2. Aññavādakasikkhāpadavaṇṇanā
94. Dutiyasikkhāpade – anācāraṃ ācaritvāti akātabbaṃ katvā ;
kāyavacīdvāresu āpattiṃ āpajjitvāti vuttaṃ hoti .
Aññenaññaṃ paṭicaratīti aññena vacanena aññaṃ vacanaṃ paṭicarati paṭicchādeti ajjhottharati ;
idāni taṃ paṭicaraṇavidhiṃ dassento ‘‘ ko āpanno ’’ tiādimāha .
Tatrāyaṃ vacanasambandho – so kira kiñci vītikkamaṃ disvā ‘‘ āvuso , āpattiṃ āpannosī ’’ ti saṅghamajjhe āpattiyā anuyuñjiyamāno ‘‘ ko āpanno ’’ ti vadati .
‘‘ Tato tvan ’’ ti vutte ‘‘ ahaṃ kiṃ āpanno ’’ ti vadati .
Atha ‘‘ pācittiyaṃ vā dukkaṭaṃ vā ’’ ti vutte vatthuṃ pucchanto ‘‘ ahaṃ kismiṃ āpanno ’’ ti vadati .
Tato ‘‘ asukasmiṃ nāma vatthusmin ’’ ti vutte ‘‘ ahaṃ kathaṃ āpanno , kiṃ karonto āpannomhī ’’ ti pucchati .
Atha ‘‘ idaṃ nāma karonto āpanno ’’ ti vutte ‘‘ kaṃ bhaṇathā ’’ ti vadati .
Tato ‘‘ taṃ bhaṇāmā ’’ ti vutte ‘‘ kiṃ bhaṇathā ’’ ti vadati .
Apicettha
V0.31 ayaṃ pāḷimuttakopi aññenaññaṃ paṭicaraṇavidhi – bhikkhūhi ‘‘ tava sipāṭikāya kahāpaṇo diṭṭho , kissevamasāruppaṃ karosī ’’ ti vutto ‘‘ sudiṭṭhaṃ , bhante , na paneso kahāpaṇo ;tipumaṇḍalaṃ etan ’’ ti bhaṇanto vā ‘‘ tvaṃ suraṃ pivanto diṭṭho , kissevaṃ karosī ’’ ti vutto
M0.35 ‘‘ sudiṭṭhoP4.770 , bhante , na panesā surā , bhesajjatthāya sampāditaṃ ariṭṭhan ’’ ti bhaṇanto vā ‘‘ tvaṃ paṭicchanne āsane mātugāmena saddhiṃ nisinno diṭṭho , kissevamasāruppaṃ karosī ’’ ti vutto ‘‘ yena diṭṭhaṃ sudiṭṭhaṃ , viññū panettha dutiyo atthi , so kissa na diṭṭho ’’ ti bhaṇanto vā ,‘‘ īdisaṃ tayā kiñci diṭṭhan ’’ ti puṭṭho ‘‘ na suṇāmī ’’ ti sotamupanento vā , sotadvāre pucchantānaṃ cakkhuṃ upanento vā , aññenaññaṃ paṭicaratīti veditabbo .Aññavādakaṃ ropetūti aññavādakaṃ āropetu ;
patiṭṭhāpetūti attho .
Vihesakaṃ ropetūti etasmimpi eseva nayo .
98. Aññavādake vihesake pācittiyan ti ettha aññaṃ vadatīti aññavādakaṃ ;
aññenaññaṃ paṭicaraṇassetaṃ nāmaṃ .
Vihesetīti vihesakaṃ ;
tuṇhībhūtassetaṃ nāmaṃ , tasmiṃ aññavādake vihesake .
Pācittiyan ti vatthudvaye pācittiyadvayaṃ vuttaṃ .
100. Aropite aññavādaketi kammavācāya anāropite aññavādake .
Aropite vihesaketi etasmimpi eseva nayo .
101. Dhammakamme dhammakammasaññītiādīsu yaṃ taṃ aññavādakavihesakaropanakammaṃ kataṃ , tañce dhammakammaṃ hoti , so ca bhikkhu tasmiṃ dhammakammasaññī aññavādakañca vihesakañca karoti , athassa tasmiṃ aññavādake ca vihesake ca āpatti pācittiyassāti iminā nayena attho veditabbo .
102. Ajānanto pucchatīti āpattiṃ vā āpannabhāvaṃ ajānantoyeva ‘‘ kiṃ tumhe bhaṇatha , ahaṃ na jānāmī ’’ ti pucchati .
Gilāno vā na kathetīti mukhe tādiso byādhi hoti , yena kathetuṃ na sakkoti .
Saṅghassa bhaṇḍanaṃ vātiādīsu saṅghamajjhe kathite tappaccayā saṅghassa bhaṇḍanaṃ vā kalaho vā vivādo vā bhavissati , so mā ahosīti maññamāno na kathetīti iminā nayena attho veditabbo .
Sesaṃ uttānamevāti .
Tisamuṭṭhānaṃ – kāyacittato vācācittato kāyavācācittato ca samuṭṭhāti , siyā kiriyaṃ
V0.32 , siyā akiriyaṃ , aññenaññaṃ paṭicarantassa hi kiriyaṃM0.36 hoti , tuṇhībhāvena vihesantassa akiriyaṃ , saññāvimokkhaṃ , sacittakaṃ , lokavajjaṃ , kāyakammaṃ , vacīkammaṃ , akusalacittaṃ , dukkhavedananti .Aññavādakasikkhāpadaṃ dutiyaṃ .