Issues
Select Version
Aṭṭhakanipāta-aṭṭhakathā
Aṭṭhakanipāta-aṭṭhakathā

(9)4. Sativaggo

Author: _System_Pali_VRI_ @ Administrator

(9)4. Sativaggo

1-2.
Satisampajaññasuttavaṇṇanā

81-82.
Navamassa paṭhamaṃ heṭṭhā vuttanayameva .
Dutiye saddhoti duvidhāya saddhāya samannāgato .
No cupasaṅkamitāti na upaṭṭhahati .
NoM3.253 ca paripucchitāti atthānatthaṃ kāraṇākāraṇaṃ paripucchitā na hoti .
SamannāgatotiP4.158 sāmiatthe paccattaṃ , samannāgatassāti vuttaṃ hoti .
Ekantapaṭibhānā tathāgataṃ dhammadesanā hotīti tathāgatassa ekantapaṭibhānā dhammadesanā hoti , ekanteneva paṭibhāti upaṭṭhātīti attho .

3. Mūlakasuttavaṇṇanā

83. Tatiye sabbe dhammāti pañcakkhandhā .
Chandamūlakāti ajjhāsayacchando kattukamyatāchando taṃ mūlaṃ etesanti chandamūlakā .
Manasikārato sambhavantīti manasikārasambhavā .
Phassato samudenti rāsī bhavantīti phassasamudayā .
Vedanāya samosarantīti vedanāsamosaraṇā .
Samādhi etesaṃ pamukhoti samādhippamukhā .
Jeṭṭhakaṭṭhena sati adhipati etesanti satādhipateyyā , satijeṭṭhakāti attho .
Paññā uttarā etesanti paññuttarā .
Vimutti eva sāro etesanti vimuttisārā .
Ettha ca chandamūlakādayo cattāropi lokiyā kathitā , sesā lokiyalokuttaramissakāti .

4. Corasuttavaṇṇanā

84. CatuttheV3.252 mahācoroti rajjantare dubbhituṃ samattho mahācoro .
Pariyāpajjatīti pariyādānaṃ gacchati .
Na ciraṭṭhitiko hotīti addhānaṃ pālento ṭhātuṃ na sakkoti .
Appaharantassa paharatīti attano averine appaharante guṇasampanne ca mahallake ca taruṇadārake ca appaharitabbayuttake paharati .
Anavasesaṃ ādiyatīti nissesaṃ gaṇhāti .
Byattacorānañhi idaṃ vattaṃ – parassa dvīsu sāṭakesu eko gahetabbo , ekasmiṃ sante dubbalaṃ datvā thiro gahetabbo .
Puṭabhattataṇḍulādīsu ekaṃ koṭṭhāsaṃ datvā eko gahetabboti .
Accāsanne kammaṃ karotīti gāmanigamarājadhānīnaṃ āsannaṭṭhāne corikakammaṃ karoti .
Na ca nidhānakusalo hotīti yaṃ laddhaṃ , taṃ dakkhiṇeyye nidahituṃ cheko na hoti , paralokamaggaṃ na sodheti .

5. Samaṇasuttavaṇṇanā

85. PañcameM3.254P4.159 yaṃ samaṇenāti yaṃ guṇajātaṃ samaṇena pattabbaṃ .
Vusīmatāti brahmacariyavāsaṃvutena .
Mutto mocemi bandhanāti ahaṃ sabbabandhanehi mutto hutvā mahājanampi rāgādibandhanato mocemi .
Paramadantoti aññena kenaci asikkhāpito acodito sayambhuñāṇena paṭivijjhitvā paramadamathena dantattā paramadanto nāma .
Parinibbutoti kilesaparinibbānena parinibbuto .

6. Yasasuttavaṇṇanā

86. Chaṭṭhe mā ca mayā yasoti yaso ca mayā saddhiṃ mā gañchi .
Akasiralābhīti vipulalābhī .
Sīlapaññāṇan ti sīlañceva ñāṇañca .
Saṅgammāti sannipatitvā .
Samāgammāti samāgantvā .
Saṅgaṇikavihāran ti gaṇasaṅgaṇikavihāraṃ .
Na hi nūnameti na hi nūna ime .
Tathā hi panameti tathā hi pana ime .
Aṅgulipatodakehīti aṅgulipatodayaṭṭhiṃ katvā vijjhanena .
Sañjagghanteti mahāhasitaṃ hasante .
Saṃkīḷanteti keḷiṃ karonte .

7. Pattanikujjanasuttavaṇṇanā

87. SattameV3.253 nikkujjeyyāti tena dinnassa deyyadhammassa appaṭiggahaṇatthaṃ pattanikkujjanakammavācāya nikujjeyya , na adhomukhaṭhapanena .
AlābhāyātiP4.160 catunnaṃ paccayānaṃ alābhatthāya .
Anatthāyāti upaddavāya avaḍḍhiyā .
Ukkujjeyyāti ukkujjanakammavācāya ukkujjeyya .

8. Appasādapavedanīyasuttavaṇṇanā

88. Aṭṭhame appasādaṃ pavedeyyun ti appasannabhāvaṃ jānāpeyyuṃ .
Appasādaṃ pavedentena pana kiṃ kātabbanti ?
Nisinnāsanato na uṭṭhātabbaṃ na vanditabbaṃ na paccuggamanaṃ kātabbaṃ , na deyyadhammo dātabbo .
Agocareti pañcavidhe agocare .

9. Paṭisāraṇīyasuttavaṇṇanā

89. NavameM3.255 dhammikañca gihipaṭissavan ti ‘‘ imaṃ temāsaṃ idheva vasitabban ’’ ti vutto ‘‘ evaṃ hotū ’’ tiādinā nayena paṭissavaṃ .
Na saccāpetīti vuttaṃ na saccaṃ karoti visaṃvādeti .

10. Sammāvattanasuttavaṇṇanā

90. Dasame paccekaṭṭhāneti adhipatiṭṭhāne jeṭṭhakaṭṭhāne .
Tañhi jeṭṭhakaṃ katvā kiñci saṅghakammaṃ kātuṃ na labhati .
Na ca tena mūlena vuṭṭhāpetabboti taṃ mūlaṃ katvā abbhānakammaṃ kātuṃ na labhati .
Sesaṃ sabbattha uttānamevāti .
Sativaggo navamo .