipākasuttavaṇṇanā

40. Dasame pāṇātipātoti pāṇātipātacetanā .
Sabbalahusoti sabbalahuko .
Appāyukasaṃvattanikoti tena parittakena kammavipākena appāyuko hoti , dinnamattāya vā paṭisandhiyā vilīyati mātukucchito nikkhantamatte vā .
Evarūpo hi na aññassa kassaci nissando , pāṇātipātasseva gatamaggo esoti .
Bhogabyasanasaṃvattanikoti yathā kākaṇikāmattampiV3.231 hatthe na tiṭṭhati , evaṃ bhogabyasanaṃ saṃvatteti .
Sapattaverasaṃvattaniko hotīti saha sapattehi veraṃ saṃvatteti .
Tassa hi sapattā ca bahukā honti .
Yo ca naṃ passati , tasmiṃ verameva uppādeti na nibbāyati .
Evarūpo hi parassa rakkhitagopitabhaṇḍe aparādhassa nissando .
Abhūtabbhakkhānasaṃvattaniko hotīti abhūtena abbhakkhānaṃ saṃvatteti , yena kenaci kataṃ tasseva upari patati .
MittehiP4.129 bhedanasaṃvattanikoti mittehi bhedaṃ saṃvatteti .
Yaṃ yaṃ mittaṃ karoti , so so bhijjatiyeva .
Amanāpasaddasaṃvattanikoti amanāpasaddaṃ saṃvatteti .
Yā sā vācā kaṇṭakā kakkasā kaṭukā abhisajjanī mammacchedikā , gatagataṭṭhāne tameva suṇāti , manāpasaddasavanaṃ nāma na labhati .
Evarūpo pharusavācāya gatamaggo nāma .
Anādeyyavācāsaṃvattanikoti aggahetabbavacanataṃ saṃvatteti ,‘‘ tvaṃ kasmā kathesi , ko hi tava vacanaṃ gahessatī ’’ ti vattabbataṃ āpajjati .
Ayaṃ samphappalāpassa gatamaggo .
Ummattakasaṃvattaniko hotīti ummattakabhāvaṃM3.233 saṃvatteti .
Tena hi manusso ummatto vā khittacitto vā eḷamūgo vā hoti .
Ayaṃ surāpānassa nissando .
Imasmiṃ sutte vaṭṭameva kathitanti .
Dānavaggo catuttho .