Issues
Select Version
Pācittiya-aṭṭhakathā
Pācittiya-aṭṭhakathā

9. Duṭṭhullārocanasikkhāpadavaṇṇanā

Author: _System_Pali_VRI_ @ Administrator

9. Duṭṭhullārocanasikkhāpadavaṇṇanā

78. NavamasikkhāpadeM0.19 – duṭṭhullā nāma āpatti cattāri ca pārājikāni terasa ca saṅghādisesāti imissā pāḷiyā ‘‘ pārājikāni duṭṭhullasaddatthadassanatthaṃ vuttāni , saṅghādisesaṃ pana idha adhippetan ’’ ti aṭṭhakathāsu vuttaṃ .
Tatrāyaṃ vicāraṇā – sace pārājikaṃ ārocentassa pācittiyaṃ na bhaveyya , yathā samānepi bhikkhu-bhikkhunīnaṃ upasampannasadde yattha bhikkhunī anadhippetā hoti , tattha bhikkhuṃ ṭhapetvā avaseso anupasampannoti vuccati ;
evamidha samānepi pārājikasaṅghādisesānaṃ duṭṭhullasadde yadi pārājikaṃ anadhippetaṃ ,‘‘ duṭṭhullā nāma āpatti terasa saṅghādisesā ’’ ti etadeva vattabbaṃ siyā .
Tattha bhaveyya ‘‘ yo pārājikaṃ āpanno , so bhikkhubhāvato cuto , tasmā tassa āpattiṃ ārocento dukkaṭaṃ āpajjatī ’’ ti .
Evaṃ sati akkosantopi dukkaṭaṃ āpajjeyya , pācittiyameva ca āpajjati .
Vuttañhetaṃ –
‘‘ asuddho hoti puggalo aññataraṃ pārājikaṃ dhammaṃ ajjhāpanno , tañce asuddhadiṭṭhi samāno okāsaṃ kārāpetvā akkosādhippāyo vadati , āpatti omasavādassā ’’ ti ( pārā .389).
Evaṃ pāḷiyā vicāriyamānāya pārājikaṃ ārocentassāpi pācittiyameva dissati .
Kiñcāpi dissati , atha kho sabbaaṭṭhakathāsu vuttattā aṭṭhakathācariyāva ettha pamāṇaṃ , na aññā vicāraṇā .
Pubbepi ca āvocumha –
‘‘ buddhena dhammo vinayo ca vutto , yo tassa puttehi tatheva ñāto ’’ tiādi ( pārā . aṭṭha .1. ganthārambhakathā ).
Aṭṭhakathācariyā hi buddhassa adhippāyaṃ jānanti .
Imināpi cetaṃ pariyāyena veditabbaṃ .
Aññatra bhikkhusammutiyāti hi vuttaṃ .
Bhikkhusammutiyā ca ārocanaṃ āyatiṃ saṃvaratthāya puna tathārūpaṃ āpattiṃ anāpajjanatthāya bhagavatā anuññātaṃ , na tassa bhikkhuno avaṇṇamattappakāsanatthāya , sāsane cassa patiṭṭhānisedhanatthāyaP4.754 , na ca pārājikaṃ āpannassa puna tathārūpāya āpattiyā anāpajjanena bhikkhubhāvoV0.18 nāma atthi .
Tasmā ‘‘ pārājikāni duṭṭhullasaddatthadassanatthaṃ vuttāni , saṅghādisesaṃ pana idhādhippetan ’’ ti yaṃ aṭṭhakathāsu vuttaṃ , taṃ suvuttameva .
80. AtthiM0.20 bhikkhusammuti āpattipariyantātiādīsu pana yā ayaṃ bhikkhusammuti vuttā , sā na katthaci āgatā , idha vuttattāyeva pana abhiṇhāpattikaṃ bhikkhuṃ disvā evamesa paresu hirottappenāpi āyatiṃ saṃvaraṃ āpajjissatīti tassa bhikkhuno hitesitāya tikkhattuṃ apaloketvā saṅghena kātabbāti veditabbāti .
82. Aduṭṭhullaṃ āpattiṃ āroceti āpatti dukkaṭassāti pañcapi āpattikkhandhe ārocentassa dukkaṭaṃ .
Mahāpaccariyaṃ pana pārājikaṃ ārocentassāpi dukkaṭameva vuttaṃ .
Anupasampannassa duṭṭhullaṃ vā aduṭṭhullaṃ vā ajjhācāran ti ettha ādito pañca sikkhāpadāni duṭṭhullo nāma ajjhācāro , sesāni aduṭṭhullo .
Sukkavissaṭṭhikāyasaṃsaggaduṭṭhullaattakāmā panassa ajjhācāro nāmāti vuttaṃ .
83. Vatthuṃ ārocetīti ‘‘ ayaṃ sukkavissaṭṭhiṃ āpanno , duṭṭhullaṃ āpanno , attakāmaṃ āpanno ’’ kāyasaṃsaggaṃ āpannoti evaṃ vadantassa anāpatti .
Āpattiṃ ārocetīti ettha ‘‘ ayaṃ pārājikaṃ āpanno , saṅghādisesaṃ thullaccayaṃ pācittiyaṃ pāṭidesanīyaṃ dukkaṭaṃ dubbhāsitaṃ āpanno ’’ ti vadati anāpatti .
‘‘ Ayaṃ asuciṃ mocetvā saṅghādisesaṃ āpanno ’’ tiādinā pana nayena vatthunā saddhiṃ āpattiṃ ghaṭetvā ārocentasseva āpatti .
Sesamettha uttānameva .
Tisamuṭṭhānaṃ – kāyacittato vācācittato kāyavācācittato ca samuṭṭhāti , kiriyaṃ , saññāvimokkhaṃ , sacittakaṃ , lokavajjaṃ , kāyakammaṃ , vacīkammaṃ , akusalacittaṃ , dukkhavedananti .
Duṭṭhullārocanasikkhāpadaṃ navamaṃ .