Issues
Select Version
Visuddhimaggo(Dutiyo bhāgo)
Visuddhimaggo(Dutiyo bhāgo)

Paṭṭhānapaccayakathā

Author: 注释—善巧 @ 小僧善巧

Yasmā pana ubhayathāpi hoti , tasmā yathā ubhayathā hontesu saddhādīsu sampayuttesu hetupaṭibaddhaṃ kusalādibhāvaṃ pariyesetha , na sabhāvato , evaṃ hetūsupi kusalāditā aññapaṭibaddhā pariyesitabbā , na sabhāvatoti yaṃ vuttaṃ ‘‘ sampayuttahetūsu sabhāvatova kusalādibhāvo ’’ ti , taṃ na yujjati .Sā pana pariyesiyamānā yonisomanasikārādipaṭibaddhāV2.253 hotīti hetūsu viya sampayuttesupi yonisomanasikārādipaṭibaddho kusalādibhāvo , na hetupaṭibaddhoti siddhaṃ hotīti adhippāyo .
3. Dhuran tiM0.182V0.191 dhuraggāhaṃ .Jeṭṭhakan ti seṭṭhaṃ .
Tattha purimapacchimānaṃ nirodhuppādantarābhāvato nirantaruppādanasamatthatā anantarapaccayabhāvo .
Rūpakalāpānaṃ viya saṇṭhānābhāvato , paccayapaccayuppannānaṃ sahāvaṭṭhānābhāvato ca ‘‘ idamito heṭṭhā , uddhaṃ , tiriyan ’’ ti vibhāgābhāvā attanā ekattamiva upanetvā suṭṭhu anantarabhāvena uppādanasamatthatā samanantarapaccayatā .
6. Sahajātapaccayaniddese aññamaññan ti añño aññassa .
Balavakāraṇabhāvena upakārakoti ārammaṇabhāvavasena anantaraṃ anurūpacittuppādanasamatthatāvasena , kevalañca balavantaṃ kāraṇaṃ hutvā upakārako .
423. Upanissaye saddhaṃ upanissāyāti kammakammaphalaidhalokaparalokādīsu saddhaṃ upanissayaṃ katvā .Yathā hi puriso heṭṭhāpathaviyaṃ udakaṃ atthīti saddahitvā pathaviṃ khanati , evaṃ saddho kulaputto dānādīnaṃ phalañca ānisaṃsañca saddahitvā dānādīni pavatteti .Tasmā ‘‘ saddhaṃ upanissāyā ’’ ti vuttaṃ .
Na hi vatthusahajātapacchājātavasena ayuttānaṃ rūpādīnaṃ ārammaṇādibhāvena upakārakānaṃ vippayuttānampi vippayuttapaccayatā atthi .Yathā hi ‘‘ vatthu khandhānaṃ vippayuttapaccayena paccayo , sahajātā kusalā khandhā cittasamuṭṭhānānaṃ rūpānaṃ , pacchājātā kusalā khandhā purejātassa imassa kāyassa vippayuttapaccayena paccayo ’’ tiādivacanato ( paṭṭhā .1.1.434) vatthunā , sahajātapacchājātavasena ca yuttānaṃ atthi vippayuttapaccayabhāvo , na evaṃ ayuttānaṃ atthīti .Yadi evaṃ rūpānaṃ rūpehi kasmā vippayuttapaccayo na vuttoti ?Rūpānaṃ rūpehi satipi avinibbhoge sampayogo viya vippayogo ( dhātu .3) natthīti na tesaṃ vippayuttapaccayatā .Vuttañhi ‘‘ catūhi sampayogo , catūhi vippayogo ’’ ti .Sampayujjamānānañhi arūpānaṃ rūpehi , rūpānañca tehi siyā sampayogāsaṅkāti tesaṃ aññamaññaṃ vippayuttapaccayatā vuttā .Rūpānaṃ pana rūpehi sampayogo natthīti na tesaṃ vippayuttapaccayatā vuttā .Rūpino dhammā arūpīnaṃ dhammānaṃ , arūpinopi rūpīnan ti ettha arūpaggahaṇaṃ catunnaṃ khandhānaṃ vasena veditabbaṃ .Arūpadhammesu hi cattāro eva khandhā sahajātapurejātānaṃ rūpadhammānaṃ vippayuttapaccayā honti .Nibbānaṃ pana yathāM2.286 arūpadhammānaṃ sampayuttapaccayo na hoti , evaṃ rūpadhammānaṃ vippayuttapaccayo na hoti .‘‘ Catūhi sampayogo , catūhi vippayogo ’’ ti ( dhātu .3) hi vuttaṃ .Tasmā arūpadhammesu catunnaṃ khandhānameva vippayuttapaccayatā .Vuttañca pañhāvāre ‘‘ sahajātā kusalā khandhā cittasamuṭṭhānānaṃ rūpānaṃ vippayuttapaccayena paccayo ’’ tiādi ( paṭṭhā .1.1.434).