Issues
Select Version
Pācittiya-aṭṭhakathā
Pācittiya-aṭṭhakathā

3. Paramparabhojanasikkhāpadavaṇṇanā

Author: _System_Pali_VRI_ @ Administrator

3. Paramparabhojanasikkhāpadavaṇṇanā

221. Tatiyasikkhāpade – na kho idaṃ orakaṃ bhavissati , yathayime manussā sakkaccaṃ bhattaṃ karontīti , yena niyāmena ime manussāP4.817 sakkaccaṃ bhattaṃV0.75M0.84 karonti , tena ñāyati –
‘‘ idaṃ sāsanaṃ idaṃ vā buddhappamukhe saṅghe dānaṃ na kho orakaṃ bhavissati , parittaṃ lāmakaṃ neva bhavissatī ’’ ti .
Kirapatikoti ettha ‘‘ kiro ’’ ti tassa kulaputtassa nāmaṃ ;
adhipaccaṭṭhena pana ‘‘ kirapatiko ’’ ti vuccati .
So kira issaro adhipati māsautusaṃvaccharaniyāmena vetanaṃ datvā kammakārake kammaṃ kāreti .
Badarā paṭiyattāti upacāravasena vadati .
Badaramissenāti badarasāḷavena .
222. Ussūre āhariyitthāti atidivā āhariyittha .
226. Mayhaṃ bhattapaccāsaṃ itthannāmassa dammīti ayaṃ bhattavikappanā nāma sammukhāpi parammukhāpi vaṭṭati .
Sammukhā disvā ‘‘ tuyhaṃ vikappemī ’’ ti vatvā bhuñjitabbaṃ , adisvā pañcasu sahadhammikesu ‘‘ itthannāmassa vikappemī ’’ ti vatvā bhuñjitabbaṃ .
Mahāpaccariyādīsu pana parammukhāvikappanāva vuttā .
Sā cāyaṃ yasmā vinayakammena saṅgahitā , tasmā bhagavato vikappetuṃ na vaṭṭati .
Bhagavati hi gandhakuṭiyaṃ nisinnepi saṅghamajjhe nisinnepi saṅghena gaṇappahonake bhikkhū gahetvā taṃ taṃ kammaṃ kataṃ sukatameva hoti , bhagavā neva kammaṃ kopeti ;
na sampādeti .
Na kopeti dhammissarattā , na sampādeti agaṇapūrakattā .
229. Dve tayo nimantane ekato bhuñjatīti dve tīṇi nimantanāni ekapatte pakkhipitvā missetvā ekaṃ katvā bhuñjatīti attho .
Dve tīṇi kulāni nimantetvā ekasmiṃ ṭhāne nisīdāpetvā ito cito ca āharitvā bhattaṃ ākiranti , sūpabyañjanaṃ ākiranti , ekamissakaṃ hoti , ettha anāpattīti mahāpaccariyaṃ vuttaṃ .
Sace pana mūlanimantanaṃ heṭṭhā hoti , pacchimaṃ pacchimaṃ upari , taṃ uparito paṭṭhāya bhuñjantassa āpatti .
Hatthaṃ pana anto pavesetvā paṭhamanimantanato ekampi kabaḷaṃ uddharitvā bhuttakālato paṭṭhāya yathā tathā vā bhuñjantassa anāpatti .
Sacepi tattha khīraṃ vā rasaṃ vā ākiranti , yena ajjhotthataṃ bhattaṃ ekarasaṃ hoti , koṭito paṭṭhāya bhuñjantassa anāpattīti mahāpaccariyaṃ vuttaṃ .
Mahāaṭṭhakathāyaṃ pana vuttaṃ –
‘‘ khīrabhattaṃ vāP4.818 rasabhattaṃ vā labhitvā nisinnassa tattheva aññepi khīrabhattaṃ vā rasabhattaṃ vā ākiranti , khīraṃ vā rasaṃ vā pivato anāpatti .
Bhuñjantena pana paṭhamaṃ laddhamaṃsakhaṇḍaṃ vā bhattapiṇḍaṃM0.85 vā mukhe pakkhipitvā koṭito paṭṭhāya bhuñjituṃ vaṭṭati .
Sappipāyāsepi eseva nayo ’’ ti .
MahāupāsakoV0.76 bhikkhuṃ nimanteti , tassa kulaṃ upagatassa upāsakopi tassa puttadārabhātikabhaginiādayopi attano attano koṭṭhāsaṃ āharitvā patte pakkhipanti , upāsakena paṭhamaṃ dinnaṃ abhuñjitvā pacchā laddhaṃ bhuñjantassa ‘‘ anāpattī ’’ ti mahāaṭṭhakathāyaṃ vuttaṃ .
Kurundaṭṭhakathāyaṃ pana vaṭṭatīti vuttaṃ .
Mahāpaccariyaṃ ‘‘ sace pāṭekkaṃ pacanti , attano attano pakkabhattato āharitvā denti , tattha pacchā āhaṭaṃ paṭhamaṃ bhuñjantassa pācittiyaṃ .
Yadi pana sabbesaṃ ekova pāko hoti , paramparabhojanaṃ na hotī ’’ ti vuttaṃ .
Mahāupāsako nimantetvā nisīdāpeti , añño manusso pattaṃ gaṇhāti , na dātabbaṃ .
Kiṃ bhante na dethāti ?
Nanu upāsaka tayā nimantitamhāti !
Hotu bhante , laddhaṃ laddhaṃ bhuñjathāti vadati , bhuñjituṃ vaṭṭati .
Aññena āharitvā bhatte dinne āpucchitvāpi bhuñjituṃ vaṭṭatīti kurundiyaṃ vuttaṃ .
Anumodanaṃ katvā gacchantaṃ dhammaṃ sotukāmā ‘‘ svepi bhante āgaccheyyāthā ’’ ti sabbe nimantenti , punadivase āgantvā laddhaṃ laddhaṃ bhuñjituṃ vaṭṭati .
Kasmā ?
Sabbehi nimantitattā .
Eko bhikkhu piṇḍāya caranto bhattaṃ labhati , tamañño upāsako nimantetvā ghare nisīdāpeti , na ca tāva bhattaṃ sampajjati .
Sace so bhikkhu piṇḍāya caritvā laddhabhattaṃ bhuñjati , āpatti .
Abhutvā nisinne ‘‘ kiṃ bhante na bhuñjasī ’’ ti vutte ‘‘ tayā nimantitattā ’’ ti vatvā laddhaṃ laddhaṃ bhuñjatha bhante ’’ ti vutto bhuñjati , vaṭṭati .
Sakalena gāmenāti sakalena gāmena ekato hutvā nimantitasseva yattha katthaci bhuñjato anāpatti .
Pūgepi eseva nayo .
Nimantiyamāno bhikkhaṃ gahessāmīti bhaṇatīti ‘‘ bhattaṃ gaṇhā ’’ ti nimantiyamānoP4.819 ‘‘ na mayhaṃ tava bhattenattho , bhikkhaṃ gaṇhissāmī ’’ ti vadati .
Ettha pana mahāpadumatthero āha –
‘‘ evaṃ vadanto imasmiṃ sikkhāpade animantanaṃ kātuṃ sakkoti , bhuñjanatthāya pana okāso kato hotīti neva gaṇabhojanato na cārittato muccatī ’’ ti .
Mahāsumatthero āha –
‘‘ yadaggena animantanaṃ kātuṃ sakkoti , tadaggena neva gaṇabhojanaṃ na cārittaṃ hotī ’’ ti .
Sesaṃ uttānameva .
KathinasamuṭṭhānaṃM0.86 – kāyavācato kāyavācācittato ca samuṭṭhāti , kiriyākiriyaṃ ettha hi bhojanaṃ kiriyā , avikappanaṃ akiriyā , nosaññāvimokkhaṃ , acittakaṃ , paṇṇattivajjaṃ , kāyakammaṃ , vacīkammaṃ , ticittaṃ , tivedananti .
Paramparabhojanasikkhāpadaṃ tatiyaṃ .