ဘိက္ခဝေ၊ တို့။
ပ။
ဥပက္ကိလိဋ္ဌံ၊ ၏။
တံ၊ ထိုဘဝင်စိတ်ကို။
(အာဂန္တုကဖြစ်သော ရာဂအစရှိသော အညစ်အကြေးတို့ကြောင့် မည်းညစ်ရသောထိုဘဝင်စိတ်ကို)
[အဋ္ဌကထာ၌ "တံ ဘဝင်္ဂစိတ္တံ" ဟူ၍ ပြီးခဲ့သော စိတ္တံကိုပင်ပြန်စွဲဆိုသော ပက္ကန္တဝိသယ "တ" သဒ္ဒါအဖြစ်ဖြင့် ဖွင့်ပြတော်မူ၏။
ဤနိဿယပဌမအကြိမ် ရိုက်တုန်းကမူ "တံ၊ ထိုအနက်သဘောကို။
(အာဂန္တုကဖြစ်သောရာဂစသော အညစ်အကြေးတို့ကြောင့် ဖြူစင်သော ဘဝင်စိတ်၏ မည်းညစ်ရခြင်းဟူသော ထိုအနက်သဘောကို)" ဟူ၍ ဥပက္ကိလိဿနကိရိယာကို စွဲဆိုသောအနုဘူတဝိသယ "တ" သဒ္ဒါအဖြစ်ဖြင့် အနက်ပြန်ဆိုခဲ့၏။
ယင်းသို့ အနက်ပြန်ဆိုခဲ့ခြင်းမှာ "ယထာဘူတံ နပ္ပဇာနာတီတိ ဣဒဉ္စ ဘဝင်္ဂစိတ္တံ ဧဝံ အာဂန္တုကေဟိ ဥပက္ကိလေသေဟိ ဥပက္ကိလိဋ္ဌံ နာမ ဟောတိ။ ဧဝံ ဝိပ္ပမုတ္တံ နာမာတိယထာသဘာဝတော နဇာနာတိ" ဟူသော အဋ္ဌကထာအဖွင့်မှ အာကာရကို ကံပြု၍ အနက်ပြန်ဆိုခဲ့ခြင်းဖြစ်သည်။]
အဿုတဝါ
**သုတနှစ်မျိုး**။ ။ ခန္ဓာ, ဓာတ်, အာယတန, ပစ္စယာကာရ (ပဋိစ္စသမုပ္ပါဒ်), သတိပဋ္ဌာန် အစရှိသော တရားဒေသနာတို့ကို ဆရာ့ထံချဉ်းကပ်သင်ယူခြင်းကြောင့် ပါဠိနှင့် အဓိပ္ပါယ်တို့ကို သုတမယဉာဏ်စွမ်းဖြင့် သိနားလည်ခြင်းကို 'အာဂမ' ဟုခေါ်၏။ အတ္ထဓမ္မာနံ၊ အနက် အဓိပ္ပါယ်နှင့်ပါဠိတို့ကို၊ အာဂမနံ သုတမယဉာဏ်ဝသေန အဝဗုဇ္ဈနံ အာဂမော။ ဋီကာအဖွင့်အတိုင်းပြဆိုထားခြင်းဖြစ်၏။ ပဋိသမ္ဘိဒါမဂ် အဋ္ဌကထာ(ဒု-၅၀)၌မူ "မြတ်စွာဘုရားတရားဒေသနာတော်ကို အာဂမခေါ်သည်" ဟု ဖွင့်၏။
၊ အကြားအမြင် သုတမရှိသော။
ဝါ၊ အာဂမသုတ, အဓိဂမသုတ မရှိသော။မဂ်ဖိုလ်နိဗ္ဗာန်ကို (သို့မဟုတ် မဂ်ဖိုလ်နိဗ္ဗာန်ကို ကိုယ်တိုင်ဒိဋ္ဌ သိမြင်ခြင်းကို) 'အဓိဂမ' ဟုခေါ်၏။ မဂ္ဂဖလနိဗ္ဗာနာနံ သစ္ဆိကိရိယာ အဓိဂမော။ဤသုတ်ဋီကာ။ မဂ္ဂဖလနိဗ္ဗာနာနိ အဓိဂမော။ မူလပဏ်ဋီ (ပ-၆၁)။
ကိလေသာကို ဖျက်ဆီးနိုင်စွမ်းရှိလောက်အောင် ပရိယတ်တရားတော်ကိုနာယူသင်ကြားမှတ်သားမှု၊ ထိုတရားတော်အတိုင်း လိုက်နာကျင့်ကြံမှုပြုသောပုဂ္ဂိုလ်ကို 'အာဂမသုတရှိသူ' ဟု ခေါ်၏။ မဂ်ဖိုလ်နိဗ္ဗာန်ကို ကိုယ်တိုင်သိမြင်သောပုဂ္ဂိုလ်ကို 'အဓိဂမသုတရှိသူဟုခေါ်၏။ 'အကြားအမြင်သုတရှိသူ' ဟူသောစကား၌ အာဂမသုတကို 'အကြား' ဟုလည်းကောင်း၊ အဓိဂမသုတကို 'အမြင်' ဟုလည်းကောင်းဆိုလိုသည်။ ဝါ၊ မြတ်စွာဘုရား တရားဒေသနာတော်ကို နာယူမှတ်သားပြီးသူ,မဂ်ဖိုလ်နိဗ္ဗာန်ကို ကိုယ်တိုင်မျက်မှောက်ပြု သိမြင်ပြီးသူမဟုတ်သော။ ပုထုဇ္ဇနော၊ အန္ဓပုထုဇဉ်ပုဂ္ဂိုလ်သည်။ ဝါ၊ အဝိဇ္ဇာလွှမ်းဖိ၍ အကန်းပကတိဖြစ်သောပုထုဇဉ်ပုဂ္ဂိုလ်သည်။ ယထာဘူတံ၊ အဖြစ်မှန်သဘောအတိုင်း။ (အာဂန္တုကဖြစ်သော ရာဂအစရှိသော အညစ်အကြေးတို့ကြောင့် မည်းညစ်ရခြင်းဟူသောအဖြစ်မှန်သဘောအတိုင်း) နပ္ပဇာနာတိ၊ မသိ။ (အာဂမသုတ, အဓိဂမသုတအစွမ်းဖြင့် မသိ)
ကိလေသာကို ဖျက်ဆီးနိုင်စွမ်းရှိလောက်အောင် ပရိယတ်တရားတော်ကိုနာယူသင်ကြားမှတ်သားမှု၊ ထိုတရားတော်အတိုင်း လိုက်နာကျင့်ကြံမှုပြုသောပုဂ္ဂိုလ်ကို 'အာဂမသုတရှိသူ' ဟု ခေါ်၏။ မဂ်ဖိုလ်နိဗ္ဗာန်ကို ကိုယ်တိုင်သိမြင်သောပုဂ္ဂိုလ်ကို 'အဓိဂမသုတရှိသူဟုခေါ်၏။ 'အကြားအမြင်သုတရှိသူ' ဟူသောစကား၌ အာဂမသုတကို 'အကြား' ဟုလည်းကောင်း၊ အဓိဂမသုတကို 'အမြင်' ဟုလည်းကောင်းဆိုလိုသည်။ ဝါ၊ မြတ်စွာဘုရား တရားဒေသနာတော်ကို နာယူမှတ်သားပြီးသူ,မဂ်ဖိုလ်နိဗ္ဗာန်ကို ကိုယ်တိုင်မျက်မှောက်ပြု သိမြင်ပြီးသူမဟုတ်သော။ ပုထုဇ္ဇနော၊ အန္ဓပုထုဇဉ်ပုဂ္ဂိုလ်သည်။ ဝါ၊ အဝိဇ္ဇာလွှမ်းဖိ၍ အကန်းပကတိဖြစ်သောပုထုဇဉ်ပုဂ္ဂိုလ်သည်။ ယထာဘူတံ၊ အဖြစ်မှန်သဘောအတိုင်း။ (အာဂန္တုကဖြစ်သော ရာဂအစရှိသော အညစ်အကြေးတို့ကြောင့် မည်းညစ်ရခြင်းဟူသောအဖြစ်မှန်သဘောအတိုင်း) နပ္ပဇာနာတိ၊ မသိ။ (အာဂမသုတ, အဓိဂမသုတအစွမ်းဖြင့် မသိ)
တသ္မာ၊ ထိုသို့ မသိသည်အဖြစ်ကြောင့်။
အဿုတဝတော၊ အကြားအမြင်သုတ မရှိသော။
ဝါ၊ အာဂမသုတ, အဓိဂမသုတမရှိသော။
ပုထုဇ္ဇနဿ၊ အန္ဓပုထုဇဉ်မှာ။
စိတ္တဘာဝနာ၊ စိတ်ကိုဖြစ်ပွား တိုးတက်စေတတ်သော ဝိပဿနာသည်။
(အာဂန္တုက အညစ်အကြေးတို့ကြောင့် မည်းညစ်ရခြင်းဟူသော အဖြစ်မှန် အနက်သဘောကို သိနိုင်ကြောင်း စိတ္တဘာဝနာ ဝိပဿနာသည်)
နတ္ထိ၊ မရှိ။
ဣတိ၊ ဤသို့။
(အဟံ၊ ငါသည်)
ဝဒါမိ၊ မိန့်ဆို၏။
ဣတိ၊ သို့။
(အဝေါစ၊ မိန့်တော်မူပြီ)။
ဘိက္ခဝေ၊ တို့။
ပ။
ဝိပ္ပမုတ္တံ၊ ကင်းလွတ်၏။
တံ၊ ထိုဘဝင်စိတ်ကို။
(အဂန္တုကရာဂ စသည်တို့မှ ကင်းလွတ်သော ထိုသဝင်စိတ်ကို)
သုတဝါ၊ အကြားအမြင်သုတရှိသော။ဤနေရာဝယ် သုတဝါ၌ ဝန္တုပစ္စည်းသည်ရှိသည်ဆိုရုံမျှ အရှိဟူသောအတ္ထိတာမတ္တအနက်ကို ဟောသည်မဟုတ်၊ (၁)ချီးမွမ်းရလောက်သော အရှိဟူသော ပသံသာဝိသိဋ္ဌအတ္ထိအနက်(၂) အလွန်အကျူးအထူးရှိဟူသော အတိသယတ္ထဝိသိဋ္ဌအတ္ထိအနက်တို့ကိုဟော၏။ ထို့ကြောင့် အာဂမသုတ,အဓိဂမသုတနှင့် ချီးမွမ်းရလောက်အောင် ပြည့်စုံသူ၊ အလွန်အကျူး အထူးပြည့်စုံသူကိုသုတဝါ(သုတဝန္တု) ဟုဆိုလိုသည်။ သုတံ ယဿ အတ္ထီတိ သုတဝါ [သုတပုဒ်၊ဝန္တုပစ္စည်းတည်း။] တနည်းအားဖြင့် သုဓာတ်၊ တဝန္တုပစ္စည်းဖြင့် ကိတ်ပုဒ်ကြံ၍ 'သုဏီတိ သုတဝါ' ဟုပြု။ သောတဗ္ဗယုတ္တံ သုတွာ(နာယူထိုက်သော ပရိယတ်တရားတော်ကို နာယူမှတ်သား၍၊) ကတ္တဗ္ဗနိပ္ဖတ္တိဝသေန (ပြုထိုက်သော ကျင့်ကြံမှုကိစ္စပြီးစီးခြင်း၏ အစွမ်းဖြင့်၊) သုဏိ- နာယူမှတ်သားပြီး သိမြင်ပြီးလေပြီ၊ ဣတိ- ထို့ကြောင့်၊ သုတဝါ- သုတဝန္တုမည်၏။ န သုတဝါ အဿုတဝါ။ ဝါ၊ အာဂမသုတ။
အဓိဂမသုတရှိသော။
ဝါ၊ မြတ်စွာဘုရား တရားတော်ကို နာယူမှတ်သားပြီးသူ။
မဂ်ဖိုလ်နိဗ္ဗာန်ကို ကိုယ်တိုင်မျက်မှောက် သိမြင်ပြီးသူဖြစ်သော။
အရိယသာဝကော၊ အရိယာသူတော်ကောင်းဖြစ်သော တပည့်သည်။
ဝါ၊ ဗုဒ္ဓမြတ်စွာ အရိယာသူတော်ကောင်း၏ တပည့်သည်။
ယထာဘူတံ၊ တိုင်း။
(အာဂန္တုကရာဂ စသည်တို့မှ ကင်းလွတ်ခြင်းဟူသောအဖြစ်မှန် သဘောအတိုင်း)
ပဇာနာတိ၊ သိ၏။
တသ္မာ၊ ထိုသို့ သိသည်အဖြစ်ကြောင့်။
သုတဝတော၊ ရှိသော။
အရိယသာဝကဿ၊ တပည့်မှာ။
စိတ္တဘာဝနာ၊ စိတ်ကိုဖြစ်ပွား တိုးတက်စေနိုင်သော ဗလဝဝိပဿနာသည်။
အတ္ထိ၊ ရှိ၏။
ဣတိ၊ ဤသို့။
(အဟံ၊ သည်)
ဝဒါမိ၊ ၏။
ဣတိ၊ သို့။
(အဝေါစ၊ ပြီ)
ဘိက္ခဝေ၊ တို့။
ဘိက္ခု၊ ရဟန်းသည်။
အစ္ဆရာသင်္ဃာတမတ္တမ္ပိ၊ လက်ဖျောက်တချက်တီးခိုက် လောက်မျှသော်လည်း။
ဝါ၊ လက်ဖျစ်တတွက်ခန့်အခိုက်အတန့်လောက်မျှသော်လည်း။
မေတ္တာစိတ္တံ၊ မေတ္တာနှင့်ယှဉ်သော စိတ်ကို။
စေ အာသေဝတိ၊ အကယ်၍ မှီဝဲ ငြားအံ့။
ဘိက္ခဝေ၊ တို့။
(ဧဝံ သတိ၊ ဤသို့မှီဝဲသည်ရှိသော်)
အယံ ဘိက္ခု၊ ဤမေတ္တာစိတ်ကို မှီဝဲသော ရဟန်းကို။
အရိတ္တဇ္ဈာနော၊ မကင်းကွာသော ဈာန်ရှိလျက်။
သတ္ထု၊ မြတ်စွာဘုရား၏။
သာသနကရော၊ သွန်သင်ညွှန်ကြားမှုကို လိုက်နာပြုကျင့်လျက်။
(လက်ဖျစ်တတွတ်ခန့် လောက်မျှပင် မေတ္တာစိတ်ကို မှီဝဲရန် သွန်သင်ညွှန်ကြားမှု အနုသာသနီကို လိုက်နာကျင့်သုံးလျက်)
ဩဝါဒပတိကရော၊ အဆုံးအမကို လိုက်နာကျင့်သုံးလျက်။
(လက်ဖျစ်....မှီဝဲရန် အဆုံးအမကို လိုက်နာကျင့်သုံးလျက်)
ဝိဟရတိ၊ နေသောသူဟူ၍။
အမောဃံအမောဃရဋ္ဌပိဏ္ဍပရိဘောဂ။ ။ တိုင်းသူပြည်သားတို့ ဆွမ်းကိုစားရာ၌ ဘာ့ကြောင့် အမောဃဖြစ်သနည်း(ဘာကြောင့် အမောဃရဋ္ဌပိဏ္ဍပရိဘောဂဖြစ်သနည်း)ဟူမူ။ (၁) လက်ဖျစ်တတွက်ခန့်မျှ မေတ္တာပို့လိုက်ခြင်းအားဖြင့် ထိုရဟန်းသည် ကျွေးယူစားခြင်းမျိုး မဟုတ်တော့ဘဲ ရဋ္ဌပိဏ္ဍကိုမိမိပိုင်အမွေပစ္စည်းကဲ့သို့ စားပိုင်ခွင့်ရှိ၍သာ စားခြင်းဖြစ်၏။ ထို့ကြောင့်လည်းအမောဃရဋ္ဌပိဏ္ဍပရိဘောဂဖြစ်၏။ [အမောဃ-မစားထိုက်ဘဲ အလကားစားခြင်းမဟုတ်ဘဲ+ ရဋ္ဌပိဏ္ဍပရိဘောဂ- မေတ္တာပို့ခြင်းဖြင့် ရဋ္ဌပိဏ္ဍကို ပိုင်ရှင်အဖြစ်ဖြင့်စားထိုက်၍စားခြင်း] (၂) ထိုမျှလောက်မေတ္တာပို့ခြင်းဖြင့် ဒါယကာတို့အလှူဒါနကိုကြီးမားသော အကျိုးဖြစ်ထွန်းစေခြင်းကြောင့်လည်း အမောဃရဋ္ဌပိဏ္ဍပရိဘောဂဖြစ်၏။ [အမောဃ- အကျိုးကျေးဇူးဘာမျှမရ အလကား သက်သက်မျှမဖြစ်စေဘဲ+ ရဋ္ဌပိဏ္ဍပရိဘောဂ- ရဋ္ဌပိဏ္ဍကို ဘုန်းပေးခြင်း] ၊ အချည်းနှီးမဟုတ်ဘဲ။
ရဋ္ဌပိဏ္ဍံ၊ တိုင်းသူပြည်သားတို့၏ဆွမ်းကို။
ဝါ၊ တိုင်းသူပြည်သားတို့ထံမှ ရအပ်သော ဆွမ်းကို။
ဘုဉ္ဇတိ၊ စားသောသူဟူ၍။
ဝုစ္စတိ၊ ခေါ်ဆိုအပ်၏။
ယေ၊ အကြင်ရဟန်းတို့သည်။
နံ၊ ထိုမေတ္တာစိတ်ကို။
ဗဟုလီကရောန္တိ၊ ကြိမ်ဖန်များစွာ မှီဝဲမှုပြုကြကုန်၏။
(တေသု၊ ထိုရဟန်းတို့၌။)
ဝါဒေါ၊ အထူးပြောဆိုဖွယ် စကားသည်။
(ရဋ္ဌပိဏ္ဍကို အချည်းနှီးမဟုတ်ဘဲ စား၏ဟု အထူးပြောဆိုဖွယ် စကားသည်။)
ကော ပန (အတ္ထိ)၊ အဘယ်မှာရှိတော့အံ့နည်း။
(နတ္ထိဧဝ၊ မရှိတော့သည်သာတည်း)
ဣတိ (အဝေါစ)။
ပ။
စေ ဘာဝေတိ၊ အကယ်၍ ဖြစ်ပွားစေအံ့။
ဘိက္ခဝေ၊ တို့။
(ဧဝံ သတိ၊ ဤသို့ဖြစ်ပွားစေသည် ရှိသော်)
အယံ ဘိက္ခု၊ ဤဖြစ်ပွားစေသော ရဟန်းကို။
ပ။
ဗဟုလီကရောန္တိ၊ ကြိမ်ဖန်များစွာ ဖြစ်ပွားစေမှု ပြုကြကုန်၏။
ပ။
စေ မနသိ ကရောတိ၊ အကယ်၍ နှလုံးသွင်းအံ့။
ဘိက္ခဝေ၊ တို့။
(ဧဝံ သတိ၊ ဤသို့ နှလုံးသွင်းသည်ရှိသော်)
အယံ ဘိက္ခု၊ ဤနှလုံးသွင်းသော ရဟန်းကို။
ပ။
ဗဟုလီကရောန္တိ၊ ကြိမ်ဖန်များစွာ နှလုံးသွင်းမှုပြုကြကုန်၏။
ပ။
ဘိက္ခဝေ၊ ရဟန်းတို့။
ယေကေစိ၊ အားလုံးကုန်သော။
အကုသလာ၊ အကုသိုလ်ဖြစ်ကုန်သော။
အကုသလဘာဂိယာ၊ အကုသိုလ်သို့ချဉ်းကပ်ပါဝင်ကုန်သော(သဟဇာတပစ္စည်း ဥပနိဿယပစ္စည်း၏ အစွမ်းဖြင့် အကုသိုလ်သို့ ချဉ်းကပ်ပါဝင်ကုန်သော်)
အကုသလပက္ခိကာ၊ အကုသိုလ်အသင်းအပင်း၌ ဖြစ်ကုန်သော။
(သဟဇာတပစ္စည်း, ဥပနိဿယပစ္စည်းအစွမ်းဖြင့် အကုသိုလ်အသင်းအပင်း၌ ပါဝင်ကုန်သော။)
အကုသလပက္ခိကာ၊ အကုသိုလ်အသင်းအပင်း၌ ဖြစ်ကုန်သော။
(သဟဇာတပစ္စည်း, ဥပနိဿယပစ္စည်းအစွမ်းဖြင့် အကုသိုလ်အသင်းအပင်း၌ ပါဝင်ကုန်သော။)
ဓမ္မာ၊ တရာတို့သည်
(သန္တိ၊ ရှိကုန်၏)
သဗ္ဗေ၊ အားလုံးစုံကုန်သော။
တေ(ဓမ္မာ)၊ ထိုတရားတို့သည်။
မနောပုဗ္ဗင်္ဂမာ၊ စိတ်ဟူသော ရှေ့ဆောင်ရှေ့သွား ပဓာနတရားရှိကုန်၏။
မနော၊ စိတ်သည်။
တေသံ. ဓမ္မာနံ၊ ထိုတရားအားလုံးတို့၏။
ပဌမံ၊ အဉီးအစ ပဓာနအနေအားဖြင့်။
ဥပ္ပဇ္ဇတိ၊ ဖြစ်၏။
အကုသလာ၊ အကုသိုလ်ဖြစ်ကုန်သော။
ဓမ္မာ၊ တို့သည်။
အနွဒေဝ(အနုဧဝ)၊ အတူတသိုက် နောက်လိုက်တို့သာတည်း။
ပ။
ကုသလာ၊ စတုဘူမက ကုသိုလ်ဖြစ်ကုန်သော။
(ကာမ၊ ရူပ၊ အရူပ၊လောကုတ္တရာဟူသော ဘုံအဆင့်လေးမျိုး၌ဖြစ်သော ကုသိုလ်ဖြစ်ကုန်သော)
ကုသလဘာဂိယာ၊ စတုဘူမကကုသိုလ်သို့ ချဉ်းကပ်ပါဝင်ကုန်သော။
ကုသလပက္ခိကာ၊ စတုဘူမက ကုသိုလ်အသင်းအပင်း၌ ဖြစ်ကုန်သော။
ဓမ္မာ၊ တို့သည်။
(သန္တိ)။
ပ။
ကုသလာ၊ စတုဘူမက ကုသိုလ်ဖြစ်ကုန်သော။
ဓမ္မာ၊ တို့သည်။
အနွဒေဝ၊ တည်း။
ဘိက္ခဝေ၊ တို့။
ယေန ဓမ္မေန၊ အကြင် တရားသဘောဖြင့်။
ဝါ၊ ကြောင့်။
အနုပ္ပန္နာ၊ မဖြစ်သေးကုန်သော။
အကုသလာ၊ အကုသိုလ်ဖြစ်ကုန်သော။
ဓမ္မာဝါ၊ တရားတို့သည်လည်း။
ဥပ္ပဇ္ဇန္တိ၊ ဖြစ်ကုန်၏။
ဥပ္ပန္နာ၊ ဖြစ်ပြီးကုန်သော။
ကုသလာ၊ လောကီကုသိုလ်ဖြစ်ကုန်သော။
ဓမ္မာဝါ၊ လည်း။
(ဈာန်ဝိပဿနာတရားတို့သည်လည်း)
ပရိဟာယန္တိ၊ ဆုတ်ယုတ်ကုန်၏။
ဘိက္ခဝေ၊ တို့။
ဣဒံ(အယံ) ပမာဒေါ
ပမာဒနှင့် အပ္ပမာဒ။ ။ သတိ၏ဆန့်ကျင်ဘက် (သို့မဟုတ်- သတိ၊ သမ္ပဇညနှစ်ပါးလုံး၏ ဆန့်ကျင်ဘက်) ဖြစ်သော အကုသိုလ်စိတ္တုပ္ပါဒ်ကိုပမာဒ(မေ့လျော့ခြင်းသဘော)ဟုခေါ်၏။ ပမာဒေါ ပန သတိယာ သတိသမ္ပဇ ညဿ ဝါ ပဋိပက္ခဘူတော အကုသလစိတ္တုပ္ပါဒေါ ဒဋ္ဌဗ္ဗော။ ဋီကာ။
ယထာ၊ ဤသတိကင်းပေါ့ မေ့လျော့ခြင်း သဘောကဲ့သို့။
ဝါ၊ ဤသတိသမ္ပဇည၏ ဆန့်ကျင်ဘက်ဖြစ်သော မေ့လျော့ပေါ့ဆခြင်း သဘောဟူသော အကုသိုလ်စိတ္တုပ္ပါဒ်ကဲ့သို့။
(ဧဝံ၊ ဤအတူ)
အညံ၊ ပမာဒမှ တပါးတခြားသော။
တံ ဧကဓမ္မမ္ပိ၊ ထိုတခုသော တရားသဘောကိုမျှလည်း(မဖြစ်သေးသော အကုသိုလ်တရားတို့ကိုဖြစ်စေ၍ ဖြစ်ပြီးသော ကုသိုလ်တရားတို့ကိုဆုတ်ယုတ်စေသော ထိုတခုသော တရားသဘောကိုမျှလည်း)။ပ။
ဘိက္ခဝေ၊ တို့။
ပမတ္တဿ၊ သတိကင်းပေါ့ မေ့လျော့သောသူ၏။
ဝါ၊ သူမှာ။
အနုပ္ပန္နာ၊ ကုန်သော။
အကုသလာ၊ ကုန်သော။
ဓမ္မာစေဝ၊ တရားတို့သည်လည်း။
ဥပ္ပဇ္ဇန္တိ၊ ၏။
ဥပ္ပန္နာ၊ ကုန်သော။
ကုသလာ၊ ကုန်သော။
ဓမ္မာစ၊ လည်း။
ဥပ္ပဇ္ဇန္တိ၊ ၏။
ဥပ္ပန္နာ၊ ကုန်သော။
ကုသလာ၊ ကုန်သော။
ဓမ္မာစ၊ လည်း။
ပရိဟာယန္တိ၊ ၏။
ပ။
ဣဒံ (အယံ) အပ္ပမာဒေါယထာ၊ ဤမမေ့လျော့ကြောင်း သတိကဲ့သို့။
(ဧဝံ၊ တူ)
အညံ၊ အပ္ပမာဒမှ တပါးသော။
ပ။
ဘိက္ခဝေ၊ တို့။
အပ္ပမတ္တဿ၊ မမေ့လျော့သောသူ၏။
ဝါ၊ သူမှာ။
ပ။
ဣဒံကောသဇ္ဇံ ယထာ၊ ဤပျင်းရိသူ၏ အဖြစ်ကဲ့သို့။
(ဤပျင်းရိသူ၏ ဖြစ်ကြောင်းထိနမိဒ္ဓကဲ့သို့)
(ဧဝံ၊ တူ)
အညံ၊ ကောသဇ္ဇမှ တပါးသော။
ပ။
ကုသီတဿ၊ ပျင်းရိသောသူမှာ [စက်ဆုတ်ဖွယ် တွန့်ဆုတ်တတ်သောသူမှာ။ ကု+ သဒ+ အ။ သဒဓာတ်ကို သီဒပြု။ ဒကိုတပြု။ ကုစ္ဆိတံ သီဒတီတိ ကုသီတော။ ကုသီတဿဘာဝေါ ကောသဇ္ဇံ]။ ပ။
ဆဋ္ဌော ခြောက်ခုမြောက်သော။
အစ္ဆရာသင်္ဃာတဝဂ္ဂေါ၊ ဝဂ်တည်း။
န ပမဇ္ဇတိ ဧတေနာတိ အပ္ပမာဒေါ- မမေ့လျော့ကြောင်းသဘောတရား၊ယခင်ပမာဒမည်သော အကုသိုလ်စိတ္တုပ္ပါဒ်၏ ဆန့်ကျင်ဘက်ဖြစ်သော သတိမကင်းကွာခြင်း သဘောတည်း၊ တရားကိုယ်အနက် တိတိကျကျပြရလျှင်- အမြဲမပြတ် စွဲကပ်တည်နေသော သတ်ကို အပ္ပမာဒဟုခေါ်၏။ အတ္ထတောနိစ္စံ ဥပဋ္ဌိတာယ သတိယာ ဧတံ နာမံ။