8. Bhūtārocanasikkhāpadavaṇṇanā
67. Aṭṭhamasikkhāpade
V0.16 – vatthukathāya tāva yaṃ vattabbaṃ siyā , taṃ sabbaṃ catutthapārājikavaṇṇanāyaṃ vuttanayameva .Ayameva hi viseso – tattha abhūtaṃ ārocesuṃ , idha bhūtaṃ .
Bhūtampi puthujjanā ārocesuṃ , na ariyā .
Ariyānañhi payuttavācā nāma natthi , attano guṇe ārocayamāne pana aññe
P4.752 na paṭisedhesuṃ , tathāuppanne ca paccaye sādiyiṃsu , tathāuppannabhāvaṃ ajānantā .‘‘ Atha kho te bhikkhū bhagavato etamatthaṃ ārocesun ’’ tiādimhi pana ye uttarimanussadhammassa vaṇṇaṃ bhāsiṃsu , te ārocesunti veditabbaṃ .
‘‘ Kacci pana vo bhikkhave bhūtan ’’ ti pucchite pana sabbepi ‘‘ bhūtaṃ bhagavā ’’ ti paṭijāniṃsu .
Ariyānampi hi abbhantare bhūto uttarimanussadhammoti .
Atha bhagavā
M0.18 ariyamissakattā ‘‘ moghapurisā ’’ ti avatvā ‘‘ kathañhi nāma tumhe bhikkhave ’’ ti vatvā ‘‘ udarassa kāraṇā ’’ tiādimāha .Tattha yasmā ariyā aññesaṃ sutvā ‘‘ ayyo kira , bhante , sotāpanno ’’ tiādinā nayena pasannehi manussehi pucchiyamānā apaññatte sikkhāpade anādīnavadassino suddhacittatāya attano ca paresañca visesādhigamaṃ paṭijāniṃsu .
Evaṃ paṭijānantehi ca tehi yaṃ aññe udarassa kāraṇā uttarimanussadhammassa vaṇṇaṃ bhāsitvā piṇḍapātaṃ uppādesuṃ , taṃ suddhacittatāya sādiyantehipi udarassa kāraṇā uttarimanussadhammassa vaṇṇo bhāsito viya hoti .
Tasmā sabbasaṅgāhikeneva nayena ‘‘ kathañhi nāma tumhe , bhikkhave , udarassa kāraṇā gihīnaṃ aññamaññaṃ uttarimanussadhammassa vaṇṇaṃ bhāsissathā ’’ ti āha .
Sesaṃ catutthapārājikavatthusadisameva .
Sikkhāpadavibhaṅgepi kevalaṃ tattha pārājikañceva thullaccayañca idha bhūtattā pācittiyañceva dukkaṭañca ayaṃ viseso .
Sesaṃ vuttanayameva .
77.‘‘ Upasampannassa bhūtaṃ ārocetī ’’ ti uttarimanussadhammameva sandhāya vuttaṃ .
Parinibbānakāle hi antarā vā atikaḍḍhiyamānena upasampannassa bhūtaṃ ārocetuṃ vaṭṭati .
Sutapariyattisīlaguṇaṃ pana anupasampannassāpi ārocetuṃ vaṭṭati .
Ādikammikassa anāpatti .
‘‘ Ummattakassā ’’ ti idaṃ pana idha na vuttaṃ .
Kasmā ?
Diṭṭhisampannānaṃ ummādassa vā cittakkhepassa vā abhāvāti .
Mahāpaccariyampi hi vicāritaṃ ‘‘ jhānalābhī pana parihīne jhāne ummattako bhaveyya , tassapi bhūtārocanapaccayā anāpatti na vattabbā , bhūtasseva abhāvato ’’ ti .
Sesaṃ uttānameva .
Bhūtārocanaṃ
V0.17 nāmetaṃ pubbe avuttehi tīhi samuṭṭhānehi samuṭṭhāti – kāyato vācato kāyavācato cāti .Kiriyaṃ
P4.753 , nosaññāvimokkhaṃ , acittakaṃ , paṇṇattivajjaṃ , kāyakammaṃ , vacīkammaṃ , kusalābyākatacittehi dvicittaṃ , sukhamajjhattavedanāhi dvivedananti .Bhūtārocanasikkhāpadaṃ aṭṭhamaṃ .