Issues
Select Version
Pācittiya-aṭṭhakathā
Pācittiya-aṭṭhakathā

2. Omasavādasikkhāpadavaṇṇanā

Author: _System_Pali_VRI_ @ Administrator

2. Omasavādasikkhāpadavaṇṇanā

12. Dutiyasikkhāpade omasantīti ovijjhanti .
Khuṃsentīti akkosanti .
Vambhentīti padhaṃsenti .
13. Bhūtapubban ti idaṃ vatthuṃ bhagavā omasavādagarahaṇatthaṃ āhari .
Nandivisālo nāmāti nandīti tassa balībaddassa nāmaṃ , visāṇāni panassa visālāni , tasmā ‘‘ nandivisālo ’’ ti vuccati .
Bodhisatto tena samayena nandivisālo nāma hoti .
Brāhmaṇo taṃ yāgubhattādīhi ativiya posesi .
Atha so brāhmaṇaṃ anukampamāno ‘‘ gaccha tvan ’’ tiādimāha .
Tattheva aṭṭhāsīti ahetukapaṭisandhikālepi parakhuṃsanaṃ amanāpatoyeva paccesi , tasmā brāhmaṇassa dosaṃ dassetukāmo aṭṭhāsi .
Sakaṭasataṃ atibaddhaṃ pavaṭṭesīti paṭipāṭiyā ṭhapetvā heṭṭhārukkhe datvā ekābaddhaṃ katvā muggamāsavālukādīhi puṇṇaṃ sakaṭasataṃ pavaṭṭento , kiñcāpi pubbe patiṭṭhitārappadesaṃ puna are patte pavaṭṭitaṃ hoti , bodhisatto pana purimasakaṭena patiṭṭhitaṭṭhāne pacchimasakaṭaṃ patiṭṭhāpetuṃ sakaṭasatappamāṇaṃ padesaṃ pavaṭṭesi .
Bodhisattānañhi sithilakaraṇaṃ nāma natthi .
Tena cattamano ahūti tena brāhmaṇassa dhanalābhena attano kammena ca so nandivisālo attamano ahosi .
15. AkkosenapītiM0.5 ettha pana yasmā parato ‘‘ dve akkosā – hīno ca akkoso ukkaṭṭho ca akkoso ’’ ti vibhajitukāmo , tasmā yathā pubbe ‘‘ hīnenapi akkosena khuṃsentī ’’ ti vuttaṃ ;
evaṃ avatvā ‘‘ akkosena ’’ iccevamāha .
Venajātīti tacchakajāti ;
veṇukārajātītipi vadanti .
Nesādajātīti migaluddakādijāti .
RathakārajātītiV0.5 cammakārajāti .
Pukkusajātīti pupphachaḍḍakajāti .
Avakaṇṇakādi dāsānaṃ nāmaṃ hoti ;
tasmā hīnaṃ .
Oññātan ti avaññātaṃ ;
‘‘ uññātan ’’ tipi paṭhanti .
Avaññātan ti vambhetvā ñātaṃ .
Hīḷitan ti jigucchitaṃP4.739 .
Paribhūtan ti kimetenātiti paribhavakataṃ .
Acittīkatan ti na garukataṃ .
Koṭṭhakakamman ti tacchakakammaṃ .
Muddāti hatthamuddāgaṇanā .
Gaṇanāti acchiddakādiavasesagaṇanā .
Lekhāti akkharalekhā .
Madhumehābādho vedanāya abhāvato ‘‘ ukkaṭṭho ’’ ti vutto .
Pāṭikaṅkhāti icchitabbā .
Yakārena vā bhakārena vāti yakārabhakāre yojetvā yo akkoso .
Kāṭakoṭacikāya vāti ‘‘ kāṭan ’’ ti purisanimittaṃ ,‘‘ koṭacikā ’’ ti itthinimittaṃ ;
etehi vā yo akkoso , eso hīno nāma akkosoti .
16. Idāni tesaṃ jātiādīnaṃ pabhedavasena āpattiṃ āropetvā dassento ‘‘ upasampanno upasampannan ’’ tiādimāha .
Tattha khuṃsetukāmo vambhetukāmo maṅkukattukāmoti akkositukāmo padhaṃsitukāmo garahitukāmo nittejaṃ kattukāmoti attho .
Hīnena hīnan ti hīnena jātivacanena hīnajātikaṃ .
Etena upāyena sabbapadesu attho veditabbo .
Ettha ca hīnena hīnaṃ vadanto kiñcāpi saccaṃ vadati , omasitukāmatāya panassa vācāya vācāya pācittiyaṃ .
Ukkaṭṭhena hīnaṃ vadanto ca kiñcāpi alikaṃ bhaṇati , omasitukāmatāya pana imināva sikkhāpadena pācittiyaṃ āpajjati , na purimena .
Yopi ‘‘ aticaṇḍālosi , atibrāhmaṇosi , duṭṭhacaṇḍālosi , duṭṭhabrāhmaṇosī ’’ tiādīni vadati , sopi āpattiyā kāretabbo .
26. SantiM0.6 idhekacceti vāre pana pariharitvā vuttabhāvena dukkaṭaṃ .
Eseva nayo ye nūna … pe … na mayan ti vāresupi .
Anupasampanne pana catūsupi vāresu dukkaṭameva .
Corosi gaṇṭhibhedakosītiādivacanehi pana upasampannepi anupampannepi sabbavāresu dukkaṭameva .
Davakamyatāya pana upasampannepi anupasampannepi sabbavāresu dubbhāsitaṃ .
Davakamyatā nāma keḷihasādhippāyatā .
Imasmiñca sikkhāpade ṭhapetvā bhikkhuṃ bhikkhunīādayo sabbasattā anupasampannaṭṭhāne ṭhitātiP4.740 veditabbā .
35. Atthapurekkhārassātiādīsu pāḷiyā atthaṃ vaṇṇayanto atthapurekkhāro ;
pāḷiṃ vācentoV0.6 dhammapurekkhāro ;
anusiṭṭhiyaṃ ṭhatvā ‘‘ idānipi caṇḍālosi , pāpaṃ mā akāsi , mā tamo tamaparāyaṇo ahosī ’’ tiādinā nayena kathento anusāsanīpurekkhāro nāmāti veditabbo .
Sesaṃ uttānameva .
Tisamuṭṭhānaṃ – kāyacittato vācācittato kāyavācācittato ca samuṭṭhāti .
Kiriyaṃ , saññāvimokkhaṃ , sacittakaṃ , lokavajjaṃ , kāyakammaṃ , vacīkammaṃ , akusalacittaṃ , dukkhavedananti .
Dubbhāsitāpatti panettha vācācittato samuṭṭhāti , kiriyaṃ , saññāvimokkhaṃ , sacittakaṃ , akusalacittaṃ , dvivedanaṃ sukhā ca majjhattā cāti .
Omasavādasikkhāpadaṃ dutiyaṃ .