ဂန္ထာရမ္ဘခုဒ္ဒံပိ ဒွါစရံ ခုဒ္ဒံ၊ ခုဒ္ဒံပိ သွာစရံ စရံ။ခုဒ္ဒံပိ သိက္ခယံ နာထော၊ ခုဒ္ဒံပိ သိက္ခတံ သ နော။ ။ခုဒ္ဒံပိ= အနည်းငယ်မျှလည်း။ဒွါစရံ= ပြက်ချော်ကျင့်သွပ် မပြုအပ်သော ဒုစရိုက်ကို။ခုဒ္ဒံ= ထူပြောပည်းဖြင် အများထင်၍။ဒွါစရံ= ဝေးစွာကြဉ်ဘဲ ရှောင်လွှဲတော််မူသော။ခု
-
ခုဒ္ဒံပိ ဒွါစရံ ခုဒ္ဒံ၊ ခုဒ္ဒံပိ သွာစရံ စရံ။ခုဒ္ဒံပိ သိက္ခယံ နာထော၊ ခုဒ္ဒံပိ သိက္ခတံ သ နော။ ။ခုဒ္ဒံပိ= အနည်းငယ်မျှလည်း။ဒွါစရံ= ပြက်ချော်ကျင့်သွပ် မပြုအပ်သော ဒုစရိုက်ကို။ခုဒ္ဒံ= ထူပြောပည်းဖြင် အများထင်၍။ဒွါစရံ= ဝေးစွာကြဉ်ဘဲ ရှောင်လွှဲတော််မူသော။ခုဒ္ဒံပိ= မဂန္ထာရမ္ဘ53%
-
၁-ပါရာဇိကာ စ စတ္တာရော[ ကရဏပ္ပကာရ၌-သမာတိကံ-ဟူသော ဥဒ္ဒေသကို ပါရာဇိကာစ စတ္တာရော စသောသမာတိကာဌပနအားဖြင့် နိဒ္ဒေသပြု၍ ထိုကိုပဋိနိဒ္ဒေသမူလိုရကား ပါရာဇိကာစစတ္တာရော ဟူသော ၎င်းပုဒ်ကိုပင်ထုတ်ပြန်သော်။ ]ပါရာဇိကာစ စတ္တာရောတိ= စတ္တာရော ဟူသည်ကား။ဝါ၊ ပါရာဇိကာ စ စတ္တာရောတပါရာဇိကနိဒ္ဒေသ48%
-
၂-ဂရုကာ နဝ၁၉။ မောစေတုကာမတာ သုက္က၊ ဿုပက္ကမ္မ ဝိမောစယံ။အညတြ သုပိနန္တေန၊ သမဏော ဂရုကံ ဖုသေ။ ။၁၉။သုပိနန္တေန= အိပ်မက်၌ သုက်လွတ်ခြင်းကို။အညတြ= ကြဉ်၍။မောစေတုကာမတာ= လွတ်စေလိုသော အဖြစ်ဖြင့်။ဥပက္ကမ္မ= လက်စသည်ဖြင့် နိမိတ်၌ လုံ့လပြု၍။သုက္ကဿ= သုက်ကို။ဝိမောစယံ-ဝိမောစယန္2. Saṅghādisesaniddeso45%
-
၃၀။ ခေါမ ကောသေယျ ကပ္ပါသ၊ သာဏဘင်္ဂါနိ ကမ္ဗလံ။ကပ္ပိယာနိ ဆဠေတာနိ၊ သာနုလောမာနိ ဇာတိတော။ ။၃၀။စီဝရန္တိ= ကား။ခေါမကောသေယျကပ္ပါသသာဏဘင်္ဂါနိ= ခေါမချည်ဖြင့်ယက်သောပုဆိုး, ပိုးချည်ဖြင့်ယက်သောပုဆိုး, ဝါချည်ဖြင့်ယက်သောပုဆိုး, ပိုက်ဆံလျှော်ဖြင့်ယက်သောပုဆိုး, ခေါမစသော ချ၃-စီဝရ46%
-
၅၈။ မူလက္ခန္ဓတစပတ္တ၊ ဖလပုပ္ဖပ္ပဘေဒတော။ရဇနာနိ ဆဗ္ဗိဓာနိ၊ အနုညာတာနိ သတ္ထုနာ။ ။၅၈။ရဇနာနိစာတိ= ကား။မူလက္ခန္ဓတစ ပတ္တဖလပုပ္ဖပ္ပဘေဒတော= အမြစ်, ပင်စည်, အခေါက်, အရွက်, အသီး, အပွင့်အပြားအားဖြင့်။ဆဗ္ဗိဓာနိ= ခြောက်ပါးအပြားရှိကုန်သော။ရဇနာနိ= ဆိုးရည်တို့ကို။သတ္ထုနာ= မြ၄-ရဇန41%
-
၆၀။ အယောပတ္တော ဘူမိပတ္တော၊ ဇာတိယာ ကပ္ပိယာ ဒုဝေ။ဥက္ကဋ္ဌော မဇ္ဈိမော စေဝ၊ ဩမကော စ ပမာဏတော။ ။၆၀။ပတ္တောစာတိ= ကား။အယောပတ္တော= သံသပိတ်၎င်း။ဘူမိပပတ္တော= မြေသပိတ်၎င်း။ဇာတိယာ= ဇာတ်အားဖြင့်။ဒုဝေ= နှစ်လုံးကုန်သောသပိတ်တို့သည်။ကပ္ပိယာ= အပ်ကုန်၏ ။ဥက္ကဋ္ဌော= သပိတ်ကြီး၎င်ပတ္တ51%
-
၇၁။ ကပ္ပိယာ ထာလကာ တိဿော၊ တမ္ဗာယောမတ္တိကာမယာ။ဒါရု သောဝဏ္ဏ ရဇတ၊ မဏိဝေဠုရိယာမယာ။ ။၇၂။ အကပ္ပါ ဖလိကာ ကာစ၊ ကံသဇာ ဂိဟိသန္တကာ။သံဃိကာ ကပ္ပိယာ တုမ္ဗ၊ ဃဋိဇာ တာဝကာလိကာတိ။ ။၇၁-၇၂။ထာလကာစာတိ= ကား။တမ္ဗာယောမတ္တိကာမယာ= ကြေးနီ, သံ, မြေဖြင့်ပြီးကုန်သော။တိဿောထာလကာ= ဆွမ်းစားခွ၆-ထာလက50%
-
၇၃။ ယေနီရိယာပထေနာယံ၊ ဘုဉ္ဇမာနော ပဝါရိတော။တတော အညေန ဘုဉ္ဇေယျ၊ ပါစိတ္တိနတိရိတ္တကံ။ ။၇၃။ပဝါရဏာတိ= ကား။ယေနီရိယာပထေန= အကြင်ဣရိယာပုထ်ဖြင့်။ဘုဉ္ဇမာနော= ဆွမ်းစားစဉ်။ပဝါရိတော= ပဝါရိတ်သင့်သော။အယံ= ဤရဟန်းသည်။တတော= ထိုပဝါရိတ်သင့်သော ဣရိယာပုထ်မှ။အညေန= တစ်ပါးသောဣရိယာပု၇-ပဝါရဏာ48%
-
၈၄။ ပဋိဂ္ဂဟိတာ စတ္တာရော၊ ကာလိကာ ယာဝကာလိကံ။ယာမကာလိကံ သတ္တာဟ၊ ကာလိကံ ယာဝဇီဝိကံ။ ။၈၄။ကာလိကာစာတိ= ကာလိကာစဟူသည်ကား။ပဋိဂ္ဂဟိတာ= အကပ်ခံအပ်ကုန်သော။ဝါ= ခံထိုက် ခံကောင်း ကုန်သော။ဝါ= ကြောင့်။ဝါ= အကပ်ခံပြီးသည်မှ။ပဋ္ဌာယ= ၍။[ ထည့်။ ]ကာလိကာ= ကာလိကအပိုင်းအခြားရှိကုန်သောခ၈-ကာလိက45%
-
၁၀၆။ ဒါတုကာမာဘိဟာရော စ၊ ဟတ္ထပါသေရဏက္ခမံ။တိဓာ ဒေန္တေ ဒွိဓာ ဂါဟော၊ ပဉ္စင်္ဂေဝံ ပဋိဂ္ဂဟော။ ။၁၀၆။ပဋိဂ္ဂါဟောတိ= ကား။ဒါတုကာမာဘိဟာရောစ= ကပ်လိုသောသူ၏ရှေးရှုဆောင်ခြင်း။ဟတ္ထပါသော= နှစ်တောင့်ထွာဟတ္ထပါသ်တွင်းသို့ရောက်ခြင်း။ဧရဏက္ခမံ= ထာမ, မဇ္ဈိမပုရိသ၏ချီကြွခြင်းငှါ ခံ၉-ပဋိဂ္ဂါဟ50%
-
၁၁၃။ မနုဿဟတ္ထိအဿာနံ၊ မံသံ သုနခဒီပိနံ။သီဟဗျဂ္ဃတရစ္ဆာနံ၊ အစ္ဆဿ ဥရဂဿ စ။ ။၁၁၄။ ဥဒ္ဒိဿကတမံသဉ္စ၊ ယဉ္စ အပ္ပဋိဝေက္ခိတံ။ထုလ္လစ္စယံ မနုဿာနံ၊ မံသေ သေသေတု ဒုက္ကဋံ။ ။၁၁၃-၁၁၄။မံသေသုစအကပ္ပိယန္တိ= ကား။မနုဿဟတ္ထိအဿာနံ= လူ, ဆင်, မြင်းတို့၏၎င်း။သုနခဒီပိနံ= ခွေး, သစ်တို့၏၎င၁၀-အကပ္ပိယမံသ50%
-
၁၁၆။ အရူပိယံ ရူပိယေန၊ ရူပိယံ ဣတရေန စ။ရူပိယံ ပရိဝတ္တေယျ၊ နိဿဂ္ဂိ ဣဓ ရူပိယံ။ ။၁၁၇။ ကဟာပဏော သဇ္ဈ၊ သိင်္ဂီ၊ ဝေါဟာရူပဂမာသကံ။ဝတ္ထမုတ္တာဒိဣတရံ၊ ကပ္ပံဒုက္ကဋဝတ္ထုစ။ ။၁၁၆-၁၁၇။နိဿဂ္ဂိယာနီတိ= ကား။ရူပိယေန= နိဿဂ္ဂိယဝတ္ထုဖြင့်။အရူပိယံ= ကပ္ပိယဝတ္ထု, ဒုက္ကဋ်ဝတ္ထုကို၎င်း။ရ၁၁-နိဿဂ္ဂိယ51%
-
၁၂၁။ မုသာဝါဒေါမသဝါဒေ၊ ပေသုညဟရဏေ တထာ။ပဒသော ဓမ္မသာဂါရာ၊ ဥဇ္ဈာပနက ခိယျနေ။ ။၁၂၁။ပါစိတ္တီတိ= ကား။မုသာဝါဒေါမသဝါဒေ= မဟုတ်မှန်သောစကားကိုဆိုခြင်း, ဇာတ်စသော ဩမသဝတ္ထုဆယ်ပါး, အက္ကောသဝတ္ထုဆယ်ပါးဖြင့် ရဟန်းကိုဆဲရေးခြင်းကြောင့်၎င်း။ပေသုညဟရဏေ= ချောပစ်ကုန်းတိုက်သောစကားကို၁၂-ပါစိတ္တိယ44%
-
၁၂၅။ ဘူတဂါမသမာရဗ္ဘေ၊ ပါစိတ္တိ ကတကပ္ပိယံ။နခေန ဝါဂ္ဂိသတ္ထေဟိ၊ ဘဝေ သမဏကပ္ပိယံ။ ။၁၂၅။သမဏကပ္ပါတိ= ကား။ဘူတဂါမသမာရဗ္ဘေ= ကြီးပွါးဆဲ, ကြီးပွါးပြီးသောမြက်နွယ်သစ်ပင်အပေါင်းကိုဖျက်ဆီးခြင်းကြောင့်။ပါစိတ္တိ= သင့်၏ ။နခေနဝါ= လက်သည်း, ခြေသည်းဖြင့်၎င်း။အဂ္ဂိသတ္ထေဟိ= မီး, ထ၁၃-သမဏကပ္ပ49%
-
၁၃၆။ သမ္မုတုဿာဝနန္တာ စ၊ ဂေါနိသာဒိ ဂဟပ္ပတိ။ကပ္ပိယာ ဘူမိယော ယာသု၊ ဝုတ္ထံ ပက္ကဉ္စ ကပ္ပတိ။ ။၁၃၆။ဘူမိယောတိ= ကား။ယာသု= အကြင်ကပ္ပိယကုဋိတို့၌။ဝုတ္ထံ= ရဟန်း၏ဥစ္စာယာဝ, ယာမကာလိကကို သိုမှီးခြင်းသည်၎င်း။ပက္ကဉ္စ= ရဟန်း၏ ဥစ္စာယာဝ-ယာမကာလိကကိုသူတစ်ပါးချက်ခြင်း, သတ္တာဟကာလိ၁၄-ဘူမိ47%
-
၁၄၅။ နိဿာယုပဇ္ဈာစရိယေ၊ ဝသမာနော သုပေသလော။ဒန္တကဋ္ဌာသနံ တောယံ၊ ယာဂုံ ကာလေ ဒဒေ သဒါ။၁၄၅။ဥပဇ္ဈာစေရဝတ္တာနီတိ= ကား။ဥပဇ္ဈာစရိယေ= ဥပဇ္ဈာယ်, နိဿယည်းစသောဆရာတို့ကို။နိဿယ= မှီ၍။ဝသမာနော= နေသော။သုပေသလော= အလွန်သီလကိုချစ်သော ရဟန်းသည်။ဒန္တကဋ္ဌံ= အလတ်, ပါး, ထူ ဒန်ပူ သုံးချေ၁၅-ဥပဇ္ဈာစေရဝတ္တ49%
-
၁၅၆။ န ကရေယျ ယထာဝုဍ္ဎံ၊ ဝစ္စံ ယာတာနုပုဗ္ဗိယာ။ဝစ္စပဿာဝကုဋိယော၊ နှာနတိတ္ထဉ္စ လဗ္ဘတိ။ ။၁၅၆။ဝစ္စပ္ပဿာဝဌာနိကန္တိ= ကား။ယထာဝုဍ္ဎံ= သီတင်းကြီးစဉ်ဖြင့်။ဝစ္စံ= ကျင်ကြီး, ကျင်ငယ်ကို။နကရေယျ= မပြုရာ။ယာတာနုပုဗ္ဗိယာ= ရောက်သောအစဉ်ဖြင့်။ဝစ္စပ္ပဿာဝကုဋိယော= ကျင်ကြီးအိမ်, ကျ၁၆-ဝစ္စပ္ပဿာဝဌာနိက39%
-
၁၆၁။ အနဇ္ဈိဋ္ဌောဝ ထေရေန၊ ပါတိမောက္ခံ န ဥဒ္ဒိသေ။ဓမ္မံ န ကထယေ ပဉှံ၊ န ပုစ္ဆေန စ ဝိဿဇေ။ ။၁၆၁။အာပုစ္ဆကရဏန္တိ= ကား။ထေရေန= သီတင်းကြီး သံဃာ့ထေရ်သည်။အနဇ္ဈိဋ္ဌောဝ= မတိုက်တွန်း အပ်သည်သာလျှင် ဖြစ်သော။နဝေါ= သီတင်းငယ်ရဟန်းသည်။[ ထည့်။ ]ပါတိမောက္ခံ= ကို။နဥဒ္ဒိသေ= မပြရာ၁၇- အာပုစ္ဆကရဏ51%
-
၁၆၆။ နဂ္ဂေါ မဂ္ဂံ ဝဇေ ဘုဉ္ဇေ၊ ပိဝေ ခါဒေ န သာယယေ။န ဂဏှေ န ဒဒေ နေဝ၊ ဝန္ဒေ ဝန္ဒာပယေယျ ဝါ။ ။၁၆၆။နဂ္ဂေါတိ= ကား။နဂ္ဂေါ= အဝတ်မဝတ်သော ရဟန်းသည်။မဂ္ဂံ= ခရီးကို။နဝဇေ= မသွားရာ။နဘုဉ္ဇေ= စားဖွယ်ကိုမစားရာ။နပိဝေ= သောက်ဖွယ်ကိုမသောက်ရာ။နခါဒေ= ခဲဖွယ်ကိုမခဲရာ။နသာယယေ= လျက်ဖွယ၁၈-နဂ္ဂ52%
-
၁၆၈။ န စ နှာယေယျ ထေရာနံ၊ ပုရတောပရိ ဝါ တထာ။ဒဒေယျ ဩတရန္တာနံ၊ မဂ္ဂမုတ္တရ မာနကော။ ။၁၆၈။နှာနကပ္ပေါတိ= ကား။ထေရာနံ= မထေရ်ကြီးတို့၏ ။ပုရတော= မျက်နှာရှေးရှုတူရူအရပ်၌၎င်း။ဥပရိဝါ= ရေညာ၌၎င်း။နစနှာယေယျ= ရေမချိုးရာသည်သာတည်း။တထာ= ပါး။ဥတ္တရမာနကော= ရေမှတက်သော သီတင်းငယ်သည်၁၉-နှာနကပ္ပ50%
-
၁၇၂။ ဥက္ခိတ္တာနုပသမ္ပန္န၊ နာနာသံဝါသ ဣတ္ထိယော။နဝေါ စ ဂရုကဋ္ဌော စ၊ ပဏ္ဍကော စ အဝန္ဒိယာတိ။ ။၁၇၂။အဝန္ဒိယောတိ= ကား။ဥက္ခိတ္တာ= အာပတ်ကိုမရှုခြင်း, အာပတ်ကိုမကုခြင်း, မိစ္တာအယူကို မစွန့်ခြင်းကြောင့် နှင်ထုတ်အပ်ကုန်သော ရဟန်းသုံးယောက်တို့ကို၎င်း။အနုပသမ္ပန္န နာနာသံဝါသ၂၀-အဝန္ဒိယ54%
-
၁၇၃။ မိဂါဇေဠကစမ္မာနိ၊ ကပ္ပန္တိ ပရိဘုဉ္ဇိတုံ။ရောဟိတေဏီပသဒါစ၊ ကုရုင်္ဂါမိဂဇာတိကာ။ ။၁၇၃။စမ္မန္တိ= ကား။မိဂါဇေဠကစမ္မာနိ= သမင်, ဆိတ်မြန်မာ, ဆိတ်ကုလားတို့၏အရေတို့ကို။ဝါ= တို့သည်။ပရိဘုဉ္ဇိတုံ= ငှါ။ဝါ= သည်။[ ဝိကတိကတ္တား။ ]ကပ္ပန္တိ= အပ်ကုန်၏ ။ရောဟိတ= စိုင်။ဝါ= သမင်၂၁-စမ္မ50%
-
၁၇၅။ မဇ္ဈဒေသေ န ကပ္ပန္တိ၊ ဂဏင်္ဂဏူပါဟနာ နဝါ။သဗ္ဗဿ ကပ္ပန္တာရာမေ၊ သဗ္ဗတ္ထာကလ္လကဿ စ။ ။၁၇၅။ဥပါဟနာစေဝါတိ= ကား။နဝါ= အသစ်ဖြစ်ကုန်သော။ဂဏင်္ဂဏူပါဟနာ= အထပ်ထပ်သောဖိနပ်တို့သည်။မဇ္ဈဒေသေ= မဇ္ဈိမဒေသ၌။နကပ္ပန္တိ= မအပ်ကုန်။အာရာမေ= အရံတွင်း၌။သဗ္ဗဿ= ခပ်သိမ်းသောနာ, မနာသောရဟန်၂၂-ဥပါဟန46%
-
၁၈၁။ သာရတ္တော ဣတ္ထိယာ ယောနိံ၊ မုခံ ဝါ ဘိက္ခဒါယိယာ။ပရဿ ပတ္တ မုဇ္ဈာန၊ သညီ ဝါ အတ္တနော မုခံ။အာဒါသောဒကပတ္တေ ဝါ၊ ဩလောကေယျဿ ဒုက္ကဋန္တိ။ ။၁၈၁။အနောလောကိယန္တိ= ကား။သာရတ္တော= တပ်သောစိတ်ရှိသည်ဖြစ်၍။ဣတ္ထိယာ= မိန်းမ၏ ။ယောနိံ = အင်္ဂါဇာတ်ကို၎င်း။ဘိက္ခဒါယိယာ= ဆွမ်းလောင်း၂၃။ အနောလောကိယ35%
-
၁၈၂။ ဝဋ္ဋာဋ္ဌသောဠသံသာ ဝါ၊ မဋ္ဌာ ဝဋ္ဋတိ အဉ္ဇနီ။တိဿော ပိ မူလေ ဂီဝါယံ၊ လေခါ ဧကာဝ ဗန္ဓိတုံ။ ။၁၈၂။အဉ္ဇနီတိ= ကား။မဋ္ဌာ= ပြေပြစ်ချောမောစွာပြုအပ်သော။အဉ္ဇနီ= မျက်စဉ်းကျည်သည်။ဝဋ္ဋာ= အလုံးသည်၎င်း။အဋ္ဌသောဠသံသာဝါ= ရှစ်မြှောင့်, တစ်ဆယ့်ခြောက်မြှောက့်သည်၎င်း။ဝဋ္ဋတိ= ၏၂၄။ အဉ္ဇနီ49%
-
၁၈၇။ အာသန္ဒီ တူလီ ပလ္လင်္ကော၊ ပဋိကံ ဂေါန စိတ္တကံ။ပဋလီ ဝိကတီ ဥဒ္ဒ၊ လောမီ ဧကန္တ လောမိကာ။ ။၁၈၇။အကပ္ပိယသယနာနီတိ= ကား။အာသန္ဒီ= မြတ်စွာဘုရားလက်ရှစ်သစ်, အဇ္ဈိမပုရိသ၏တစ်တောင်, ပကတိပုရိသ၏ တစ်တောင့်ထွာထက် အခြေရှည်သော ညောင်စောင်းအင်းပျဉ်။တူလီ= သစ်လဲ, နွယ်လဲ, မြက်လ၂၅-အကပ္ပိယသယန46%
-
၁၉၅။ တိဝဿန္တရာနုညာတံ၊ ဘိက္ခူနမေကမာသနံ။သတ္တဝဿ တိဝဿေဟိ၊ ပဉ္စဝဿော နိသီဒိတုံ။ ။၁၉၅။သမာနာသနိကောပိစာတိ= ကား။တိဝဿန္တရံ= သုံးဝါ၏အတွင်း၌ တည်သောရဟန်းနှင့်တကွ။ဝါ= နှစ်ဝါကြီး, နှစ်ဝါငယ် ရဟန်းနှင့်တကွ။ဧကမာသနံ= တစ်ခုသောနေရာကို။ဝါ= နေရာတူနေခြင်းကို။ဘိက္ခူနံ= တို့အား။အနု၂၆-သမာနာသနိက49%
-
၁၉၈။ ဥက္ခိတ္တာနုပသမ္မန္နော၊ ဘိက္ခုနီ ဆိန္နမူလကော။နာနာသံဝါသနိဿီမ၊ ဋ္ဌိတဝေဟာသသဏ္ဌိတာ။ဧကာဒသ အဘဗ္ဗာ စ၊ အသံဝါသာတိ ဒီပိတာတိ။ ။၁၉၈။အသံဝါသိကော စာတိ= ကား။ဥက္ခိတ္တာ နုပသမ္ပန္နော= ဥက္ခိတ္တကရဟန်းသုံးပါးမှ တစ်ပါးသောသူ၎င်း။ဘိက္ခုနီ= ရဟန်းမိန်းမ၎င်း။ဆိန္နမူလကော= ပါရာဇိက၂၇-အသံဝါသိက36%
-
၁၉၉။ ဝဂ္ဂေန အဓမ္မကမ္မံ၊ သမဂ္ဂေန အဓမ္မိကံ။ဝဂ္ဂေန ဓမ္မကမ္မဉ္စ၊ သမဂ္ဂေန စ ဓမ္မိကံ။စတုတ္ထံယေဝါနုညာတံ၊ သေသကမ္မေသု ဒုက္ကဋံ။ ။၁၉၉။ကမ္မန္တိ= ကား။ဝဂ္ဂေန အဓမ္မကမ္မံ= ဝဂ်ဖြစ်သော သံဃာသည်ပြုအပ်သော အဓမ္မကံ၎င်း။သမဂ္ဂေနအဓမ္မိကံ= သမဂ္ဂသံဃာသည် ပြုအပ်သောအဓမ္မကံ၎င်း။ဝဂ္ဂေနဓမ၂၈-ကမ္မ46%
-
၂၀၉။ ဒါရုံ ဝေဠုံ ဖလံ ပုပ္ဖံ၊ စုဏ္ဏံ နှာနမုခေါဒကံ။မတ္တိကာဒန္တကဋ္ဌာဒိံ ၊ န ဒဒေ ကုလသင်္ဂဟာ။ ။၂၀၉။မိစ္ဆာဇီဝဝိဝဇ္ဇနာတိ= ကား။ဒါရုံ= သစ်ကို၎င်း။ဝေဠုံ= ဝါးကို။ဖလံ= အသီးကို။ပုပ္ဖံ= ပန်းကို။စုဏ္ဏံ= လိမ်းသပ်ပွတ်နယ်ကသယ်မှုန့်ကို။နှာနမုခေါဒကံ= ရေချိုးကသယ်မှုန့်, မျက်န၂၉-မိစ္ဆာဇီဝဝိဝဇ္ဇန50%
-
၂၁၃။ အာဂန္တုကော န အာရာမံ၊ ပဝိသေ သဥပါဟနော။သဆတ္တော ဂုဏ္ဌိတော သီသေ၊ ကရိတွာ ဝါ ပိ စီဝရံ။ ။၂၁၃။ဝတ္တန္တိ= ကား။အာဂန္တုကော= ဧည့်သည်ရဟန်းသည်။သဥပါဟနော= ဖိနပ်စီး၍။သဆတ္တော= ထီးဆောင်း၍။ဩဂုဏ္ဌိတော= ဦးခေါင်းခြုံ၍။စီဝရံဝါပိ= သင်္ကန်းကိုလည်း။သီသေကရိတွာ= ခေါင်း၌တင်၍။အာရာမ၃၀-ဝတ္တ50%
-
၂၂၁။ သမ္မုခါ ပရမ္မုခါတိ၊ ဒုဝေ ဝုတ္တာ ဝိကပ္ပနာ။သမ္မုခါယ ဝိကပ္ပေန္တော၊ ဗျတ္တဿေကဿ သန္တိကေ။ဣမံ စီဝရံ တုယှံ၊ ဝိကပ္ပေမီတိ ဘာသယေ။ ။၂၂၁။ဝိကပ္ပနာတိ= ကား။သမ္မုခါ= မိမိနှုတ်ဖြင့် ဝိကပ္ပနာပြုခြင်း။ဝါ= မျက်မှောက် ဝိကပ္ပနာပြုခြင်း။ပရမ္မုခါ= သူတစ်ပါးနှုတ်ဖြင့် ဝိကပ္ပနာပ၃၁-ဝိကပ္ပနာ71%
-
၂၃၀။ ဗျတ္တဿ ပဉ္စဝဿဿ၊ နတ္ထိ နိဿယကာရိယံ။ယာဝဇီဝမ္ပိ အဗျတ္တော၊ နိဿိတော ယေဝ ဇီဝတိ။၂၃၀။နိဿယောတိ= ကား။ပဉ္စဝဿဿ= ငါးဝါရှိပြီးသော။ဗျတ္တဿ= ဝိနည်း၌လိမ္မာသောရဟန်းအား။ဝါ= သည်။နိဿယကာရိယံ= နိဿယည်းယူ၍ ပြုဖွယ်ကိစ္စသည်။နတ္ထိ= မရှိ။အဗျတ္တော= ဝိနည်း၌မလိမ္မာသောရဟန်းသည်။ယာဝဇီဝမ၃၂-နိဿယ45%
-
၂၃၅။ အကာယဗန္ဓနော ဂါမံ၊ ဒုက္ကဋံ ပဝိသေယျ စေ။ဗန္ဓေယျ ယတ္ထ သရတိ၊ တတ္ထေဝါ သတိယာ ဂတော။ ။၂၃၅။ကာယဗန္ဓနန္တိ= ကား။အကာယဗန္ဓနော= ခါးပန်းမဖွဲ့ဘဲ။ဂါမံ= သို့။ပဝိသေယျ= ဝင်ငြားအံ့။ဒုက္ကဋံ= ၏ ။အသတိယာ= မအောက်မေ့မိသဖြင့်။ဂတော= ရွာသို့ဝင်သော ရဟန်းသည်။ယတ္ထ= အကြင်အရပ်၌။သရတိ= အေ၃၃-ကာယဗန္ဓန49%
-
၂၄၂။ ဇာတာဇာတာတိ ဒုဝိဓာ၊ သုဒ္ဓမတ္တိကပံသုကာ။ဇာတာ ဒဍ္ဎာ စ ပထဝီ၊ ဗဟုမတ္တိကပံသုကာ။ ။၂၄၃။ စာတုမာသာဓိကောဝဋ္ဌ၊ ပံသုမတ္တိကရာသိ စ။သုဒ္ဓ သက္ခရ ပါသာဏ၊ မရုမ္ပကထဝါလုကာ။ ။၂၄၂-၂၄၃။ပထဝီစာတိ= ကား။ပထဝီ= မြေသည်။ဇာတာ= မြေစစ်ဖြစ်သောမြေ၎င်း။အဇာတာ= မြေစစ်မဟုတ်သောမြေ၎င်း။ဣတိ= သိ၃၄-ပထဝီ50%
-
၂၅၉။ ပဉ္စဝဏ္ဏေဟိ သုတ္တေဟိ၊ အန္တော ဗဟိ စ သိဗ္ဗိတုံ။ဂိရိကူဋဍ္ဎစန္ဒာဒိံ ၊ ဆတ္တေ ပဏ္ဏေ စ ဆိန္ဒိတုံ။ ။၂၆၀။ ဃဋကံ ဝါဠရူပံ ဝါ၊ ဒဏ္ဍေ လေခါ န ဝဋ္ဋတိ။ဝဋ္ဋတေ ဒဏ္ဍဗုန္ဒမှိ၊ အဟိစ္ဆတ္တက သာဒိကံ။ ။၂၅၉-၂၆၀။ပရိက္ခာရောတိ= ကား။ဆတ္တေ= ထီး၌။အန္တောဗဟိစ= အတွင်း၌၎င်း, အပ၌၎င်း။ပဉ္၃၅-ပရိက္ခာရ48%
-
၂၇၄။ ဇနဿ ကာတုံ ဘေသဇ္ဇံ၊ ဒါတုံ ဝတ္တုံ န လဗ္ဘတိ။ဘိက္ခာစရိယဝိညတ္တိ၊ သကေဟိ သဟဓမ္မိနံ။ ။၂၇၅။ ပိတူနံ တဒုပဋ္ဌာက၊ ဘိက္ခုနိဿိတဘဏ္ဍုနံ။လဗ္ဘံ ဘေသဇ္ဇကရဏံ၊ ဝေယျာဝစ္စကရဿ စ။၂၇၄-၂၇၅။ဘေသဇ္ဇန္တိ= ကား။ဇနဿ= လာတိုင်းသော ပြင်ပသူစိမ်းအား။ဘေသဇ္ဇံ= ကို။ကာတုံ= ကုခြင်းငှါ။ဒါတုံ= ပ၃၆-ဘေသဇ္ဇ50%
-
၂၈၁။ ကမ္မစေတိယသံဃည၊ ပုဂ္ဂလတ္ထံ ဂဏဿ စ။ဒသဘေဒမ္ပိ ရတနံ၊ ဥဂ္ဂဏှန္တဿ ဒုက္ကဋံ။ ။၂၈၁။ဥဂ္ဂဟောတိ= ကား။ကမ္မစေတိယသံဃညပုဂ္ဂလတ္ထံ= အမှုသစ်, စေတီ, သံဃာ, တစ်ပါးသောပုဂ္ဂိုလ်၏ အကျိုးငှါ၎င်း။ဂဏဿစ= ဂိုဏ်းအကျိုးငှါ၎င်း။ဒသဘောဒမ္ပိရတနံ= ဆယ်ပါးအပြားရှိသော ရတနာကိုလည်း။ဥဂ္ဂဏှန္တဿ၃၇-ဥဂ္ဂဟ46%
-
၂၉၇။ ပုပ္ဖံ ဝေဠုံ ဖလံ စုဏ္ဏံ၊ ဒန္တကဋ္ဌဉ္စ မတ္တိကံ။သင်္ဂဟဏတ္ထံ ဒဒတော၊ ကုလဒူသနဒုက္ကဋံ။ ။၂၉၇။ဒူသနန္တိ= ကား။ပုပ္ဖံဝေဠုံဖလံစုဏ္ဏံ= ပန်း, ဝါး, သစ်သီး, ကသယ်မှုန့်ကို၎င်း။ဒန္တကဋ္ဌဉ္စမတ္တိကံ= ဒန်ပူ, မြေညက်ကို၎င်း။သင်္ဂဟဏတ္ထံ= ဒါယကာကိုသင်္ဂြိုဟ်ခြင်းငှါ။ဒဒတော= ပေးသ၃၈-ဒူသန45%
-
၃၀၉။ ပုရိမိကာ ပစ္ဆိမိကာ၊ ဒုဝေ ဝဿူပနာယိကာ။တတ္ထာလယ ပရိဂ္ဂါဟော၊ ဝစီဘေဒေါ စ ဧဒိသော။ ။၃၁၀။ "ဣမသ္မိံ ဝိဟာရေ ဣမံ၊ တေမာသံ ဝဿံ ဥပေမိ" ။"ဣဓ ဝဿံ ဥပေမီ" တိ၊ စိတ္တုပ္ပါဒေတ္ထ အာလယော။ ။၃၀၉-၃၁၀။ဝဿူပနာယိကာစေဝါတိ= ကား။ပုရိမိကာ= နွယ်တာလပြည့်ကျော်တစ်ရက်နေ့ ရှေ့ဝါကပ်ခြင်း။ပစ၃၉။ ဝဿူပနာယိက48%
-
၃၂၂။ အာရာမာရာမဝတ္ထူနိ၊ ဝိဟာရော တဿ ဝတ္ထု စ။မဉ္စော ပီဌံ ဘိသိ ဗိမ္ဗော၊ ဟနာဒိသယနာသနံ။ ။၃၂၃။ လောဟကုမ္ဘီ ကဋာဟော စ၊ လောဟဘာဏကဝါရကော။ကုဌာရီ ဝါသိ ဖရသု၊ ကုဒါလော စ နိခါဒနံ။ ။၃၂၄။ ဝလ္လီ ဝေဠု တိဏံ ပဏ္ဏံ၊ မုဉ္ဇ ပဗ္ဗဇ မတ္တိကာ။ဒါရုမတ္တိကဘဏ္ဍာနိ၊ ပဉ္စေတေ အဝိဘာဇိယာ။ ။၃၂၂-၃၄၀-အဝေဘင်္ဂိယ48%
-
၃၃၅။ သဒွါရဗန္ဓနေ ဌာနေ၊ သောဒုက္ခလကပါသကေ။သယန္တေန ဒိဝါ ဒွါရံ၊ ဗန္ဓေယျ ပရိဝဋ္ဋကံ။ ။၃၃၅။ပကိဏ္ဏကန္တိ= ကား။သောဒုက္ခလကပါသကေ= အောက်စယွေးတွင်း, အထက်စယွေးတွင်းနှင့်တကွသော။ဝါ= အောက်ဆုံငယ်ပုရစ်တွင်း, အထက်လက်ကောက်ကွင်း, နသံကွင်းနှင့်တကွသော။သဒွါရဗန္ဓနေ= တံခါးဘွဲ့ရှိသော။၄၁-ပကိဏ္ဏက45%
-
၃၈၂။ စာဂေါယော ဘိက္ခုဘာဝဿ၊ သာ ပါရာဇိကဒေသနာ။ယထာဝုတ္တေန ဝုဋ္ဌာနံ၊ ဂရုကာပတ္တိဒေသနာ။ ။၃၈၂။ဒေသနာတိ= ကား။ဘိက္ခုဘာဝဿ= ဘိက္ခုဘောတည်းဟူသော ရဟန်း၏အသွင်ကို။ယောစာဂေါ= အကြင်စွန့်ခြင်းသည်။အတ္ထိ= ၏ ။သာစဇနာ= ထိုစွန့်ခြင်းသည်။ပါရာဇိကဒေသနာ= ငါပါရာဇိကသို့ ရောက်ပြီဟုကြားခြင်း၄၂-ဒေသနာ89%
-
၃၉၉။ ဘေရိံ ဃဏ္ဋိံ ပတာဠေတွာ၊ ကမ္မပ္ပတ္တေ သမာဂတေ။သံဃေ ဟရေယျ ဆန္ဒံ ဝါ၊ ပါရိသုဒ္ဓိံ ပဝါရဏံ။ ။၃၉၉။ဆန္ဒဒါနာဒီတိ= ကား။ဘေရိံ ပတာဠေတွာ= စည်ကြီးခတ်တီး ဆော်ရွမ်း၍။ဃဏ္ဋိံ ပတာဠေတွာ= ကျောက်စည်ထိုး၍။ကမ္မပ္ပတ္တေ= ဥပုသ်စသော ကံအားလျောက်ပတ်သော။သံဃေ= စတုဝဂ်စသော သံဃာသည်။သမာဂတ၄၃-ဆန္ဒဒါနာဒိ60%
-
၄၁၀။ ဒုဝေ ဥပေါသထာ စာတု၊ ဒ္ဒသော ပန္နရသော ဣတိ။သတ္တုဒ္ဒေသမဓိဋ္ဌာန၊ ပါရိသုဒ္ဓိဝသာ တယော။ ။၄၁၀။ဥပေါသထောတိ= ကား။ဥပေါသထာ= တို့သည်။စာတုဒ္ဒသော= စာတုဒ္ဒသီဥပုသ်။ပန္နရသော= ပန္နရသီဥပုသ်။ဣတိ= သို့။ဒုဝေ= ရလွယ်, ဖြစ်လွယ်သောနေ့အားဖြင့် နှစ်ပါးတို့တည်း။သုတ္တုဒ္ဒေသမဓိဋ္ဌာနပါ၄၄-ဥပေါသထ49%
-
၄၃၃။ ဒွိန္နံ တိဏ္ဏံ စတုန္နဉ္စ၊ အညမညပ္ပဝါရဏာ။ဧကဿ စ အဓိဋ္ဌာနံ၊ သေသာ သံဃပ္ပ ဝါရဏာ။ ။၄၃၃။ပဝါရဏာတိ= ကား။ဒွိန္နံဏ္ဏံစတုန္နဉ္စ= နှစ်ပါး, သုံးပါး, လေးပါးကုန်သော ရဟန်းတို့အားကား။အညမညပ္ပဝါရဏာ= အချင်းချင်း ဖိတ်အပ်သော ဂဏပဝါရဏာတည်း။ဧကဿစ= တစ်ပါးသော ရဟန်းအားကား။အဓိဋ္ဌာ၄၅-ပဝါရဏာ39%
-
၄၅၃။ စက္ခုသောတာဒိဘေဒေဟိ၊ ရူပသဒ္ဒါဒိဂေါစရေ။အဘိဇ္ဈာ ဒေါမနဿာဒိ၊ ပ္ပဝတ္တိံ ဝိနိဝါရယေ။ ။၄၅၃။သံဝရောတိ= ကား။စက္ခုသောတာဒိဘေဒေဟိ= စက္ခု, သောတစသည် အပြားရှိကုန်သော ဒွါရခြောက်ပါးတို့ဖြင့်။ဝါ= တို့မှ။ရူပသဒ္ဒါဒိဂေါစရေ= ရူပ, သဒ္ဒစသော အာရုံခြောက်ပါး၌။ဝါ= ကြောင့်။ဝါ= တို့၄၆-သံဝရ50%
-
၄၅၅။ ဒေသနာ သံဝရော ဧဋ္ဌိ၊ ပစ္စဝေက္ခဏဘေဒတော။သုဒ္ဓိ စတုဗ္ဗိဓာ ပါတိ၊ မောက္ခသံဝရ သမ္မတံ။ဒေသနာယ ဝိသုဒ္ဓတ္တာ၊ ဒေသနာသုဒ္ဓိ ဝုစ္စတိ။ ။၄၅၅။သုဒ္ဓီတိ= ကား။ဒေသနာသံဝရောဧဋ္ဌိပစ္စဝေက္ခဏ ဘေဒတော= ယုံကြည်သောအားကြား၍စင်ခြင်း, မပြတ်အောက်မေ့ စောင့်စည်း၍စင်ခြင်း, မပျင်းရိပါရှာမ၄၇-သုဒ္ဓိ42%
-
၄၅၉။ အပ္ပေန အနဝဇ္ဇေန၊ သန္တုဋ္ဌော သုလဘေန စ။မတ္တညူ သုဘရော ဟုတွာ၊ စရေ သဒ္ဓမ္မဂါရဝေါ။ ။၄၅၉။သန္တောသောတိ= ကား။သဒ္ဓမ္မဂါရဝေါ= သူတော်ကောင်းတရား၌ ရိုသေသောရဟန်းသည်။အပ္ပေန= နည်းသော ပံသုကူသင်္ကန်း, ပိဏ္ဍိယာ လောပဘောဇဉ်, သစ်ပင်ရင်းဟူသောကျောင်း, ဂေါမုတ်ထုံသော ဆေးဟူသေ၄၈-သန္တောသ53%
-
၄၆၁။ ဗုဒ္ဓါနုဿတိ မေတ္တာ စ၊ အသုဘံ မရဏဿတိ။အာရကတ္တာဒိနာရဟံ၊ သမ္မာ သာမဉ္စ ဗုဒ္ဓတော။ ။၄၆၂။ သမ္မာသမ္ဗုဒ္ဓေါ ဣတိ ဝါ၊ နုဿတိ ယာ ပုနပ္ပုနံ။နဝဘေဒေ ဘဂဝတော၊ ဗုဒ္ဓါနုဿတိ သာ ဂုဏေ။ ။၄၆၁-၄၆၂။စတုရက္ခာတိ= ကား။ဗုဒ္ဓါနုဿတိ= ဘုရားမြတ်စွာ၏ အရဟတာစသော ဂုဏ်တော်ကို အဖန်တလဲလဲ ကြံ၄၉-စတုရက္ခ48%
-
၄၇၁။ နာမရူပံ ပရိဂ္ဂယှ၊ တတော တဿ စ ပစ္စယံ။ဟုတွာ အဘာဝတော နိစ္စာ၊ ဥဒယဗ္ဗယပီဠနာ။ ။၄၇၂။ ဒုက္ခာ အဝသဝတ္တိတ္တာ၊ အနတ္တာတိ တိလက္ခဏံ။အာရောပေတွာန သင်္ခါရေ၊ သမ္မသန္တော ပုနပ္ပုနံ။ပါပုဏေယျာနုပုဗ္ဗေန၊ သဗ္ဗသံယောဇနက္ခယန္တိ။ ။၄၇၁-၄၇၂။ဝိပဿနာတိ= ဝိပဿနာဟူသည်ကား။နာမရူပံ= လောကီစိ၅၀-ဝိပဿနာ41%
-
ခုဒ္ဒသိက္ခာပါဌ် နိဂုံး၄၇၃။ အဓိသီလာဓိစိတ္တာနံ၊ အဓိပညာယ သိက္ခနာ။ဘိက္ခု ကိစ္စမတော ခုဒ္ဒ၊ သိက္ခာယံ သမုဒါဟဋာ။ ။၄၇၃။အဓိသီလာဓိစိတ္တာနံ= အဓိသီလသိက္ခာ, အဓိစိတ္တသိက္ခာ တို့ကို၎င်း။အဓိပညာယ= အဓိပညာသိက္ခာကို၎င်း။သိက္ခနာ= သင်ခြင်း, ကျင့်ခြင်း, အားထုတ်ခြင်းသည်။ဘိက္ခုကိစNigamanakathā45%