Issues
Cūḷavagga-ṭīkā
Cūḷavagga-ṭīkā

Salākabhattakathāvaṇṇanā

Author: _System_Pali_VRI_ @ Administrator

Salākabhattakathāvaṇṇanā

Upanibandhitvāti likhitvā .
Niggahena datvāti anicchantampi niggahena sampaṭicchāpetvāV3.372 .
Ekagehavasenāti ekāya gharapāḷiyā vasena .
Uddisitvāti ‘‘ tuyhañca tuyhañca pāpuṇātī ’’ ti vatvā .
Dūrattā niggahetvāpi vārena gāhetabbagāmo vāragāmo .
Vihāravāre niyuttā vihāravārikā , vārena vihārarakkhaṇakā .
Aññathattan ti pasādaññathattaṃ .
Phātikammameva bhavantīti vihārarakkhaṇatthāya saṅghena dātabbaatirekalābhā honti .
Saṅghanavakena laddhakāleti divase divase ekekassa pāpitāni dve tīṇi ekacārikabhattāni teneva niyāmena attano pāpuṇanaṭṭhāne saṅghanavakena laddhakāle .
Yassa kassaci sammukhībhūtassa pāpetvāti ettha ‘‘ yebhuyyena ce bhikkhū bahisīmagatā honti , sammukhībhūtassaM3.408 yassa kassaci pāpetabbaṃ sabhāgattā ekena laddhaṃ sabbesaṃ hoti , tasmimpi asati attano pāpetvā dātabban ’’ ti gaṇṭhipadesu vuttaṃ .
Rasasalākan ti ucchurasasalākaṃ .
‘‘ Saṅghato nirāmisasalākāpi vihāre pakkabhattampi vaṭṭatiyevā ’’ ti sādhāraṇaṃ katvā visuddhimagge ( visuddhi .1.26) vuttattā ‘‘ evaṃ gāhite sāditabbaṃ , evaṃ na sāditabban ’’ ti visesetvā avuttattā ca bhesajjādisalākāyo cettha kiñcāpi piṇḍapātikānampi vaṭṭanti , salākavasena gāhitattā pana na sāditabbāti ettha adhippāyo vīmaṃsitabbo .
Yadi hi bhesajjādisalākā salākavasena gāhitā na sāditabbā siyā , saṅghato nirāmisasalākā vaṭṭatiyevāti na vadeyya ,‘‘ atirekalābho saṅghabhattaṃ uddesabhattan ’’ tiādivacanato ( mahāva .128)‘‘ atirekalābhaṃ paṭikkhipāmī ’’ ti salākavasena gāhetabbaṃ bhattameva paṭikkhittaṃ , na bhesajjaṃ .
Saṅghabhattādīni hi cuddasa bhattāniyeva tena na sāditabbānīti vuttāni , khandhakabhāṇakānaṃ vā matena idha evaṃ vuttanti gahetabbaṃ .
Aggato dātabbabhikkhā aggabhikkhā .
Laddhā vā aladdhā vāti labhitvā vā alabhitvā vā .
Nibaddhāya aggabhikkhāya appamattikāya eva sambhavato labhitvāpi punadivase gaṇhituṃ vuttaṃ .
Aggabhikkhāmattan ti hi ettha matta -saddo bahubhāvaṃ nivatteti .
Salākabhattaṃ nāma vihāreyeva uddisīyati vihārameva sandhāya diyyamānattāti āha ‘‘ vihāre apāpitaṃ panā ’’ tiādi .
Tatra āsanasālāyāti tasmiṃ gāme āsanasālāya .
Vihāraṃ ānetvā gāhetabban ti tathā vatvā tasmiṃ divase dinnabhattaṃ vihārameva ānetvā ṭhitikāya gāhetabbaṃ .
Tatthāti tasmiṃ disābhāge .
Taṃ gahetvāti taṃ vāragāmasalākaṃ attanā gahetvā .
Tenāti yo attano pattaṃ vāragāmasalākaṃ disaṃgamikassa adāsi , tena .
Anatikkanteyeva tasmiṃ tassa salākā gāhetabbāti yasmā upacārasīmaṭṭhasseva salākā pāpuṇāti , tasmā tasmiṃ disaṃgamikeV3.373 upacārasīmaṃ anatikkanteyeva tassa disaṃgamikassa pattasalākā attano pāpetvā gahetabbā .
AnāgatadivasetiM3.409 ettha kathaṃ tesaṃ bhikkhūnaṃ āgatānāgatabhāvo viññāyatīti ce ?
Yasmā tato tato āgatā bhikkhū tasmiṃ gāme āsanasālāya sannipatanti , tasmā tesaṃ āgatānāgatabhāvo sakkā viññātuṃ .
Amhākaṃ gocaragāmeti salākabhattadāyakānaṃ gāme .
Bhuñjituṃ āgacchantīti ‘‘ mahāthero ekakova vihāre ohīno avassaṃ sabbasalākā attano pāpetvā ṭhito ’’ ti maññamānā āgacchanti .