Issues
Select Version
Aṭṭhakanipāta-aṭṭhakathā
Aṭṭhakanipāta-aṭṭhakathā

2. Sīhasuttavaṇṇanā

Author: _System_Pali_VRI_ @ Administrator

2. Sīhasuttavaṇṇanā

12. Dutiye abhiññātāti ñātā paññātā pākaṭā .
Santhāgāreti mahājanassa vissamanatthāyaV3.208 kate agāre .
Sā kira santhāgārasālā nagaramajjhe ahosi , catūsu ṭhānesu ṭhitānaṃ paññāyati , catūhi disāhi āgatamanussā paṭhamaṃ tattha vissamitvā pacchā attano attano phāsukaṭṭhānaṃ gacchanti .
Rājakulānaṃ rajjakiccasantharaṇatthāyaP4.92 kataṃ agārantipi vadantiyeva .
Tattha hi nisīditvā licchavirājāno rajjakiccaṃ santharanti karonti vicārenti .
Sannisinnāti tesaṃ nisīdanatthaññeva paññattesu mahārahavarapaccattharaṇesu samussitasetacchattesu āsanesu sannisinnā .
Anekapariyāyena buddhassa vaṇṇaṃ bhāsantīti rājakule kiccañceva lokatthacariyañca vicāretvā anekehi kāraṇehi buddhassa vaṇṇaṃ bhāsanti kathenti dīpenti .
Paṇḍitā hi te rājāno saddhā pasannā sotāpannāpi sakadāgāminopi anāgāminopi ariyasāvakā , te sabbepi lokiyajaṭaṃ chinditvā buddhādīnaṃ tiṇṇaṃ ratanānaṃ vaṇṇaṃ bhāsanti .
Tattha tividho buddhavaṇṇo nāma cariyavaṇṇo , sarīravaṇṇo , guṇavaṇṇoti .
Tatrime rājāno cariyāya vaṇṇaṃ ārabhiṃsu –
‘‘ dukkaraṃ vata kataṃ sammāsambuddhena kappasatasahassādhikāni cattāri asaṅkheyyāni dasa pāramiyo , dasa upapāramiyo , dasa paramatthapāramiyoti samattiṃsa pāramiyo pūrentena , ñātatthacariyaṃ , lokatthacariyaṃ , buddhacariyaṃ matthakaṃ pāpetvā pañca mahāpariccāge pariccajantenā ’’ ti aḍḍhacchakkehi jātakasatehi buddhavaṇṇaṃ kathentā tusitabhavanaṃ pāpetvā ṭhapayiṃsu .
DhammassaM3.209 vaṇṇaṃ bhāsantā pana ‘‘ tena bhagavatā dhammo desito , nikāyato pañca nikāyā , piṭakato tīṇi piṭakāni , aṅgato nava aṅgāni , khandhato caturāsītidhammakkhandhasahassānī ’’ ti koṭṭhāsavasena dhammaguṇaṃ kathayiṃsu .
Saṅghassa vaṇṇaṃ bhāsantā satthu dhammadesanaṃ sutvā ‘‘ paṭiladdhasaddhā kulaputtā bhogakkhandhañceva ñātiparivaṭṭañcaP4.93 pahāya setacchattaṃ oparajjaṃ senāpatiseṭṭhibhaṇḍāgārikaṭṭhānantarādīni agaṇetvā nikkhamma satthu varasāsane pabbajanti .
Setacchattaṃ pahāya pabbajitānaṃ bhaddiyarājamahākappinapukkusātiādīnaṃ rājapabbajitānaṃyeva buddhakāle asītisahassāni ahesuṃ .
Anekakoṭisataṃ dhanaṃ pahāya pabbajitānaṃ pana yasakulaputtasoṇaseṭṭhiputtaraṭṭhapālakulaputtādīnaṃ paricchedo natthi .
Evarūpā ca evarūpā ca kulaputtā satthu sāsane pabbajantī ’’ ti pabbajjāsaṅkhepavasena saṅghaguṇe kathayiṃsu .
SīhoV3.209 senāpatīti evaṃnāmako senāya adhipati .
Vesāliyañhi satta sahassāni satta satāni satta ca rājāno .
Te sabbepi sannipatitvā sabbesaṃ manaṃ gahetvā ‘‘ raṭṭhaṃ vicāretuṃ samatthaṃ ekaṃ vicinathā ’’ ti vicinantā sīhaṃ rājakumāraṃ disvā ‘‘ ayaṃ sakkhissatī ’’ ti sanniṭṭhānaṃ katvā tassa rattamaṇivaṇṇaṃ kambalapariyonaddhaṃ senāpaticchattaṃ adaṃsu .
Taṃ sandhāya vuttaṃ –
‘‘ sīho senāpatī ’’ ti .
Nigaṇṭhasāvakoti nigaṇṭhassa nāṭaputtassa paccayadāyako upaṭṭhāko .
Jambudīpatalasmiñhi tayo janā nigaṇṭhānaṃ aggupaṭṭhākā – nāḷandāyaṃ , upāli gahapati , kapilapure vappo sakko , vesāliyaṃ ayaṃ sīho senāpatīti .
NisinnoP4.94 hotīti sesarājūnaṃ parisāya antarantare āsanāni paññāpayiṃsu , sīhassa pana majjhe ṭhāneti tasmiṃ paññatte mahārahe rājāsane nisinno hoti .
Nissaṃsayan ti nibbicikicchaṃ addhā ekaṃsena , na hete yassa vā tassa vā appesakkhassa evaṃ anekasatehi kāraṇehi vaṇṇaṃ bhāsanti .
Yena nigaṇṭho nāṭaputto tenupasaṅkamīti nigaṇṭho kira nāṭaputto ‘‘ sacāyaṃ sīho kassacideva samaṇassa gotamassa vaṇṇaṃ kathentassa sutvā samaṇaṃ gotamaṃ dassanāya upasaṅkamissati , mayhaṃ parihāni bhavissatī ’’ tiM3.210 cintetvā paṭhamataraṃyeva sīhaṃ senāpatiṃ etadavoca –
‘‘ senāpati imasmiṃ loke ‘ ahaṃ buddho ahaṃ buddho ’ ti bahū vicaranti .
Sace tvaṃ kassaci dassanāya upasaṅkamitukāmo ahosi , maṃ puccheyyāsi .
Ahaṃ te yuttaṭṭhānaṃ pesessāmi , ayuttaṭṭhānato nivāressāmī ’’ ti .
So taṃ kathaṃ anussaritvā ‘‘ sace maṃ pesessati , gamissāmi .
No ce , na gamissāmī ’’ ti cintetvā yena nigaṇṭho nāṭaputto , tenupasaṅkami .
Athassa vacanaṃ sutvā nigaṇṭho mahāpabbatena viya balavasokena otthaṭo ‘‘ yattha dānissāhaṃ gamanaṃ na icchāmi , tattheva gantukāmo jāto , hatohamasmī ’’ ti anattamano hutvā ‘‘ paṭibāhanupāyamassa karissāmī ’’ ti cintetvā kiṃ pana tvan tiādimāha .
Evaṃ vadanto vicarantaṃ goṇaṃ daṇḍena paharanto viya jalamānaṃ padīpaṃ nibbāpento viya bhattabharitaṃ pattaṃ nikkujjanto viya ca sīhassa uppannapītiṃ vināsesi .
Gamiyābhisaṅkhāroti hatthiyānādīnaṃ yojāpanagandhamālādiggahaṇavasena pavatto payogo .
So paṭippassambhītiP4.95 so vūpasanto .
Dutiyampi khoti dutiyavārampi .
Imasmiñca vāre buddhassa vaṇṇaṃ bhāsantā tusitabhavanato paṭṭhāya yāva mahābodhipallaṅkā dasabalassa heṭṭhā pādatalehi upari kesaggehi paricchinditvāV3.210 dvattiṃsamahāpurisalakkhaṇaasītianubyañjanabyāmappabhānaṃ vasena sarīravaṇṇaṃ kathayiṃsu .
Dhammassa vaṇṇaṃ bhāsantā ‘‘ ekapadepi ekabyañjanepi avakhalitaṃ nāma natthī ’’ ti sukathitavaseneva dhammaguṇaṃ kathayiṃsu .
Saṅghassa vaṇṇaṃ bhāsantā ‘‘ evarūpaṃ yasasirivibhavaṃ pahāya satthu sāsane pabbajitā na kosajjapakatikā honti , terasasu pana dhutaṅgaguṇesu paripūrakārino hutvā sattasu anupassanāsu kammaṃ karonti , aṭṭhatiṃsārammaṇavibhattiyo vaḷañjentī ’’ ti paṭipadāvasena saṅghaguṇe kathayiṃsu .
Tatiyavāre pana buddhassa vaṇṇaṃ bhāsamānā ‘‘ itipi so bhagavā ’’ ti suttantapariyāyeneva buddhaguṇe kathayiṃsu ,‘‘ svākkhāto bhagavatā dhammo ’’ tiādinā suttantapariyāyeneva dhammaguṇe ,‘‘ suppaṭipanno bhagavatoM3.211 sāvakasaṅgho ’’ tiādinā suttantapariyāyeneva saṅghaguṇe ca kathayiṃsu .
Tato sīho cintesi –
‘‘ imesañca licchavirājakumārānaṃ tatiyadivasato paṭṭhāya buddhadhammasaṅghaguṇe kathentānaṃ mukhaṃ nappahoti , addhā anomaguṇena samannāgatāP4.96 so bhagavā , imaṃ dāni uppannaṃ pītiṃ avijahitvāva ahaṃ ajja sammāsambuddhaṃ passissāmī ’’ ti .
Athassa ‘‘ kiṃ hi me karissanti nigaṇṭhā ’’ ti vitakko udapādi .
Tattha kiṃ hi me karissantīti kiṃ nāma mayhaṃ nigaṇṭhā karissanti .
Apalokitā vā anapalokitā vāti āpucchitā vā anāpucchitā vā .
Na hi me te āpucchitā yānavāhanasampattiṃ , na ca issariyavisesaṃ dassanti , nāpi anāpucchitā harissanti , aphalaṃ etesaṃ āpucchananti adhippāyo .
Vesāliyā niyyāsīti yathā hi gimhakāle deve vuṭṭhe udakaṃ sandamānaṃ nadiṃ otaritvā thokameva gantvā tiṭṭhati nappavattati , evaṃ sīhassa paṭhamadivase ‘‘ dasabalaṃ passissāmī ’’ ti uppannāya pītiyā nigaṇṭhena paṭibāhitakālo .
Yathāpi dutiyadivase deve vuṭṭhe udakaṃ sandamānaṃ nadiṃ otaritvā thokaṃ gantvā vālikāpuñjaṃ paharitvā appavattaṃ hoti , evaṃ sīhassa dutiyadivase ‘‘ dasabalaṃ passissāmī ’’ ti uppannāya pītiyā nigaṇṭhena paṭibāhitakālo .
Yathā tatiyadivase deve vuṭṭhe udakaṃ sandamānaṃ nadiṃ otaritvā purāṇapaṇṇasukkhadaṇḍakaṭṭhakacavarādīni parikaḍḍhantaṃ vālikāpuñjaṃ bhinditvā samuddaninnameva hoti , evaṃ sīho tatiyadivase tiṇṇaṃ vatthūnaṃ guṇakathaṃ sutvā uppanne pītipāmojje ‘‘ aphalā nigaṇṭhā nipphalā nigaṇṭhā , kiṃ me ime karissanti , gamissāmahaṃ satthusantikan ’’ ti manaṃ abhinīharitvā vesāliyā niyyāsi .
Niyyanto ca ‘‘ cirassāhaṃ dasabalassa santikaṃ gantukāmoV3.211 jāto , na kho pana me yuttaṃ aññātakavesenaP4.97 gantun ’’ ti ‘‘ yekeci dasabalassa santikaṃ gantukāmā , sabbe nikkhamantū ’’ ti ghosanaṃ kāretvā pañcarathasatāni yojāpetvā uttamarathe ṭhito tehi ceva pañcahi rathasatehi mahatiyā ca parisāya parivuto gandhapupphacuṇṇavāsādīni gāhāpetvā niyyāsi .
Divā divassāti divasassa ca divā , majjhanhike atikkantamatte .
Yena bhagavā tenupasaṅkamīti ārāmaṃ pavisanto dūratova asīti-anubyañjana-byāmappabhā-dvattiṃsa-mahāpurisalakkhaṇāni chabbaṇṇaghanabuddharasmiyo ca disvā ‘‘ evarūpaṃ nāma purisaṃ evaṃ āsanne vasantaṃ ettakaṃ kālaṃ nāddasaṃ , vañcitoM3.212 vatamhi , alābhā vata me ’’ ti cintetvā mahānidhiṃ disvā daliddapuriso viya sañjātapītipāmojjo yena bhagavā tenupasaṅkami .
Dhammassa cānudhammaṃ byākarontīti bhotā gotamena vuttakāraṇassa anukāraṇaṃ kathenti .
Kāraṇavacano hettha dhammasaddo ‘‘ hetumhi ñāṇaṃ dhammapaṭisambhidā ’’ tiādīsu ( vibha .720) viya .
Kāraṇanti cettha tathāpavattassa saddassa attho adhippeto tassa pavattihetubhāvato .
Atthappayutto hi saddappayogo .
Anukāraṇanti eso eva parehi tathā vuccamāno .
Sahadhammiko vādānuvādoti .
Parehi vuttakāraṇehi sakāraṇo hutvā tumhākaṃ vādo vā tato paraṃ tassa anuvādo vā koci appamattakopi viññūhi garahitabbaṃ ṭhānaṃ kāraṇaṃ na āgacchati .
Idaṃ vuttaṃ hoti – kiṃ sabbākārenapi tava vāde gārayhaṃ kāraṇaṃ natthīti .
Anabbhakkhātukāmāti na abhūtena vattukāmā .
Atthi sīhapariyāyotiādīnaṃ attho verañjakaṇḍe āgatanayeneva veditabbo .
ParamenaP4.98 assāsenāti catumaggacatuphalasaṅkhātena uttamena .
Assāsāya dhammaṃ desemīti assāsanatthāya santhambhanatthāya dhammaṃ desemi .
Iti bhagavā aṭṭhahaṅgehi sīhassa senāpatissa dhammaṃ desesi .
Anuviccakāran ti anuviditvā cintetvā tulayitvā kattabbaṃ karohīti vuttaṃ hoti .
Sādhu hotīti sundaro hoti .
Tumhādisasmiñhi maṃ disvā maṃ saraṇaṃ gacchante nigaṇṭhaṃ disvā nigaṇṭhaṃ saraṇaṃ gacchante ‘‘ kiṃ ayaṃ sīho diṭṭhadiṭṭhameva saraṇaṃ gacchatī ’’ ti garahā uppajjati , tasmā anuviccakāro tumhādisānaṃ sādhūti dasseti .
Paṭākaṃ parihareyyun ti te kira evarūpaṃ sāvakaṃ labhitvā ‘‘ asuko nāma rājā vā rājamahāmatto vā seṭṭhi vā amhākaṃ saraṇaṃ gato sāvako jāto ’’ ti paṭākaṃ ukkhipitvā nagare ghosentā āhiṇḍanti .
Kasmā ?
Evaṃ no mahantabhāvoV3.212 āvibhavissatīti ca .
Sace panassa ‘‘ kimahaṃ etesaṃ saraṇaṃ gato ’’ ti vippaṭisāro uppajjeyya , tampi so ‘‘ etesaṃ me saraṇagatabhāvaṃ bahū jānanti , dukkhaṃ idāni paṭinivattitun ’’ ti vinodetvā na paṭikkamissatīti ca .
Tenāha –
‘‘ paṭākaṃ parihareyyun ’’ ti .
Opānabhūtan ti paṭiyattaudapāno viya ṭhitaṃ .
Kulan ti tava nivesanaṃ .
Dātabbaṃ maññeyyāsīti pubbe dasapi vīsatipi saṭṭhipi jane āgate disvāM3.213 natthīti avatvā desi , idāni maṃP4.99 saraṇaṃ gatakāraṇamatteneva mā imesaṃ deyyadhammaṃ upacchindi .
Sampattānañhi dātabbamevāti ovadi .
Sutaṃ metaṃ , bhanteti kuto sutanti ?
Nigaṇṭhānaṃ santikā .
Te kira kulagharesu evaṃ pakāsenti ‘‘ mayaṃ yassa kassaci sampattassa dātabbanti vadāma , samaṇo pana gotamo ‘ mayhameva dānaṃ dātabbaṃ nāññesaṃ , mayhameva sāvakānaṃ dānaṃ dātabbaṃ , nāññesaṃ sāvakānaṃ , mayhameva dinnaṃ dānaṃ mahapphalaṃ , nāññesaṃ , mayhameva sāvakānaṃ dinnaṃ mahapphalaṃ , nāññesan ’ ti evaṃ vadatī ’’ ti .
Taṃ sandhāya ayaṃ ‘‘ sutaṃ metan ’’ ti āha .
Anupubbiṃ kathan ti dānānantaraṃ sīlaṃ , sīlānantaraṃ saggaṃ , saggānantaraṃ magganti evaṃ anupaṭipāṭikathaṃ .
Tattha dānakathan ti idaṃ dānaṃ nāma sukhānaṃ nidānaṃ , sampattīnaṃ mūlaṃ , bhogānaṃ patiṭṭhā , visamagatassa tāṇaṃ leṇaṃ gati parāyaṇaṃ , idhalokaparalokesu dānasadiso avassayo patiṭṭhā ārammaṇaṃ tāṇaṃ leṇaṃ gati parāyaṇaṃ natthi .
Idañhi avassayaṭṭhena ratanamayasīhāsanasadisaṃ , patiṭṭhānaṭṭhena mahāpathavīsadisaṃ , ārammaṇaṭṭhena ālambanarajjusadisaṃ .
Idañhi dukkhanittharaṇaṭṭhena nāvā , samassāsanaṭṭhena saṅgāmasūro , bhayaparittāṇaṭṭhenaP4.100 susaṅkhatanagaraṃ , maccheramalādīhi anupalittaṭṭhena padumaṃ , tesaṃ nidahanaṭṭhena aggi , durāsadaṭṭhena āsiviso , asantāsanaṭṭhena sīho , balavantaṭṭhena hatthī , abhimaṅgalasammataṭṭhena setavasabho , khemantabhūmisampāpanaṭṭhena valāhako assarājā .
Dānaṃ nāmetaṃ mayā gatamaggo , mayheso vaṃso , mayā dasa pāramiyo pūrentena velāmamahāyañño , mahāgovindamahāyañño , mahāsudassanamahāyañño , vessantaramahāyaññoti , anekamahāyaññā pavattitā , sasabhūtena jalitaaggikkhandhe attānaṃ niyyādentena sampattayācakānaṃ cittaṃ gahitaṃ .
Dānañhi loke sakkasampattiṃ deti mārasampattiṃ brahmasampattiṃ , cakkavattisampattiṃ , sāvakapāramīñāṇaṃ , paccekabodhiñāṇaṃ , abhisambodhiñāṇaṃ detīti evamādidānaguṇappaṭisaṃyuttaṃ kathaṃ .
Yasmā pana dānaṃ dento sīlaṃ samādātuṃ sakkoti , tasmā tadanantaraṃ sīlakathaṃ kathesi .
Sīlakathan tiV3.213 sīlaṃ nāmetaṃ avassayo patiṭṭhā ārammaṇaṃ tāṇaṃ leṇaṃ gati parāyaṇaṃ .
Sīlaṃ nāmetaṃ mama vaṃsoM3.214 , ahaṃ saṅkhapālanāgarājakāle bhūridattanāgarājakāle campeyyanāgarājakāle sīlavarājakāle mātuposakahatthirājakāle chaddantahatthirājakāleti anantesu attabhāvesu sīlaṃ paripūresiṃ .
Idhalokaparalokasampattīnañhi sīlasadiso avassayo patiṭṭhā ārammaṇaṃ tāṇaṃ leṇaṃ gati parāyaṇaṃ natthi , sīlālaṅkārasadiso alaṅkāro natthi , sīlapupphasadisaṃ pupphaṃ natthi , sīlagandhasadiso gandho natthi .
Sīlālaṅkārena hi alaṅkataṃ sīlagandhānulittaṃ sadevakopi lokoP4.101 olokento tittiṃ na gacchatīti evamādisīlaguṇappaṭisaṃyuttaṃ kathaṃ .
‘‘ Idaṃ pana sīlaṃ nissāya ayaṃ saggo labbhatī ’’ ti dassetuṃ sīlānantaraṃ saggakathaṃ kathesi .
Saggakathan ti ‘‘ ayaṃ saggo nāma iṭṭho kanto manāpo , niccamettha kīḷā , niccaṃ sampattiyo labbhanti , cātumahārājikā devā navutivassasatasahassāni dibbasukhaṃ dibbasampattiṃ anubhavanti , tāvatiṃsā tisso ca vassakoṭiyo saṭṭhi ca vassasatasahassānī ’’ ti evamādisaggaguṇappaṭisaṃyuttaṃ kathaṃ .
Saggasampattiṃ kathayantānañhi buddhānaṃ mukhaṃ nappahoti .
Vuttampi cetaṃ –
‘‘ anekapariyāyena khvāhaṃ , bhikkhave , saggakathaṃ katheyyan ’’ tiādi ( ma . ni .3.255).
Evaṃ saggakathāya palobhetvā pana hatthiṃ alaṅkaritvā tassa soṇḍaṃ chindanto viya ‘‘ ayampi saggo anicco addhuvo , na ettha chandarāgo kattabbo ’’ ti dassanatthaṃ ‘‘ appassādā kāmā bahudukkhā bahupāyāsā , ādīnavo ettha bhiyyo ’’ tiādinā ( ma . ni .1.235-236;2.42) nayena kāmānaṃ ādīnavaṃ okāraṃ saṃkilesaṃ kathesi .
Tattha ādīnavoti doso .
Okāroti avakāro lāmakabhāvo .
Saṃkilesoti tehi sattānaṃ saṃsāre saṃkilissanaṃ .
Yathāha –
‘‘ saṃkilissanti vata , bho , sattā ’’ ti ( ma . ni .2.351).
Evaṃ kāmādīnavena tajjetvā nekkhamme ānisaṃsaṃ pakāsesi .
Kallacittan ti arogacittaṃ .
Sāmukkaṃsikāti sāmaṃ ukkaṃsikā attanāyeva uddharitvā gahitā , sayambhuñāṇenaP4.102 diṭṭhā asādhāraṇā aññesanti attho .
Kā pana sāti ?
Ariyasaccadesanā .
Tenevāha – dukkhaṃ samudayaṃ nirodhaṃ maggan ti .
Virajaṃ vītamalan ti rāgarajādīnaṃ abhāvā virajaṃ , rāgamalādīnaṃM3.215 vigatattā vītamalaṃ .
Dhammacakkhun ti idha sotāpattimaggo adhippeto .
Tassa uppattiākāradassanatthaṃV3.214 yaṃkiñci samudayadhammaṃ sabbaṃ taṃ nirodhadhamman ti āha .
Tañhi nirodhaṃ ārammaṇaṃ katvā kiccavasena evaṃ sabbasaṅkhataṃ paṭivijjhantaṃ uppajjati .
Diṭṭho ariyasaccadhammo etenāti diṭṭhadhammo .
Esa nayo sesesupi .
Tiṇṇā vicikicchā anenāti tiṇṇavicikiccho .
Vigatā kathaṃkathā assāti vigatakathaṃkatho .
Visārajjaṃ pattoti vesārajjappatto .
Kattha ?
Satthusāsane .
Nāssa paro paccayo , na paraṃ saddhāya ettha vattatīti aparappaccayo .
Pavattamaṃsan ti pakatiyā pavattaṃ kappiyamaṃsaṃ mūlaṃ gahetvā antarāpaṇe pariyesāhīti adhippāyo .
Sambahulā nigaṇṭhāti pañcasatamattā nigaṇṭhā .
Thūlaṃ pasun ti thūlaṃ mahāsarīraṃ gokaṇṇamahiṃsasūkarasaṅkhātaṃ pasuṃ .
Uddissakatan ti attānaṃ uddisitvā kataṃ , māritanti attho .
Paṭiccakamman ti svāyaṃ taṃ maṃsaṃ paṭicca taṃ pāṇavadhakammaṃ phusati .
Tañhi akusalaṃ upaḍḍhaṃ dāyakassa , upaḍḍhaṃ paṭiggāhakassa hotīti nesaṃ laddhi .
AparoP4.103 nayo – paṭiccakamman ti attānaṃ paṭiccakataṃ .
Atha vā paṭiccakamman ti nimittakammassetaṃ adhivacanaṃ , taṃ paṭiccakammaṃ ettha atthīti maṃsampi paṭiccakammanti vuttaṃ .
Upakaṇṇaketi kaṇṇamūle .
Alan ti paṭikkhepavacanaṃ , kiṃ imināti attho .
Na ca paneteti ete āyasmanto dīgharattaṃ avaṇṇakāmā hutvā avaṇṇaṃ bhāsantāpi abbhācikkhantā na jiridanti , abbhakkhānassa antaṃ na gacchantīti attho .
Atha vā lajjanatthe idaṃ jiridantīti padaṃ daṭṭhabbaṃ , na lajjantīti attho .