Niddesavāravaṇṇanā
26. Piyarūpaṃ sātarūpan ti ‘‘ cakkhuṃ loke piyarūpaṃ … pe … rūpā loke … pe … cakkhuviññāṇaṃ … pe … cakkhusamphasso … pe … cakkhusamphassajā vedanā … pe … rūpasaññā … pe … rūpasañcetanā … pe … rūpataṇhā … pe … rūpavitakko … pe … rūpavicāro ’’ ti ( dī . ni .2.400; ma . ni .1.133; vibha .203) evaṃ vuttaṃ taṇhāvatthubhūtaṃ
M0.123 tebhūmakaṃ veditabbaṃ , tasmā yaṃ pañcakkhandhasamudāyabhūtaṃ piyarūpasātarūpaṃ , taṃ ekadesena rūpakkhandho hotīti āha ‘‘ piyarūpaṃ sātarūpaṃ rūpaṃ na rūpakkhandho ’’ ti .Piyasabhāvatāya vā rūpakkhandho piyarūpe pavisati , na ruppanasabhāvenāti ‘‘ piyarūpaṃ sātarūpaṃ rūpaṃ na rūpakkhandho ’’ ti vuttaṃ .
Saññāyamake tāva diṭṭhisaññāti ‘‘ viseso ’’ ti vacanaseso .
Tattha diṭṭhi eva saññā diṭṭhisaññā .
‘‘ Sayaṃ samādāya vatāni jantu , uccāvacaṃ gacchati saññasatto ’’ ti ( su . ni .798),‘‘ saññāvirattassa na santi ganthā ’’ ti ( su . ni .853) ca evamādīsu hi diṭṭhi ca ‘‘ saññā ’’ ti vuttāti .
28.‘‘ Na khandhā na vedanākkhandhoti ?
Āmantā ’’ ti evaṃ khandhasaddappavattiyā abhāve vedanākkhandhasaddappavattiyā ca abhāvoti paṇṇattisodhanamattameva karotīti daṭṭhabbaṃ , na aññadhammasabbhāvo evettha pamāṇaṃ .
Evañca katvā ‘‘ nāyatanā na sotāyatananti ?
Āmantā ’’ tiādiṃ vakkhatīti .
39. Rūpato aññe vedanādayoti ettha lokuttarā vedanādayo daṭṭhabbā .
Te hi piyarūpā ca sātarūpā ca na honti taṇhāya anārammaṇattāti rūpato aññe hontīti .
Rūpañca khandhe ca
V0.134 ṭhapetvā avasesāti idampi etehi saddhiṃ na-saddānaṃ appavattimattameva sandhāya vuttanti daṭṭhabbaṃ .Evañca katvā ‘‘ cakkhuñca āyatane ca ṭhapetvā avasesā na ceva cakkhu na ca āyatanā ’’ tiādiṃ ( yama .1. āyatanayamaka .15) vakkhati .
Na hi tattha avasesaggahaṇena gayhamānaṃ kañci atthi .
Yadi siyā , dhammāyatanaṃ siyā .
Vakkhati hi ‘‘ dhammo āyatananti ?
Āmantā ’’ ti ( yama .1. āyatanayamaka .16).
Taṇhāvatthu ca na taṃ siyā .
Yadi siyā , piyarūpasātarūpabhāvato rūpaṃ siyā ‘‘ rūpaṃ khandhoti ?
Āmantā ’’ ti ( yama .1. khandhayamaka .40) vacanato khandho cāti .
Aṭṭhakathāyaṃ pana avijjamānepi vijjamānaṃ upādāya itthipurisādiggahaṇasabbhāvaṃ sandhāya avasesāti ettha paññattiyā gahaṇaṃ katanti veditabbaṃ .
Niddesavāravaṇṇanā niṭṭhitā .