Issues
Select Version
Pācittiya-aṭṭhakathā
Pācittiya-aṭṭhakathā

7. Pādukavaggavaṇṇanā

Author: _System_Pali_VRI_ @ Administrator

7. Pādukavaggavaṇṇanā

638. AkkantassātiV0.157 chattadaṇḍake aṅgulantaraṃ appavesetvā kevalaṃ pādukaṃ akkamitvā ṭhitassa .
Paṭimukkassāti paṭimuñcitvā ṭhitassa .
Upāhanāyapi eseva nayo .
Omukkoti panettha paṇhikabaddhaṃ omuñcitvā ṭhito vuccati .
640. Yānagatassāti ettha sacepi dvīhi janehi hatthasaṅghāṭena gahito , sāṭake vā ṭhapetvā vaṃsena vayhati , ayutte vā vayhādike yāneM0.169 , visaṅkharitvā vā ṭhapite cakkamattepi nisinno yānagatotveva saṅkhyaṃ gacchati .
Sace pana dvepi ekayāne nisinnā honti , vaṭṭati .
Visuṃ nisinnesupi ucce yāne nisinnena nīce nisinnassa desetuṃ vaṭṭati , samappamāṇepi vaṭṭati .
Purime yāne nisinnena pacchime nisinnassa vaṭṭati .
Pacchime pana uccatarepi nisinnena desetuṃ na vaṭṭati .
641. Sayanagatassāti antamaso kaṭasārakepi pakatibhūmiyampi nipannassa uccepi mañcapīṭhe vā bhūmipadese vā ṭhitena nisinnena vā desetuṃ na vaṭṭati .
Sayanagatena pana sayanagatassa uccatare vā samappamāṇe vā nipannena desetuṃ vaṭṭati .
Nipannena ca ṭhitassa vā nisinnassa vā desetuṃ vaṭṭati , nisinnenāpi ṭhitassa vā nisinnassa vā vaṭṭati .
Ṭhitena ṭhitassevaP4.896 vaṭṭati .
642. Pallatthikāyāti āyogapallatthikāya vā hatthapallatthikāya vā dussapallatthikāya vā yāya kāyaci pallatthikāya nisinnassa agilānassa desetuṃ na vaṭṭati .
643. Veṭhitasīsassāti dussaveṭhanena vā moḷiādīhi vā yathā kesanto na dissati ;
evaṃ veṭhitasīsassa .
644. Oguṇṭhitasīsassāti sasīsaṃ pārutassa .
645. Chamāyaṃ nisinnenāti bhūmiyaṃ nisinnena .
Āsane nisinnassāti antamaso vatthampi tiṇānipi santharitvā nisinnassa .
647. ChapakassātiV0.158 caṇḍālassa .
Chapakīti caṇḍālī .
Nilīnoti paṭicchanno hutvā .
Yatra hi nāmāti yo hi nāma .
Sabbamidaṃ carimaṃ katanti tattheva paripatīti ‘‘ sabbo ayaṃ loko saṅkaraṃ gato nimmariyādo ’’ ti imaṃ vacanaṃ vatvā tattheva tesaṃ dvinnampi antarā rukkhato patito .
Patitvā ca pana ubhinnampi purato ṭhatvā imaṃ gāthaṃ abhāsi –
‘‘ Ubho atthaṃ na jānanti … pe … asmā kumbhamivābhidā ’’ ti .
Tattha ubho atthaṃ na jānantīti dvepi janā pāḷiyā atthaṃ na jānanti .
Dhammaṃ na passareti pāḷiṃ na passanti .
Katame te ubhoti ?
‘‘ Yo cāyaṃ mantaṃM0.170 vāceti , yo cādhammenadhīyatī ’’ ti .
Evaṃ brāhmaṇañca rājānañca ubhopi adhammikabhāve ṭhapesi .
Tato brāhmaṇo sālīnan ti gāthamāha .
Tassattho – jānāmahaṃ bho ‘‘ ayaṃ adhammo ’’ ti ;
api ca kho mayā dīgharattaṃ saputtadāraparijanena rañño santako sālīnaṃ odano bhutto .
Sucimaṃsūpasecanoti nānappakāravikatisampāditaṃ sucimaṃsūpasecanaṃ missīkaraṇamassāti sucimaṃsūpasecano .
Tasmā dhamme na vattāmīti yasmā evaṃ mayā rañño odano bhutto , aññe ca bahū lābhā laddhā , tasmā dhamme ahaṃ na vattāmi udare baddho hutvā , na dhammaṃ ajānanto .
Ayañhi dhammo ariyehi vaṇṇito pasattho thomitoti jānāmi .
Atha naṃ chapako ‘‘ dhiratthū ’’ tiādinā gāthādvayena ajjhabhāsi .
Tassattho – yo tayā dhanalābho ca yasalābho ca laddho , dhiratthu taṃ dhanalābhaṃ yasalābhañcaP4.897 brāhmaṇa .
Kasmā ?
Yasmā ayaṃ tayā laddho lābho āyatiṃ apāyesu vinipātanahetunā sampati ca adhammacaraṇena vutti nāma hoti .
Evarūpā yā vutti āyatiṃ vinipātena idha adhammacaraṇena vā nippajjati , kiṃ tāya vuttiyā ?
Tena vuttaṃ –
‘‘ Dhiratthu taṃ dhanalābhaṃ , yasalābhañca brāhmaṇa ;
Yā vutti vinipātena , adhammacaraṇena vā ’’ ti .
Paribbaja mahābrahmeti mahābrāhmaṇa ito disā sīghaṃ palāyassu .
Pacantaññepi pāṇinoti aññepi sattā pacanti ceva bhuñjanti ca ;
na kevalaṃ tvañceva rājā ca .
Mā tvaṃ adhammo ācarito asmā kumbhamivābhidāti sace hi tvaṃ ito aparibbajitvā imaṃ adhammaṃ ācarissasiV0.159 , tato tvaṃ so adhammo evaṃ ācarito yathā udakakumbhaṃ pāsāṇo bhindeyya ;
evaṃ bhecchati , tena mayaṃ taṃ vadāma –
‘‘ Paribbaja mahābrahme , pacantaññepi pāṇino ;
Mā tvaṃ adhammo ācarito , asmā kumbhamivābhidā ’’ ti .
Ucce āsaneti antamaso bhūmippadesepi unnataṭṭhāne nisinnassa desetuṃ na vaṭṭati .
648. NaM0.171 ṭhito nisinnassāti sacepi therupaṭṭhānaṃ gantvā ṭhitaṃ daharabhikkhuṃ āsane nisinno mahāthero pañhaṃ pucchati , na kathetabbaṃ .
Gāravena pana theraṃ uṭṭhahitvā pucchathāti vattuṃ na sakkā , passe ṭhitabhikkhussa kathemīti kathetuṃ vaṭṭati .
649. Na pacchato gacchantenāti ettha sace purato gacchanto pacchato gacchantaṃ pañhaṃ pucchati , na kathetabbaṃ .
Pacchimassa bhikkhuno kathemīti kathetuṃ vaṭṭati .
Saddhiṃ uggahitadhammaṃ pana sajjhāyituṃ vaṭṭati .
Samadhurena gacchantassa kathetuṃ vaṭṭati .
650. Na uppathenāti etthāpi sace dvepi sakaṭapathe ekekacakkapathena vā uppathena vā samadhuraṃ gacchanti , vaṭṭati .
651. Asañciccāti paṭicchannaṭṭhānaṃ gacchantassa sahasā uccāro vā passāvo vā nikkhamati , asañcicca kato nāma anāpatti .
652. Na hariteti ettha yampiP4.898 jīvarukkhassa mūlaṃ pathaviyaṃ dissamānaṃ gacchati , sākhā vā bhūmilaggā gacchati , sabbaṃ haritasaṅkhātameva .
Khandhe nisīditvā appaharitaṭṭhāne pātetuṃ vaṭṭati .
Appaharitaṭṭhānaṃ olokentasseva sahasā nikkhamati , gilānaṭṭhāne ṭhito hoti , vaṭṭati .
Appaharite katoti appaharitaṃ alabhantena tiṇaṇḍupakaṃ vā palālaṇḍupakaṃ vā ṭhapetvā katopi pacchā haritaṃ ottharati , vaṭṭatiyeva .
Kheḷena cettha siṅghāṇikāpi saṅgahitāti mahāpaccariyaṃ vuttaṃ .
653. Na udaketi etaṃ paribhogaudakameva sandhāya vuttaṃ , vaccakuṭisamuddādiudakesu panaV0.160 aparibhogesu anāpatti .
Deve vassante samantato udakogho hoti , anudakaṭṭhānaṃ olokentasseva nikkhamati , vaṭṭati .
Mahāpaccariyaṃ vuttaṃ –
‘‘ etādise kāle anudakaṭṭhānaṃ alabhantena kātuṃ vaṭṭatī ’’ ti .
Sesaṃ sabbasikkhāpadesu uttānatthameva .
Sattamo vaggo .
Samuṭṭhānādidīpanatthāya panettha idaṃ pakiṇṇakaṃ – ujjagghikauccāsaddapaṭisaṃyuttāni cattāri , sakabaḷena mukhena byāharaṇaṃ ekaṃ , chamānīcāsanaṭhānapacchatogamanauppathagamanapaṭisaṃyuttāni pañcāti imāni dasa sikkhāpadāni samanubhāsanasamuṭṭhānāni kāyavācācittato samuṭṭhahanti , kiriyāni , saññāvimokkhāniM0.172 , sacittakāni , lokavajjāni , kāyakammavacīkammāni , akusalacittāni , dukkhavedanānīti .
Sūpodanaviññattisikkhāpadaṃ theyyasatthasamuṭṭhānaṃ kāyacittato kāyavācācittato ca samuṭṭhāti , kiriyaṃ , saññāvimokkhaṃ , sacittakaṃ , lokavajjaṃ , kāyakammaṃ , vacīkammaṃ , akusalacittaṃ , dukkhavedananti .
Chattapāṇidaṇḍapāṇisatthapāṇiāvudhapāṇipādukaupāhanayānasayanapallatthikaveṭhitaoguṇṭhitanāmakāni ekādasa sikkhāpadāni dhammadesanasamuṭṭhānāni vācācittato samuṭṭhahanti , kiriyākiriyāni , saññāvimokkhāni , sacittakāni , lokavajjāni , vacīkammāni , akusalacittāni , dukkhavedanānīti .
Avasesāni tepaṇṇāsa sikkhāpadāni paṭhamapārājikasamuṭṭhānānīti .
Sabbasekhiyesu ābādhapaccayā anāpatti , thūpīkatapiṇḍapāte sūpabyañjanena paṭicchādane ujjhānasaññimhīti tīsu sikkhāpadesu gilāno natthīti .
Sekhiyavaṇṇanā niṭṭhitā .
Sekhiyakaṇḍaṃ niṭṭhitaṃ .