ဘိက္ခဝေ၊ ရဟန်းတို့။
ဣဒံ စိတ္တံ၊ ဤဝိပါကဝဋ်နှင့် စပ်၍ဖြစ်သော စိတ်သည်။
ဝါ၊ ဤတေဘူမက ဝဋ်ဒုက္ခ၏ အလိုကျဖြစ်သော စိတ်သည်
[ဝဋ္ဋနိဿိတဖြစ်သော လောကီကုသိုလ် အကုသိုလ်စိတ်များ ဖြစ်သင့်၏]
အဘာဝိတံ၊ သမထ ဝိပဿနာအစွမ်းဖြင့် မဖြစ်ပွားစေအပ်သည်။
(ဟုတွာ၊ ဖြစ်၍။
ဝါ၊ ဖြစ်ခြင်းကြောင့်။)
အကမ္မနိယံ၊ ဝဋ်ဒုက္ခမှ ထွက်မြောက်ကြောင်းကောင်းသောအမှုကိစ္စ၌ မခိုင်ခံ့ မလျောက်ပတ်သည်။
[ဝဋ်ဆင်းရဲမှ ထွက်မြောက်ကြောင်း ဒါနသီလ ဘာဝနာ အမှုကိစ္စအတွက် မလျောက်ပတ်သည်။]
ကမ္မ၊ အမှု၌+ နိယ (ဏျ) = ခံသည် လျောက်ပတ်သည်။
မောဂ္ဂလ္လာန်။
၄၊ ဏာဒိကဏ္ဍ။
၇၃၊ သုတ်နှင့် သဒ္ဒနီတိ။
၇၈၃၊ သုတ်]
ဟောတိ ယထာ၊ ဖြစ်သကဲ့သို့။
ဧဝံ၊ ဤအတူ။
ယံ၊ အကြင်တရားသဘောသည်။
အဘာဝိတံ၊ သမထဝိပဿနာအစွမ်းဖြင့် မဖြစ်ပွားစေအပ်သည်။
(ဟုတွာ၊ ၍။
ဝါ၊ ကြောင့်)
အကမ္မနိယံ၊ သည်။
ဟောတိ၊ ၏။
ဘိက္ခဝေ၊ တို့။
အညံ၊ ဝိပါကဝဋ်နှင့်စပ်၍ဖြစ်သောစိတ်မှ တပါးသော။
တံ ဧကဓမ္မမ္ပိ၊ ထိုတခုသော တရားသဘောကိုမျှလည်း။
(ထို သမထ ဝိပဿနာ ဘာဝနာဖြင့် မဖြစ်ပွားစေအပ်သည်ဖြစ်၍ အကမ္မနိယဖြစ်သော တရားသဘော တခုတလေမျှကိုပင်)
အဟံ၊ ငါသည်။
နသမနုပဿာမိ၊ မြင်တော်မမူ။
(သဗ္ဗညုတ ဉာဏ်စက္ခုဖြင့် အကုန်အစင်ကြည့်၍ပင် မြင်တော်မမူ)
ဘိက္ခဝေ၊ တို့။
စိတ္တံ၊ ဝိပါကဝဋ်နှင့် စပ်၍ဖြစ်သောစိတ်သည်။
အဘာဝိတံ၊ သည်။
(ဟုတွာ) အကမ္မနိယံ၊ သည်။
ဟောတိ၊ ၏။
ဣတိ၊ ဤသို့။
(အဝေါစ၊ မိန့်တော်မူပြီ)
တစ်နည်း- ဘိက္ခဝေ၊ တို့။
ဣဒံ စိတ္တံ ယထာ၊ ဤဝိပါက ဝဋ်နှင့်စပ်၍ဖြစ်သော စိတ်ကဲ့သို့။
ဧဝံ၊ တူ။
ယံ၊ အကြင်တရားသဘောသည်။
အဘာဝိတံ၊ သည်။
(ဟုတွာ)
အကမ္မနိယံ၊ သည်။
ဟောတိ၊ ၏။
ဘိက္ခဝေ၊ တို့။
အညံ၊ သော။
တံ ဧကဓမ္မမ္ပိ၊ မျှလည်း။
အဟံ၊ သည်။
န သမနုပဿာမိ၊ မမူ။
ဘိက္ခဝေ၊ တို့။
စိတ္တံ၊ သည်။
အဘာဝိတံ၊ သည်။
(ဟုတွာ၊ ၍)
အကမ္မနိယံ၊ သည်။
ဟောတိ၊ ၏။
ဣတိ (အဝေါစ)
ပဌမံ၊ တည်း။
ဘိက္ခဝေ၊ တို့။
ဣဒံ စိတ္တံ၊ ဤလောကုတ္တရာတရား ကိုးပါးနှင့်စပ်၍ဖြစ်သော စိတ်သည်။
ဘာဝိတံ၊ သမထဝိပဿနာအစွမ်းဖြင့် ဖြစ်ပွားစေအပ်သည်။
(ဟုတွာ၊ ၍။
ဝါ၊ ကြောင့်)
ကမ္မနိယံ၊ ဝဋ်ဒုက္ခမှ ထွက်မြောက်ကြောင်းကောင်းသော အမှုကိစ္စ၌ ခိုင်ခံလျောက်ပတ်သည်။
ဟောတိယထာ၊ ကဲ့သို့။
ဧဝံ၊ တူ။
ယံ၊ အကြင်တရားသဘောသည်။
ဘာဝိတံ၊ သည်။
(ဟုတွာ)
ကမ္မနိယံ၊ သည်။
ဟောတိ၊ ၏။
ဘိက္ခဝေ၊ တို့။
အညံ၊ လောကုတ္တရာ တရားကိုးပါးနှင့် စပ်၍ ဖြစ်သော စိတ်မှတပါးသော။
တံ ဧကဓမ္မမ္ပိ၊ မျှလည်း။
(သမထဝိပဿနာ ဘာဝနာအစွမ်းဖြင့် ဖြစ်ပွားစေအပ်၍ ကမ္မနိယဖြစ်သော ထိုတရားသဘော တခုတလေမျှကိုပင်) အဟံ၊ သည်။
န သမနုပဿာမိ၊ မမူ။
ဘိက္ခဝေ၊ တို့။
စိတ္တံ၊ လောကုတ္တရာတရား ကိုးပါးနှင့်စပ်၍ဖြစ်သော စိတ်သည်။
ဘာဝိတံ (ဟုတွာ) ကမ္မနိယံ ဟောတိ ဣတိ အဝေါစ)
[ဒုတိယနည်း ဆိုလိုကနည်းမှီ ဆိုပါ]
ဒုတိယံ၊ တည်း။
ဘိက္ခဝေ၊ တို့။
ဣဒံ စိတ္တံ၊ ဤဝိပါကဝဠ်နှင့် စပ်၍ဖြစ်သောစိတ်သည်။
အဘာဝိတံ၊ သည်။
(ဟုတွာ) မဟတော၊ ကြီးမားများပြားစွာသော။
အနတ္ထာယ၊ အကျိုးစီးပွားမဲ့ အလို့ငှါ။
(ပဠိသန္ဓေ၊ အို၊ နာ၊ သေ စသော ဒုက္ခဟူသော အကျိုးစီးပွားမဲ့ အလို့ငှါ)
သံဝတ္တတိ ယထာ၊ ဖြစ်သကဲ့သို့။
ဧဝံ၊ ဤနည်းတူ။
ယံ၊ သည်။
အဘာဝိတံ၊ သည်။
(ဟုတွာ)
မဟတော၊ သော။
အနတ္ထာယ၊ ငှါ။
သံဝတ္တတိ၊ ဖြစ်၏။
ဘိက္ခဝေ၊ တို့။
အညံ၊ ဝိပါကဝဠ်နှင့်စပ်၍ဖြစ်သော စိတ်မှတပါးသော။
တံ ဧကဓမ္မမ္ပိ၊ မျှလည်း။
ပေ။
ဘိက္ခဝေ၊ တို့။
စိတ္တံ၊ ဝိပါကဝဠ်နှင့် စပ်၍ဖြစ်သော စိတ်သည်။
မဟတော၊ သော။
အနတ္ထာယ၊ ငှါ။
သံဝတ္တတိ၊ ၏။
ဣတိ (အဝေါစ)
တတိယံ၊ တည်း။
ဘိက္ခဝေ၊ တို့။
ဣဒံ စိတ္တံ၊ ဤလောကုတ္တရာတရား ကိုးပါးနှင့် စပ်၍ဖြစ်သောစိတ်သည်။
ဘာဝိတံ၊ သည်။
(ဟုတွာ)
မဟတော၊ သော။
အတ္ထာယ၊ အကျိုးစီးပွားအလို့အငှါ။
(မဂ်ဖိုလ်နိဗ္ဗာန် ချမ်းသာဟူသော အကျိုးစီးပွားအလို့အငှါ)
သံဝတ္တတိ ယထာ၊ သို့။
ပ။
ဘိက္ခဝေ၊ တို့။
အညံ၊ လောကုတ္တရာတရားကိုးပါးနှင့် စပ်သော စိတ်မှတပါးသော။
ပေ။
စတုတ္ထံ။
ဘိက္ခဝေ၊ တို့။
ဣဒံ စိတ္တံ၊ ဤဝိပါကဝဠ်နှင့် စပ်၍ဖြစ်သောစိတ်သည်။
အဘာဝိတံ၊ သည်။
အပါတုဘူတံ၊ ထင်ရှားဖြစ်ပေါ်လာသည်မမည်သည်။
ဝါ၊ ထင်ရှားဖြစ်ပေါ်လာရာ မရောက်သည်။
(ဟုတွာ၊ ၍။)
မဟတော၊ သော။
အနတ္ထာယ၊ ငှါ။
သံဝတ္တတိ ယထာ၊ သို့။
[ဝိပါကဝဠ်နှင့် စပ်၍ဖြစ်သောစိတ်သည် လောကုတ္တရာ၏ အခြေခံပါဒကဈာန်၊ ဝိပဿနာ၊ မဂ်၊ ဖိုလ်၊ နိဗ္ဗာန်တို့၌ ပြေးဝင်ချဉ်းကပ်ခြင်းငှာ မစွမ်းနိုင်။
သို့ဖြစ်၍ ထိုစိတ်သည်ဥပါဒ်၊ ဌီ၊ ဘင်အားဖြင့် ဖြစ်လာသည် မှန်သော်လည်း သာမာန် ဖြစ်ရိုးဖြစ်စဉ်မျှသာဖြစ်သောကြောင့် ဘာဝိတ၊ ပါတုဘူတဟု ဆိုခြင်းငှာ မထိုက်တန်။
ဥပမာအားဖြင့်မိဘတို့၏ တာဝန်ကို ဆောင်ရွက်နိုင်စွမ်းမရှိသော သားကို လောက၌ ထွန်းထွန်းပေါက်ပေါက် သားကောင်တယောက်ဟု ပြောဆိုခြင်းငှာ မထိုက်တန်သကဲ့သို့တည်း။]
ပ။
ဘိက္ခဝေ၊ တို့။
ဣဒံ စိတ္တံ၊ ဤလောကုတ္တရာတရား ကိုးပါးနှင့်စပ်၍ဖြစ်သော စိတ်သည်။
ဘာဝိတံ၊ သည်။
ပါတုဘူတံ၊ ထင်ရှားဖြစ်ပေါ်လာသည်မည်သည်။
[လောကုတ္တရာ၏ အခြေခံ ပါဒကဈာန် စသည်တို့၌ပြေးဝင်ချဉ်းကပ်ခြင်းငှါ စွမ်းနိုင်သောကြောင့် ဘာဝိတ။
ပါတုဘူတ မည်သည် ဟူလို။]
(ဟုတွာ၊ ဖြစ်၍။)
အတ္ထာယ၊ ငှာ။
သံဝတ္တတိ ယထာ၊ သို့။
ပ။
အဘာဝိတံ၊ သည်။
အဗဟုလီကတံ၊ ကြိမ်ဖန်များစွာ ဖြစ်ပွားစေမှု မပြုအပ်သည်။
(ဟုတွာ၊ ၍။
ဝါ၊ ကြောင့်။)
ပ။
ဘာဝိတံ၊ သည်။
ဗဟုလီကတံ၊ ကြိမ်ဖန်များစွာ ဖြစ်ပွားစေမှုပြုအပ်သည်။
(ဟုတွာ၊ ၍။
ဝါ၊ ကြောင့်)။
ပ။
အဘာဝိတံ၊ သည်။
အဗဟုလီကတံ၊ သည်။
(ဟုတွာ၊ ၍။
ဝါ၊ ကြောင့်)
ဒုက္ခာဓိဝဟံ၊ (ပဠိသန္ဓေနေ၊ အို၊ နာ၊ သေ)
ဒုက္ခကို သယ်ဆောင်တတ်သည်။
[အဓိ+ ဝဟ+ အ။
ဝ- ၌ ရဿဖြင့် ရှိရ၏။
ဒုက္ခံ အဓိဝဟတိ အာဟရတီတိ ဒုက္ခာဓိဝဟံ။
(တနည်း)
ဒုက္ခာဓိဝါဟံ၊ လောကုတ္တရာ၏ အခြေခံပါဒကဈာန်စသော အရိယတရားသို့ ရှေးရှုခက်ခဲသဖြင့် ပို့ဆောင်အပ်သည်။
အဓိ+ ဝဟ+ ဏ။
ဒုက္ခ၊ ခက်ခဲသောအားဖြင့် +အဓိဝါဟ= ပို့ဆောင်အပ်သောစိတ်။
ဤနည်း၌ ဝါ- ဟု တုဒ္ဓိဖြင့် ရှိရ၏။
ဒုက္ခေန အဓိဝါဟီယတိ ပေသီယတီတိဒုက္ခာဓိဝါဟံ။]
ပ။
သုခါဓိဝဟံ၊ သုခတခုမှ သုခတခုသို့ ပို့ဆောင်တတ်သည်။
ဝါ၊ အဆင့်ဆင့်မြင့်သော သုခသို့ ပို့ဆောင်တတ်သည်။
[လူ့ချမ်းသာမှ နတ်ချမ်းသာသို့, နတ်ချမ်းသာမှ ဈာန်ချမ်းသာသို့, ဈာန်ချမ်းသာမှ ဝိပဿနာချမ်းသာသို့, ဝိပဿနာချမ်းသာမှ မဂ်ချမ်းသာသို့, မဂ်ချမ်းသာမှ ဖိုလ်ချမ်းသာသို့, ဖိုလ်ချမ်းသာမှ နိဗ္ဗာန်ချမ်းသာသို့ ပို့ဆောင်တတ်သည်ဟူလို]
(တနည်း) သုခါဓိဝါဟံ၊ လောကုတ္တရာ၏ အခြေခံပါဒကဈာန် စသော အရိယတရားသို့ ရှေးရှုလွယ်ကူသဖြင့် ပို့ဆောင်အပ်သည်။
ပ။
တတိယော၊ သုံးခုမြောက်သော။
အကမ္မနိယဝဂ္ဂေါ၊ အကမ္မနိယဝဂ်တည်း။