ဘိက္ခဝေ၊ တို့။
ဧကပုဂ္ဂလောဧကပုဂ္ဂလောအနက်ဖွင့်။ ။ ကေနဋ္ဌေန ဧကပုဂ္ဂလော? အသဒိသဋ္ဌေန ဂုဏဝိသိဋ္ဌဋ္ဌေန အသမသမဋ္ဌေနာတိ- စသော အဖွင့်နှင့်အညီ "ဧကပုဂ္ဂလော- ပါရမီအဆောက်အအုံ ဗုဒ္ဓဂုဏ်တို့ဖြင့် မည်သည့်ပုဂ္ဂိုလ်နှင့်မျှ မတူသည်ဖြစ်၍ တဉီးတည်း တဆူတည်းသာ ဖြစ်တော်မူသောပုဂ္ဂိုလ်သည်၊ ဝါ- အခြားသတ္တဝါတို့၏ဂုဏ်တို့ထက် သာလွန်ထူးကဲသော ဂုဏ်တော်ပိုင်ရှင်ဖြစ်၍ တဉီးတည်း တဆူတည်းဖြစ်တော်မူသော ပုဂ္ဂိုလ်သည်၊ ဝါ- မည်သည့် ပုဂ္ဂိုလ်တဉီးတယောက်နှင့်မျှ တူတော်မမူကြသော ရှေးဘုရားရှင်တော်မြတ်တို့နှင့်သာရူပကာယဂုဏ်၊ နာမကာယဂုဏ်တို့ဖြင့် တထပ်တည်း တူတော်မူသည်ဖြစ်၍တဉီးတည်း တဆူတည်းဖြစ်တော်မူသော ပုဂ္ဂိုလ်သည်" ဟု အကျယ်တဝင့်အနက်သုံးမျိုးဆိုနိုင်သည်။ ၊ တစ်ဉီးတည်းသော ပုဂ္ဂိုလ်သည်။
လောကေ၊ လူသတ္တလောက၌။
ဥပ္ပဇ္ဇမာနော၊ ဖြစ်ထွန်းပေါ်ပေါက်တော်မူလသော်။
ဝါ၊ ဖြစ်စွမ်းနိုင်လသော်။
ဝါ၊ ပါရမီအဆောက်အအုံ အကျင့်ဂုဏ်ကြောင့် အစွမ်းဟုန်သတ္တိ အပြည့်အစုံရှိလသော်။
[နောက်အနက်များ၌ မာနပစ္စည်း သတ္တိအနက်ဟောဟုမှတ်]
ဗဟုဇနဟိတာယ၊ များစွာသော သတ္တဝါအပေါင်း၏ စီးပွားအလို့ငှာ။
(များစွာသော သတ္တဝါအပေါင်း၏ လောကီလောကုတ္တရာ စီးပွားပြီးစီးခြင်းငှာ)
ဗဟုဇနသုခါယ၊ များစွာသော သတ္တဝါအပေါင်း၏ ချမ်းသာခြင်းငှာ။
(များစွာသော သတ္တဝါအပေါင်း၏ လောကီ လောကုတ္တရာ ချမ်းသာ၏ပြီးစီးခြင်းငှာ)
လောကာနုကမ္ပါယ၊ သတ္တလောကကို ငဲ့ညှာထောက်ထား သနားခြင်းငှာ။
ဒေဝမနုဿာနံ၊ နတ်လူတို့၏။
အတ္ထာယ၊ ကြီးပွားတိုးတက်ခြင်းငှာ။
ဟိတာယ၊ စီးပွားအလို့ငှာ။
သုခါယ၊ ချမ်းသာခြင်းငှာ။
ဥပ္ပဇ္ဇတိ၊ ဖြစ်ထွန်းပေါ်ပေါက်လာတော်မူ၏။
ဧကပုဂ္ဂလော၊ တဉီးတည်းသော ပုဂ္ဂိုလ်ဟူသည်။
ကတမော၊ အဘယ်နည်း။
အရဟံ၊ ကိလေသာရန်သူတို့မှ ဝေးကွာတော်မူသော။
ဝါ၊ လူမင်း။
နတ်မင်း။
ဗြဟ္မာမင်းတို့၏ ဝပ်စင်းဉီးခိုက် ပူဇော်အထူးကို ခံယူတော်မူထိုက်သော။
သမ္မာသမ္ဗုဒ္ဓေါ၊ အမှားမပါ, မှန်စွာပိုင်နိုင် ကိုယ်တိုင်စထွင်, ကုန်စင်ခပင်း, ကျန်ကြွင်းမရှိ, သိမြင်တော်မူသော။
တထာဂတော၊ မြတ်စွာဘုရားပေတည်း။
(ဝိပဿီစသားရှေးဘုရားတို့နှင့် မခြားတမူ အလားတူ ကြွလာတော်မူသော မြတ်စွာဘုရားပေတည်း)
[သမ္မာ၊ မှန်ကန်စွာ+ သံ= ကိုယ်တော်တိုင်+ဗုဒ္ဓ= အားလုံးစုံ အကုန်သိတော်မူသော။
တထာ၊ ထိုရှေးဘုရားတို့အတူ+ အာဂတော= ကြွလာတော်မူသောမြတ်စွာဘုရား]
ဘိက္ခဝေ၊ တို့။
အယံ ဧကပုဂ္ဂလော၊ ဤတဉီးတည်းသောပုဂ္ဂိုလ်သည်။
လောကေ၊ လူသတ္တလောက၌။
ပ။
သုခါယ၊ ငှာ။
ဥပ္ပဇ္ဇတိ၊ ၏။
ဣတိ (အဝေါစ)
ဘိက္ခဝေ၊ တို့။
လောကသ္မိံ၊ လူသတ္တလောက၌။
ဧကပုဂ္ဂလဿ၊ တဉီးတည်းသောပုဂ္ဂိုလ်၏။
ပါတုဘာဝေါ၊ ထင်ရှားဖြစ်ခြင်းကို။
(မယ်တော်ဝမ်းမှ ဖွားမြင်တော်မူခြင်း။
အရိယာနွယ်စစ် ဘုရားဖြစ်တော်မူခြင်းအားဖြင့်နှစ်ကြိမ်တိတိ ထင်ရှား ဖြစ်တော်မူခြင်းကို)
ဒုလ္လဘော၊ ခဲယဉ်းသဖြင့် ရအပ်၏။
ဝါ၊ ရနိုင်ခဲ၏။
ကတမဿ၊ အဘယ်သို့သော။
ဧကပုဂ္ဂလဿ၊ ၏
(ပါတုဘာဝေါ၊ ကို။
ဒုလ္လဘော၊ အပ်သနည်းဟူမူ။
ဝါ၊ ရနိုင်ခဲသနည်းဟူမူ)
အရဟတော၊ ကိလေသာရန်သူတို့မှ ဝေးကွာတော်မူသော။
သမ္မာသမ္ဗုဒ္ဓဿ၊ အမှားမပါမှန်စွာပိုင်နိုင် ကိုယ်တိုင်စထွင် ကုန်စင်ခပင်း ကျန်ကြွင်းမရှိသိမြင်တော်မူသော။
တထာဂတဿ၊ မြတ်စွာဘုရား၏။
(ပါတုဘာဝေါ၊ ကို။
ဒုလ္လဘော၊ အပ်၏။
ဝါ၊ ၏)
ဘိက္ခဝေ၊ တို့။
လောကသ္မိံ၊ ၌။
ဣမဿ ဧကပုဂ္ဂလဿ၊ ဤတဉီးတည်းသော ပုဂ္ဂိုလ်၏။
ပါတုဘာဝေါ၊ ကို။
ဒုလ္လဘော။
ဘိက္ခဝေ၊ တို့။
ပ။
ဥပ္ပဇ္ဇမာနော၊ သော်။
အစ္ဆရိယမနုဿောအစ္ဆရိယမနုဿောအဖွင့်လေးနည်း။ ။ (၁) အစ္ဆရိယမနုဿော- တောင်ထက်မျက်ကန်း တက်လှမ်းသည့်ပမာ တရံတခါသာဖြစ်ပေါ်လာနိုင်သောချီးမွမ်းအံ့ဩဖွယ် လူပုဂ္ဂိုလ်ထူးသည်၊(၂) ဝါ- လက်ဖျစ်တီး၍ငေးမောကြည့်ရှုရလောက်သော အံ့ဩဖွယ်လူပုဂ္ဂိုလ်ထူးသည်၊(၃) ဝါ- မဖြစ်စဖူး ချီးကျူးအံ့ဩထိုက်သောဂုဏ်တို့နှင့်ပြည့်စုံသော လူပုဂ္ဂိုလ်ထူးသည်။ (၄) ဝါ- မည်သူတစ်ဉီးမျှမပြုကျင့်နိုင်သော မြင့်မြတ်သော အကျင့်ဂုဏ်ထူးတို့ကို လွန်ကဲစွာပြုကျင့်ဆည်းပူးတော်မူသော လူပုဂ္ဂိုလ်ထူးသည်- ဟု အဖွင့်များအတိုင်း အနက်အမျိုးမျိုးဆိုရာ၏။ တွဲစပ်ကြည့်ရန် ပုဒ်နက်ရှင်းလင်းချက်မှာ- ၊ ချီးမွမ်းအံ့ဩဖွယ် လူပုဂ္ဂိုလ်ထူးသည်။အစ္ဆရိယောတိ အန္ဓဿ ပဗ္ဗတာရောဟဏံ ဝိယ နိစ္စံ န ဟောတီတိအတ္ထော၊ အယံ တာဝ သဒ္ဒနယော (အစ္ဆရိယ မနိစ္စေ၊ ၆၊ ၁။ ၁၄၇- သုတ်ပါဏိနိသဒ္ဒါကျမ်းတို့၌လာသောနည်း။) ဤနည်း၌ အစ္ဆရိယသဒ္ဒါသည် အနိစ္စတာ(အနဘိဏှဝုတ္တိက) အနက်ကိုဟောသော ရုဋ္ဋီသဒ္ဒါဖြစ်၍ ဓာတ်ပစ္စည်းခွဲကာဝိဂြိုဟ်ပြုဘို့ပင်မလို။ သို့သော် "နိစ္စံ န ဟောတိ" ဟူသော အဋ္ဌကထာနှင့် "ဗဟုသော လောကေ န စိဏ္ဏာ န ပဝတ္တာ။ ပ။ နိဗ္ဗတ္တိ" ဟူသော အင်္ဂုတ္တိုရ်ဋီကာ၊ ဒု-၄၅- ကိုထောက်၍" န စရတိ န နိစ္စံ ဟောတိ ကဒါစိဒေဝ ဟောတီတိအစ္ဆရိယော" ဟု ပြုနိုင်၏။ န+ စရ+ ဏျ။ စ ကို ဆ ပြု၊ ဒွိတ္တပြု။
(၂) (တစ်နည်း) အစ္ဆရာယ ယောဂ္ဂေါ အစ္ဆရိယော (အစ္ဆရံ ပဟရိတွာပဿိတဗ္ဗောတိ အတ္ထော) ဟု ဝစနတ္ထပြု၍ အစ္ဆရာယောဂ္ဂ- ဟု ဆိုလိုလျက်နိရုတ္တိနည်းဖြင့် ယောဂ္ဂပုဒ်ချေ၊ရာမှ အာကို ဣပြု၊ ယလာ၍ အစ္ဆရိယ- ဟုရုပ်ပြီး၏။ သို့မဟုတ်- အစ္ဆရာသဒ္ဒါနောင် တဒ္ဓိတ် ဣယပစ္စည်းသက်၍ ရုပ်ပြီးစေရာ၏။
(၃) (တစ်နည်း) အစ္ဆရိယာ ဂုဏဓမ္မာ ဧတသ္မိံ သန္တီတိ အစ္ဆရိယော- ဟုပြု၊ (အစ္ဆရိယ+ ဏ)။ အစ္ဆရိယဂုဏ်တို့ကို စတုက္ကနိပါတ် စာပိုဂ် ၁၂၇- သုတ်၌ကြည့်။
(၄)(တစ်နည်း) အနညသာဓာရဏေ ဂုဏဓမ္မေ အာစိဏ္ဏဝါတိ အစ္ဆရိယော၊(သို့မဟုတ်) အနညသာဓာရဏေ ဂုဏဓမ္မေ အာဘုသော အစရီတိအစ္ဆရိယော- ဟုပြု၊(အာ+ စရ၊ ဏျ)။ ထောမနိဓိ၌ အာဣတိ စရီယတေအဘိနီယတေ (အားဟု ပြုအပ်သောအရာ) ဟု ဆို၏။ သဒ္ဒါကြီး၌ရုပ်ပြီးပုံကိုအာပုဗ္ဗစရဿ စ သုတ်၌ ကြည့်ပါ။ (ဟုတွာ၊ ဖြစ်၍။) ဥပ္ပဇ္ဇတိ၊ ၏။ ပ။
(၂) (တစ်နည်း) အစ္ဆရာယ ယောဂ္ဂေါ အစ္ဆရိယော (အစ္ဆရံ ပဟရိတွာပဿိတဗ္ဗောတိ အတ္ထော) ဟု ဝစနတ္ထပြု၍ အစ္ဆရာယောဂ္ဂ- ဟု ဆိုလိုလျက်နိရုတ္တိနည်းဖြင့် ယောဂ္ဂပုဒ်ချေ၊ရာမှ အာကို ဣပြု၊ ယလာ၍ အစ္ဆရိယ- ဟုရုပ်ပြီး၏။ သို့မဟုတ်- အစ္ဆရာသဒ္ဒါနောင် တဒ္ဓိတ် ဣယပစ္စည်းသက်၍ ရုပ်ပြီးစေရာ၏။
(၃) (တစ်နည်း) အစ္ဆရိယာ ဂုဏဓမ္မာ ဧတသ္မိံ သန္တီတိ အစ္ဆရိယော- ဟုပြု၊ (အစ္ဆရိယ+ ဏ)။ အစ္ဆရိယဂုဏ်တို့ကို စတုက္ကနိပါတ် စာပိုဂ် ၁၂၇- သုတ်၌ကြည့်။
(၄)(တစ်နည်း) အနညသာဓာရဏေ ဂုဏဓမ္မေ အာစိဏ္ဏဝါတိ အစ္ဆရိယော၊(သို့မဟုတ်) အနညသာဓာရဏေ ဂုဏဓမ္မေ အာဘုသော အစရီတိအစ္ဆရိယော- ဟုပြု၊(အာ+ စရ၊ ဏျ)။ ထောမနိဓိ၌ အာဣတိ စရီယတေအဘိနီယတေ (အားဟု ပြုအပ်သောအရာ) ဟု ဆို၏။ သဒ္ဒါကြီး၌ရုပ်ပြီးပုံကိုအာပုဗ္ဗစရဿ စ သုတ်၌ ကြည့်ပါ။ (ဟုတွာ၊ ဖြစ်၍။) ဥပ္ပဇ္ဇတိ၊ ၏။ ပ။
ဘိက္ခဝေ၊ တို့။
ဧကပုဂ္ဂလဿ၊ ၏။
ကာလကိရိယာ၊ ပရိနိဗ္ဗာန်စံတော်မူခြင်းသည်။
ဝါ၊ တခုသော အချိန်အခါ၌ ပရိနိဗ္ဗာန်စံမှု အထင်အရှားပြုတော်မူခြင်းသည်။
[၄၅-ဝါ ကာလပတ်လုံး ပိဋကသုံးဖြာ ဓမ္မက္ခန္ဓာပေါင်း ရှစ်သောင်းလေးထောင်တို့ကို မနေမနားဟောကြားတော်မူကာ သတ္တဝါတို့ကို နိဗ္ဗာန်တရား မျက်ဝါးထင်ထင် သိမြင်စေတော်မူခြင်းဖြင့် စိတ်တော်အလိုဆန္ဒ ပြည့်ဝတော်မူရာတခုသော အချိန်အခါ၌ ပရိနိဗ္ဗာန်စံမှု အထင်အရှားပြုတော်မူခြင်းသည်၊ ဟုဋ္ဌ, ဋီကာအဖွင့်အတိုင်း အကျယ်တဝင့် အနက်ဆိုနိုင်၏။
ကာလေ၊ တခုသောအချိန်အခါ၌။
ကိရိယာ၊ အထင်အရှားပြုတော်မူခြင်း။]
ဗဟုနော၊ များစွာသော။
ဇနဿ၊ သတ္တဝါအပေါင်းကို။
အနုတပ္ပါ၊ ထပ်တလဲလဲ ပူဆွေးဝမ်းမည်းစေသည်။
ဟောတိ၊ ဖြစ်၏။
ကတမဿ၊ သော။
ဧကပုဂ္ဂလဿ၊ ၏။
(ကာလကိရိယာ၊ သည်။
ဗဟုနော၊ သော။
ဇနဿ၊ ကို။
အနုတပ္ပါ၊ သည်။
ဟောတိ၊ ဖြစ်သနည်းဟူမူ)
အရဟတော၊ သော။
သမ္မာသမ္ဗုဒ္ဓဿ၊ သော။
တထာဂတဿ၊ ၏။
(ကာလကိရိယာ၊ သည်။
ဗဟုနော၊ သော။
ဇနဿ၊ ကို။
အနုတပ္ပါ၊ သည်။
ဟောတိ၊ ၏)
ဘိက္ခဝေ၊ တို့။
ဣမဿ ဧကပုဂ္ဂလဿ။
ပ။
ဟောတိ။
ဥပ္ပဇ္ဇမာနော၊ သော်။
အဒုတိယော၊ တစ်ချန်တည်း၌ နှစ်ဆူမြောက်သဗ္ဗညုဘုရားရှင် မရှိသည်။
အသဟာယောအသဟယော စသည်တို့၏ဝိဂြိုဟ်။ ။[အသဟာယောစသည်တို့၏အနက်များကို ဤဝိဂြိုဟ်များနှင့်တိုက်ဆိုင်၍မှတ်ပါ] သဟ အယတိ ပဝတ္တတီတိ သဟာယော၊ အတ္တဘာဝေန ဝါ ပဋိဝိဒ္ဓဓမ္မေဟိ ဝါ နတ္တိ ကောစိ သဒိသောသဟာယော ဧတဿာတိ အသဟာယော။ ဟတ္ထာဒိအဝယဝတော ပဋိ ပဋိ(ထပ်တူ ထပ်တူ) မိနိတဗ္ဗာတိ ပဋိမာ(အတ္တဘာဝေါ)။ အတ္တနော အတ္တဘာဝသဒိသာ အညာ ပဋိမာ နတ္ထိ ဧတဿာတိ အပ္ပဋိမော။ ကဋိနိဓိဘာဝေနသမော ပဋိသမော- ပုံတူကိုယ်စားအဖြစ်ဖြင့် တူသောသူ (အတ္တဘောချင်းတူသောသူ)။ နတ္ထိဘာဝေန ပဋိသမော ဧတဿာတိ အပ္ပဋိသမော- အတ္တဘောအားဖြင့် ပုံတူကိုယ်စားအဖြစ်ဖြင့် တူသောသူ(ပုံတူကိုယ်စားထားရလောက်အောင် ခန္ဓာကိုယ်ချင်းတူသောသူ) ရှိတော်မမူသော မြတ်စွာဘုရား။ ၊ အတူတကွဖြစ်နိုင်သောအဖော်မရှိသည်။
(ခန္ဓာကိုယ်အတ္တဘောအားဖြင့် လည်းကောင်း။
ထိုးထွင်းသိအပ်သောတရားတို့ဖြင့် လည်းကောင်း။
မိမိနှင့် အရည်အချင်းညီမျှ အတူတကွဖြစ်နိုင်သော အဖော်မရှိသည်။)(ဓမ္မဘာဂဿ ဓမ္မကောဋ္ဌာသဿ) ပဋိပက္ခော ဓမ္မဘာဂေါ ပဋိဘာဂေါ၊ နတ္ထိ ပဋိဘာဂေါ ယဿာတိ အပ္ပဋိဘာဂေါ- ဆန့်ကျင်ဘက်တရားအဖို့ရှိတော်မမူသော မြတ်စွာဘုရား။ အဟံ ဗုဒ္ဓေါတိ ပဋိညာယ သမတ္ထော ပုဂ္ဂလောပဋိပုဂ္ဂလော။ အဋ္ဌကထာ စာသွားကြည့်၍ ဝိဂြိုဟ်ပြုသည်။ ဋီကာ၌ကား "သီလာဒိဂုဏေတိ ပဋိဗိမ္ဗဘူတော ပုဂ္ဂလော ပဋိပုဂ္ဂလော" ဟု ဝိဂြိုဟ်ပြု၏။ နတ္ထိ ပဋိပုဂ္ဂလော ယဿာတိ အပ္ပဋိပုဂ္ဂလော။ အသမေဟိ အတီတာနာဂတသဗ္ဗညုဗုဒ္ဓေဟိ ဧဝ သမော အသမသမော။ အပ္ပဋိမော၊ (လက်ခြေစသော ကိုယ်အင်္ဂါအားဖြင့်)
ထပ်တူညီမျှ နှိုင်းယှဉ်ဖွယ် အခြားအတ္တဘော မရှိသည်။
ဝါ၊ (လက်ခြေစသော ကိုယ်အင်္ဂါအားဖြင့်) ထပ်တူညီမျှ နှိုင်းယှဉ်ကြည့်ဖို့ရာ ရုပ်ပွားဆင်းတု ပြုလုပ်နိုင်သူမရှိသည်။
အပ္ပဋိသမော၊ ပုံတိူကိုယ်စားအနေအားဖြင့် တူသောသူမရှိသည်။
အပ္ပဋိဘာဂေါ၊ (မိမိဟောကြားထားအပ်သော တရားအဖို့၏) ဆန့်ကျင်ဘက်တရားအဖို့ကို ဟောကြားနိုင်သူ မရှိသည်။
[သတိပဋ္ဌာန် တရားလေးပါးဟုဟောထား၏။ လေးပါးမဟုတ်။ သုံပါးသာရှိ၏ စသည်ဖြင့် ဆန့်ကျင်ဘက်ဟောကြားနိုင်သူ မရှိဟူလို]
အပ္ပဋိပုဂ္ဂလော၊ ငါဘုရားဟု ပဋိညာဉ်ပြုနိုင်သူတန်းတူရည်တူ အခြားပုဂ္ဂိုလ်မရှိသည်။
ဝါ၊ သီလစသော ဂုဏ်အားဖြင့် မခြားတန်းတူ ကိုယ်စားပြုနိုင်သူ ပုဂ္ဂိုလ်မရှိသည်။
အသမော၊ မည်သည့်ပုဂ္ဂိုလ်တဉီးနှင့်မျှတူတော်မမူသည်။
အသမသမော၊ မည်သည့်ပုဂ္ဂိုလ် တစ်ဉီးနှင့်မျှ တူတော်မမူကြသော အတိတ် အနာဂတ် သဗ္ဗညုဘုရားတို့နှင့်သာ တူတော်မူသည်။
ဒွိပဒါနံ၊ ခြေနှစ်ချောင်းရှိသော သတ္တဝါတို့တွင်။
ဝါ၊ တို့ထက်။
အဂ္ဂေါ၊ အမြတ်ဆုံးပုဂ္ဂိုလ်သည်။
(ဟုတွာ၊ ဖြစ်၍)
ဥပ္ပဇ္ဇတိ၊ ဖြစ်ထွန်းလာတော်မူ၏။
[ဤ၌ သုတ်ပေါင်း ၁၂ သုတ်ကို ရောနှောကာ ချုံးထား၏။ တသုတ်စီခွလိုလျှင် "ဧကပုဂ္ဂလဿ ဘိက္ခဝေ ပါတုဘာဝါ မဟတောစက္ခုဿ ပါတုဘာဝေါ ဟောတိ။ ကတမဿ ဧကပုဂ္ဂလဿ? တထာဂတဿအရဟတော သမ္မာသမ္ဗုဒ္ဓဿ။ ဣမဿ ခေါ ဘိက္ခဝေ ဧကပုဂ္ဂလဿ ပါတုဘာဝါ မဟတော စက္ခုဿ ပါတုဘာဝေါ ဟောတီတိ။ (ဤတွင် တသုတ်ပြီး၏။ ထို့နောက်) ဧကပုဂ္ဂလဿ ဘိက္ခဝေ ပါတုဘာဝါ မဟတော အာလောကဿပါတုဘာဝေါ ဟောတိ။ ကတမဿ ဧကပုဂ္ဂလဿ- စသည်ဖြင့် အာလောကအတွက် တသုတ်ဆိုပါ။ တို့အတူ ဩဘာသစသည် အတွက်လည်း ဤနည်းမှီး၍ဆိုပါ။]
ဘိက္ခဝေ၊ ဘို့။
ဧကပုဂ္ဂလဿ၊ ၏။
ပါတုဘာဝါ၊ ထင်ရှားဖြစ်ခြင်းကြောင့်။
မဟတော၊ ကြီးမားမြင့်မြတ်သော။
စက္ခုဿ၊ ပညာမျက်စိ၏။
ပါတုဘာဝေါ၊ ထင်ရှားဖြစ်ခြင်းသည်။
ဟောတိ၊ ဖြစ်၏။
ကတမဿ၊ သော။
ဧကပုဂ္ဂလဿ၊ ၏။
(ပါတုဘာဝါ၊ ကြောင့်။
မဟတော၊ သော။
စက္ခုဿ၊ ၏။
ပါတုဘာဝေါ၊ သည်။
ဟောတိ၊ ဖြစ်သနည်းဟူမူ။)
အရဟတော၊ သော။
သမ္မာသမ္ဗုဒ္ဓဿ၊ သော။
တထာဂတဿ၊ ၏။
(ပါတုဘာဝါ၊ ကြောင့်။
မဟတော။
ပ။
ဟောတိ၊ ၏။)
ဘိက္ခဝေ၊ တို့။
ဣမဿ ဧကပုဂ္ဂလဿ၊ ၏။
ပါတုဘာဝါ၊ ကြောင့်။
မဟတော၊ သော။
စက္ခုဿ၊ ၏။
ပါတုဘာဝေါ၊ သည်။
ဟောတိ၊ ၏။
ဣတိ (အဝေါစ)
ဘိက္ခဝေ၊ တို့။
ဧကပုဂ္ဂလဿ၊ ၏။
ပါတုဘာဝါ၊ ကြောင့်။
မဟတော၊ သော။
အာလောကဿ၊ ပညာအရောင်၏။
ပ။
ဩဘာသဿ၊ ပညာအလင်း၏။
ပ။
ဆန္နံ၊ ခြောက်ပါးကုန်သော။
အနုတ္တရိယာနံ၊ အမြတ်ဆုံးဖြစ်သော ဒဿန, သဝန စသည်တို့၏။
ဝါ၊ အမြတ်ဆုံး ဖူးမြင်ဖွယ် ဘုရားရူပကာယတော်, ကြားနာဖွယ် ဘုရားတရားတော် စသည်တို့၏။
[နတ္ထိ ဣမေဟိ ဥတ္တရံတိအနုတ္တရာနိ၊ မိမိထက် သာလွန်မြင့်မြတ်သော အခြားသော ဒဿန, သဝနစသည်မရှိသော ဒဿန, သဝန စသော ခြောက်မျိုး။
အနုတ္တရာနိ ဧဝအနုတ္တရိယာနိ။
ဋီကာ၌ "ဒဿန၊ ဘုရားဖူးမြင်ရခြင်း။
သဝန၊ တရားနာရခြင်း" စသည်ဖြင့်မဖွင့်ဘဲ
"ဒဿန၊ ဖူးမြင်ဖွယ် ဘုရားရူပကာယတော်။
သဝန၊ ကြားနာဖွယ် ဘုရားတရားတော်" စသည်ဖြင့်ဖွင့်၏။
ပါတုဘာဝပုဒ်နှင့်ဆီလျော်အောင် ဖွင့်ဟန်တူသည်။
ဆက္ကနိပါတ် စာပိုဒ်-၈။
အနုတ္တရိယသုတ်၌လည်းကြည့်]။
ပ။
စတုန္နံ၊ လေးပါးကုန်သော။
ပဋိသမ္ဘိဒါနံ၊ ပဋိသမ္ဘိဒါဉာဏ်တို့ကို။
ဝါ၊ အတ္ထ, ဓမ္မ စသည်တို့၌ ခွဲခြားသိမြင်တတ်သော ဉာဏ်တို့ကို။
[စတုက္ကစာပိုဒ်၁၇၂- ၌ကြည့်]
သစ္ဆိကိရိယာ၊ မျက်မှောက်ပြုခြင်းသည်။
ဟောတိ၊ ၏။
ပ။
အနေကဓာတုပဋိဝေဓော၊ များစွာသော ဓာတ် ၁၈- ပါးတို့ကို ထိုးထွင်းသိမြင်ခြင်းသည်။
ဟောတိ၊ ၏။
ပ။
နာနာဓာတုပဋိဝေဓော၊ အမျိုးမျိုးသောအကြောင်းဖြင့် အမျိုးမျိုးသောဓာတ် ၁၈ ပါးတို့ကို ထိုးထွင်းသိမြင်ခြင်းသည်။
ပ။
ဝိဇ္ဇာဝိမုတ္တိဖလသစ္ဆိကိရိယာ၊ ဝိဇ္ဇာဝိမုတ္တိမည်သော ဖိုလ်ကို မျက်မှောက်ပြုခြင်းသည်။
ဝါ၊ ဖိုလ်ဉာဏ်ဟူသောဝိဇ္ဇာ, ၎င်းမှ ကြွင်းသော ဖိုလ်သမ္ပယုတ်စိတ္တုပ္ပါဒ်ဟူသောဝိမုတ္တိမည်သောဖိုလ်ကို မျက်မှောက်ပြုရခြင်းသည်။
[ဖိုလ်စိတ္တုပ္ပါဒ် ၃၇- ပါးကိုဝိဇ္ဇာဝိမုတ္တိဖလ (ဝိဇ္ဇာဝိမုတ္တိမည်သော ဖိုလ်) ဟု ခေါ်၏။ ထို ၃၇- ပါးတို့တွင်ဖိုလ်ဉာဏ်သည် ဝိဇ္ဇာမည်၏။ ၎င်းဖိုလ်ဉာဏ်မှကြွင်းသော ၃၆ ပါးသည် ဝိမုတ္တိမည်၏]။
ပ။
သောတပတ္တိဖလသစ္ဆိကိရိယာ၊ သောတာပတ္တိဖိုလ်ကို မျက်မှောက်ပြုခြင်းသည်။
ပ။
[သကဒါဂါမိဖိုလ်ကို မျက်မှောက်ပြုခြင်းသည် စသည်ဖြင့်ဆိုပါ]။
ဘိက္ခဝေ၊ တို့။
ဣဒံ (အယံ) သာရိပုတ္တော ယထာ၊ ဤသာရိပုတြာကဲ့သို့။
ဧဝံ၊ ဤအတူ။
ယော၊ အကြင်ပုဂ္ဂိုလ်သည်။
တထာဂတေန၊ မြတ်စွာဘုရားသည်။
ပဝတ္တိတံ၊ လည်စေတော်မူအပ်ပြီးသော။
အနုတ္တရံ၊ မိမိထက်သာလွန်မြင့်မြတ်သော တရားစက်ဝန်းမရှိသော။
ဝါ၊ အမြတ်ဆုံးတရားစက်ဝန်းဖြစ်သော။
ဓမ္မစက္ကံ၊ တရားစက်ဝန်းကို။
(ပဋိဝေဓဉာဏ်, ဒေသနာဉာဏ်ဟူသောတရား စက်ဝိုင်းကို)
သမ္မဒေဝ၊ ဟုတ်မှန်သော အကြောင်းနည်းလမ်းဖြင့်သာလျှင်။
အနုပ္ပဝတ္တေတိ၊ နောက်ထပ်ဆက်ခါလည်စေ၏။
ဘိက္ခဝေ၊ တို့။
အညံ၊ သာရိပုတြာမှတပါးသော။
တံ ဧကပုဂ္ဂလမ္ပိ၊ ထိုတဉီးသောပုဂ္ဂိုလ်ကိုမျှလည်း။
အဟံ၊ ငါသည်။
နသမနုပဿာမိ၊ မြင်တော်မမူ။
ဘိက္ခဝေ၊ တို့။
သာရိပုတ္တော၊ သည်။
တထာဂတေန၊ သည်။
ပဝတ္တိတံ၊ သော။
ပ။
အနုပ္ပဝတ္တေတိ၊ ၏။
ဣတိ (အဝေါစ) တေရသမော၊ ၁၃- ခုမြောက်သော။
ဧကပုဂ္ဂလဝဂ္ဂေါ၊ ဝဂ်တည်း။