1. Paṇṇattivāro
Niddesavāravaṇṇanā
10-26.
‘‘ Dukkhaṃ
M0.134 dukkhasaccanti ?Āmantā ’’ ti ettha kiñcāpi dukkhadukkhaṃ saṅkhāradukkhaṃ vipariṇāmadukkhanti tīsupi dukkhasaddo pavattati ,‘‘ jātipi dukkhā ’’ tiādinā ( mahāva .14; vibha .190) jātiādīsu ca , so pana dukkhadukkhato aññattha pavattamāno
V0.145 aññanirapekkho nappavattati .Suddhañcettha dukkhapadaṃ aññanirapekkhaṃ gahetvā paṇṇattisodhanaṃ karoti , tena nippariyāyato dukkhasabhāvattā eva yaṃ dukkhadukkhaṃ , tasmiṃ dukkhadukkhe esa dukkhasaddo , tañca ekantena dukkhasaccamevāti ‘‘ āmantā ’’ ti vuttaṃ .
Suddhasaccavāre saccavibhaṅge vuttesu samudayesu koci phaladhammesu natthi , na ca phaladhammesu koci nirodhoti vuccamāno atthi , maggasaddo ca phalaphalaṅgesu maggaphalattā pavattati , na maggakiccasabbhāvā .
Pariniṭṭhitaniyyānakiccāni hi tāni .
Niyyānavācako cettha maggasaddo , na niyyānaphalavācako , tasmā samudayo saccaṃ , nirodho saccaṃ , maggo saccanti etesupi ‘‘ āmantā ’’ icceva vissajjanaṃ kataṃ .
Atha vā padasodhanena padesu sodhitesu saccavisesanabhūtā eva dukkhādisaddā idha gahitāti viññāyanti .
Tesaṃ pana ekantena saccavisesanabhāvaṃ , saccānañca tabbisesanayogavisesaṃ dīpetuṃ suddhasaccavāro vuttoti saccavisesanānaṃ dukkhādīnaṃ ekantasaccattā ‘‘ dukkhaṃ saccaṃ … pe … maggo saccanti ?
Āmantā ’’ ti vuttanti .
Yathā cettha , evaṃ khandhayamakādīsupi suddhakhandhādivāresu khandhādivisesanabhūtānameva rūpādīnaṃ gahaṇaṃ yuttaṃ .
Aṭṭhakathāyaṃ ( yama . aṭṭha . khandhayamaka 38) pana ‘‘ yasmā piyarūpasātarūpasaṅkhātaṃ vā rūpaṃ hotu bhūtupādārūpaṃ vā , sabbaṃ pañcasu khandhesu saṅgahaṃ gacchateva , tasmā āmantāti paṭijānātī ’’ ti vacanena rūpādicakkhādidukkhādiggahaṇehi suddhakhandhādivāresupi khandhādivisesanato aññepi gahitāti ayamattho dīpito hoti , tena tadanurūpatāvasena itaro attho vutto .
Niddesavāravaṇṇanā niṭṭhitā .