2. Ratanasikkhāpadavaṇṇanā
502-3.
Dutiye
M0.152 – vissaritvāti pamussitvā .Puṇṇapattaṃ nāma satato pañca kahāpaṇā .
Kyāhaṃ karissāmīti kiṃ ahaṃ karissāmi .
Ābharaṇaṃ omuñcitvāti mahālataṃ nāma navakoṭiagghanakaṃ alaṅkāraṃ apanetvā .
504. Antevāsīti paricārako .
506. Aparikkhittassa upacāroti ettha upacāro nāma ārāmassa dve leḍḍupātā –
‘‘ āvasathassa pana suppapāto vā musalapāto vā ’’ ti mahāpaccariyaṃ vuttaṃ .
Uggaṇhāti āpatti pācittiyassāti ettha jātarūparajataṃ attano atthāya uggaṇhantassa vā uggaṇhāpentassa vā nissaggiyaṃ pācittiyaṃ , saṅghagaṇapuggalacetiyanavakammānaṃ atthāya dukkaṭaṃ , avasesaṃ muttādiratanaṃ attano vā saṅghādīnaṃ vā atthāya uggaṇhantassa vā uggaṇhāpentassa vā dukkaṭaṃ .
Kappiyavatthu vā akappiyavatthu vā hotu , antamaso mātu kaṇṇapiḷandhanatāḷapaṇṇampi gihisantakaṃ bhaṇḍāgārikasīsena paṭisāmentassa pācittiyameva .
Sace
V0.140 pana mātāpitūnaṃ santakaṃ avassaṃ paṭisāmetabbaṃ kappiyabhaṇḍaṃ hoti , attano atthāya gahetvā paṭisāmetabbaṃ .‘‘ Idaṃ paṭisāmetvā dehī ’’ ti vutte pana ‘‘ na vaṭṭatī ’’ ti paṭikkhipitabbaṃ .
Sace ‘‘ paṭisāmehī ’’ ti pātetvā gacchanti , palibodho nāma hoti , paṭisāmetuṃ vaṭṭati .
Vihāre kammaṃ karontā vaḍḍhakīādayo vā rājavallabhā vā attano upakaraṇabhaṇḍaṃ vā sayanabhaṇḍaṃ vā ‘‘ paṭisāmetvā dethā ’’ ti vadanti , chandenapi bhayenapi na kātabbameva , guttaṭṭhānaṃ pana dassetuṃ vaṭṭati .
Balakkārena pātetvā gatesu ca paṭisāmetuṃ vaṭṭati .
Ajjhārāme vā ajjhāvasathe vāti ettha sace mahāvihārasadiso mahārāmo hoti , tattha pākāraparikkhitte pariveṇe yattha bhikkhūhi
P4.882 vā sāmaṇerehi vā gahitaṃ bhavissatīti saṅkā uppajjati , tādise eva ṭhāne uggaṇhitvā vā uggaṇhāpetvā vā ṭhapetabbaṃ .Mahābodhidvārakoṭṭhakaambaṅgaṇasadisesu pana mahājanasañcaraṇaṭṭhānesu na gahetabbaṃ , palibodho na hoti .
Kurundiyaṃ pana vuttaṃ ‘‘ eko maggaṃ gacchanto nimanussaṭṭhāne kiñci bhaṇḍaṃ passati , ākiṇṇamanussepi jāte manussā tameva
M0.153 bhikkhuṃ āsaṅkanti , tasmā maggā okkamma nisīditabbaṃ .Sāmikesu āgatesu taṃ ācikkhitabbaṃ .
Sace sāmike na passati patirūpaṃ karissatī ’’ ti .
Rūpena vā nimittena vā saññāṇaṃ katvāti ettha rūpaṃ nāma antobhaṇḍikāya bhaṇḍaṃ ;
tasmā bhaṇḍikaṃ muñcitvā gaṇetvā ettakā kahāpaṇā vā jātarūparajataṃ vāti sallakkhetabbaṃ .
Nimittan ti lañchanādi ;
tasmā lañchitāya bhaṇḍikāya mattikālañchananti vā lākhālañchananti vā nīlapilotikāya bhaṇḍikā katāti vā setapilotikāya katāti vā evamādi sabbaṃ sallakkhetabbaṃ .
Bhikkhū patirūpāti lajjino kukkuccakā .
Lolajātikānañhi hatthe ṭhapetuṃ na labhati .
Yo pana neva tamhā āvāsā pakkamati , na sāmike passati , tenāpi attano cīvarādimūlaṃ na kātabbaṃ ;
thāvaraṃ pana senāsanaṃ vā cetiyaṃ vā pokkharaṇī vā kāretabbā .
Sace dīghassa addhuno accayena sāmiko āgacchati ,‘‘ upāsaka tava santakena idaṃ nāma kataṃ , anumodāhī ’’ ti vattabbo .
Sace anumodati , iccetaṃ kusalaṃ ;
no ce anumodati ,‘‘ mama dhanaṃ dethā ’’ ti codetiyeva , aññaṃ samādapetvā dātabbaṃ .
507. Ratanasammataṃ
V0.141 vissāsaṃ gaṇhātītiādīsu āmāsameva sandhāya vuttaṃ .Anāmāsaṃ na vaṭṭatiyeva .
Sesamettha uttānameva .
Chasamuṭṭhānaṃ – kiriyaṃ , nosaññāvimokkhaṃ , acittakaṃ , paṇṇattivajjaṃ , kāyakammaṃ , vacīkammaṃ , ticittaṃ , tivedananti .
Ratanasikkhāpadaṃ dutiyaṃ .