3. Pajahanavāravaṇṇanā
132-197.
Pajahanavāre
V0.159 yena kāmarāgānusayādayo sāvasesā pahīyanti , so te pajahatīti sanniṭṭhānaṃ katvā vattabbo na hoti apajahanasabbhāvā , tasmā sanniṭṭhāne niravasesappajahanakoyeva pajahatīti vutto , tasmā ‘‘ yo vā pana mānānusayaṃ pajahati , so kāmarāgānusayaṃ pajahatīti ?No ’’ ti ( yama .2. anusayayamaka .132) vuttaṃ .
Yasmā pana saṃsayapadena pahānakaraṇamattameva pucchati , na sanniṭṭhānaṃ karoti , tasmā yathāvijjamānaṃ pahānaṃ sandhāya ‘‘ yo kāmarāgānusayaṃ pajahati , so mānānusayaṃ pajahatīti ?
Tadekaṭṭhaṃ pajahatī ’’ ti vuttaṃ .
Paṭilome pana ‘‘ nappajahatī ’’ ti pajahanābhāvo eva sanniṭṭhānapadena saṃsayapadena ca vinicchito
M0.149 pucchito ca , tasmā yesaṃ pajahanaṃ natthi niravasesavasena pajahanakānaṃ , te ṭhapetvā avasesā appajahanasabbhāveneva nappajahantīti vuttā , na ca yathāvijjamānena pahāneneva vajjitāti daṭṭhabbāti .‘‘ Anāgāmimaggasamaṅgiñca aṭṭhamakañca ṭhapetvā avasesā puggalā kāmarāgānusayañca nappajahanti vicikicchānusayañca nappajahantī ’’ ti ( yama .2. anusayayamaka .165) ettha aṭṭhakathāyaṃ ‘‘ puthujjano pahānapariññāya abhāvena nappajahati , sesā tesaṃ anusayānaṃ pahīnattā ’’ ti ( yama . aṭṭha . anusayayamaka 132-197) vuttaṃ .
Tattha kiñcāpi kesañci vicikicchānusayo kesañci ubhayanti sesānaṃ tesaṃ pahīnatā atthi , tathāpi sotāpannādīnaṃ vicikicchānusayassa pahīnatā ubhayāpajahanassa kāraṇaṃ na hotīti tesaṃ pahīnattā ‘‘ nappajahantī ’’ ti na sakkā vattuṃ , atha pana kāmarāgānusayañca nappajahantīti imaṃ sanniṭṭhānena tesaṃ puggalānaṃ saṅgahitatādassanatthaṃ vuttanti na tattha kāraṇaṃ vattabbaṃ , pucchitassa pana saṃsayatthassa kāraṇaṃ vattabbaṃ .
Evaṃ sati ‘‘ sesā tassa anusayassa pahīnattā ’’ ti vattabbanti ?
Na vattabbaṃ ‘‘ yo kāmarāgānusayaṃ nappajahati , so diṭṭhānusayaṃ vicikicchānusayaṃ nappajahatī ’’ ti paṭikkhipitvā pucchite sadisavissajjanake diṭṭhivicikicchānusaye sandhāya kāraṇassa vattabbattā , tasmā tesaṃ anusayānaṃ pahīnattāti tesaṃ diṭṭhivicikicchānusayānaṃ pahīnattā te saṃsayatthasaṅgahite anusaye nappajahantīti attho daṭṭhabbo .
Pajahanavāravaṇṇanā niṭṭhitā .