849. Atricchatāniddese yathā ariyavaṃsasutte ( a . ni .4.28)‘ lāmakalāmakaṭṭho itarītaraṭṭho ’ evaṃ aggahetvā cīvarādīsu yaṃ yaṃ laddhaṃ hoti , tena tena asantuṭṭhassa ; gihino vā pana rūpasaddagandharasaphoṭṭhabbesu yaṃ yaṃ laddhaṃ hoti , tena tena asantuṭṭhassa . Bhiyyokamyatāti visesakāmatā . Icchanakavasena icchā . Icchāva icchāgatā , icchanākāro vā . Attano lābhaṃ aticca icchanabhāvo aticchatā . Rāgotiādīni heṭṭhā vuttatthāneva . Ayaṃ vuccatīti ayaṃ aticchatā nāma vuccati . Atricchatā tipi etissā eva nāmaṃ . Lakkhaṇato pana sakalābhe asantuṭṭhi paralābhe ca patthanā – etaṃ atricchatālakkhaṇaṃ . Atricchapuggalassa hi attanā laddhaṃ paṇītampi lāmakaṃ viya khāyati , parena laddhaṃ lāmakampi paṇītaṃ viya khāyati ; ekabhājane pakkayāgu vā bhattaṃ vā pūvo vā attano patte pakkhitto lāmako viya , parassa patte paṇīto viya khāyati . Ayaṃ pana atricchatā pabbajitānampi hoti gihīnampi tiracchānagatānampi . Tatrimāni vatthūni – eko kira kuṭumbiko tiṃsa bhikkhuniyo nimantetvā sapūvaṃ bhattaṃ adāsiV0.445 . Saṅghattherī sabbabhikkhūnīnaṃ patte pūvaṃ parivattāpetvā pacchā attanā laddhameva khādi . Bārāṇasirājāpi ‘ aṅgārapakkamaṃsaṃ khādissāmī ’ ti deviṃ ādāya araññaṃ paviṭṭho ekaṃ kinnariṃ disvā , deviṃ pahāya , tassānupadaṃ gato . Devī nivattitvā assamapadaṃ gantvā kasiṇaparikammaṃ katvā aṭṭha samāpattiyo pañca ca abhiññāyo patvā nisinnāM0.453 rājānaṃ āgacchantaṃ disvā ākāse uppatitvā agamāsi . Rukkhe adhivatthā devatā imaṃ gāthamāha – Atricchaṃ atilobhena , atilobhamadena ca ; Evaṃ hāyati atthamhā , ahaṃva asitābhuyāti .( jā .1.2.168); YathāP0.471 candakinnariṃ patthayanto asitābhuyā rājadhītāya hīno parihīno , evaṃ atricchaṃ atilobhena atthamha hāyati jīyatīti devatā raññā saddhiṃ keḷimakāsi . Kassapabuddhakālepi mittavindako nāma seṭṭhiputto assaddho appasanno mātarā ‘ tāta , ajja uposathiko hutvā vihāre sabbarattiṃ dhammasavanaṃ suṇa , sahassaṃ te dassāmī ’ ti vutte dhanalobhena uposathaṅgāni samādāya vihāraṃ gantvā ‘ idaṃ ṭhānaṃ akutobhayan ’ ti sallakkhetvā dhammāsanassa heṭṭhā nipanno sabbarattiṃ niddāyitvā gharaṃ agamāsi . Mātā pātova yāguṃ pacitvā upanāmesi . So sahassaṃ gahetvāva yāguṃ pivi . Athassa etadahosi – ‘ dhanaṃ saṃharissāmī ’ ti . So nāvāya samuddaṃ pakkhanditukāmo ahosi . Atha naṃ mātā ‘‘ tāta , imasmiṃ kule cattālīsakoṭidhanaṃ atthi ; alaṃ gamanenā ’’ ti vāresi . So tassā vacanaṃ anādiyitvā gacchati eva . Sā purato aṭṭhāsi . Atha naṃ kujjhitvā ‘ ayaṃ mayhaṃ purato tiṭṭhatī ’ ti pādena paharitvā patitaṃ mātaraṃ antaraṃ katvā agamāsi . Mātā uṭṭhahitvā ‘‘ mādisāya mātari evarūpaṃ kammaṃ katvā gatassa me gataṭṭhāne sukhaṃ bhavissatī ’’ ti evaṃsaññī nāma tvaṃ puttāti āha . Tassa nāvaṃ āruyha gacchato sattame divase nāvā aṭṭhāsi . Atha te manussā ‘‘ addhā ettha pāpapuriso atthi ; salākaṃ dethā ’’ ti salākā dīyamānā tasseva tikkhattuṃ pāpuṇi . Te tassa uḷumpaṃ datvā taṃ samudde pakkhipiṃsu . So ekaṃ dīpaṃ gantvā vimānapetīhi saddhiṃ sampattiṃ anubhavanto tāhi ‘‘ purato mā agamāsī ’’ ti vuccamānopi taddiguṇaṃ sampattiṃ passanto anupubbena khuracakkadharaṃ ekaṃ purisaṃ addasa . Tassa taṃ cakkaṃ padumapupphaṃ viya upaṭṭhāti . So taṃ āha – ‘‘ ambho , idaṃ tayā piḷandhapadumaṃM0.454 mayhaṃ dehī ’’ ti . ‘‘ Nayidaṃ , sāmiV0.446 , padumaṃ ; khuracakkaṃ etan ’’ ti . So ‘‘ vañcesi maṃ tvaṃ . Kiṃ me padumaṃ na diṭṭhapubban ’’ ti vatvā ‘‘ tvañhi lohitacandanaṃ limpetvā piḷandhanaṃ padumapupphaṃ mayhaṃ na dātukāmosī ’’ ti āha . So cintesi – ‘ ayampi mayā katasadisaṃ kammaṃ katvā tassa phalaṃ anubhavitukāmo ’ ti . Atha naṃ ‘‘ handa re ’’ ti vatvāP0.472 tassa matthake cakkaṃ pakkhipitvā palāyi . Etamatthaṃ viditvā satthā imaṃ gāthamāha – ‘‘ Catubbhi aṭṭhajjhagamā , aṭṭhahi pica soḷasa ; Soḷasāhi ca bāttiṃsa , atricchaṃ cakkamāsado ; Icchāhatassa posassa , cakkaṃ bhamati matthake ’’ ti .( jā .1.1.104); Aññataropi atriccho amacco sakavisayaṃ atikkamitvā paravisayaṃ pāvisi . Tattha pothito palāyitvā ekassa tāpasassa vasanaṭṭhānaṃ pavisitvā uposathaṅgāni adhiṭṭhāya nipajji . So tāpasena ‘ kiṃ te katan ’ ti pucchito imā gāthāyo abhāsi – ‘‘ Sakaṃ niketaṃ atihīḷayāno , Atricchatā mallagāmaṃ agacchiṃ ; Tato janā nikkhamitvāna gāmā , Kodaṇḍakena paripothayiṃsu maṃ . ‘‘ So bhinnasīso ruhiramakkhitaṅgo , Paccāgamāsiṃ sakaṃ niketaṃ ; Tasmā ahaṃ posathaṃ pālayāmi , Atricchatā mā punarāgamāsī ’’ ti .( jā .1.14.138-139);