Issues
Vibhaṅgapāḷi
Vibhaṅgapāḷi

(15) Pañca diṭṭhadhammanibbānavādā

Author: _System_commentary_ @ Administrator

943. Diṭṭhadhammanibbānavāresu pañcahi kāmaguṇehīti manāpiyarūpādīhi pañcahi kāmakoṭṭhāsehi bandhanehi vā . Samappitoti suṭṭhu appito allīno hutvā . Samaṅgībhūtoti samannāgato . Paricāretīti tesu kāmaguṇesu yathāsukhaṃ indriyāni cāreti sañcāreti ito citoV0.478 ca upaneti ; atha vā pana laḷati ramati kīḷatīti . Ettha ca duvidhā kāmaguṇā – mānussakā ceva dibbā ca . Mānussakā mandhātukāmaguṇasadisā daṭṭhabbā ; dibbā paranimmitavasavattidevarājassa kāmaguṇasadisāti . Evarūpe kāmeM0.488 upagatañhi te paramadiṭṭhadhammanibbānappatto hotīti vadanti . Tattha paramadiṭṭhadhammanibbānan ti paramaṃ diṭṭhadhammanibbānaṃ , uttamanti attho .
Dutiyavāre hutvā abhāvaṭṭhena aniccā ; paṭipīḷanaṭṭhena dukkhā ; pakatijahanaṭṭhena vipariṇāmadhammāti veditabbā .
Tesaṃ vipariṇāmaññathābhāvāti tesaṃ kāmānaṃ vipariṇāmasaṅkhātā aññathābhāvā . ‘ Yampi me ahosi tampi me natthī ’ ti vuttanayena uppajjanti sokaparidevadukkhadomanassupāyāsā . Tattha antonijjhāyanalakkhaṇo soko ; tannissitalālappalakkhaṇo paridevo ; kāyapaṭipīḷanalakkhaṇaṃ dukkhaṃ ; manovighātalakkhaṇaṃ domanassaṃ ; vighātalakkhaṇo upāyāso .
Vitakkitan ti abhiniropanavasena pavatto vitakko . Vicāritan ti anumajjanavasena pavatto vicāro . Etena etan ti etena vitakkena ca vicārena ca etaṃ paṭhamajjhānaṃ oḷārikaṃ sakaṇṭakaṃ viya khāyati .
Pītigatan ti pītimeva . Cetaso uppilāvitan ti cittassa uppilabhāvakaraṇaṃ .
Cetaso ābhogoti jhānā vuṭṭhāyaP0.507 tasmiṃ sukhe punappunaṃ cittassa ābhogo manasikāroti . Sesaṃ sabbattha uttānatthamevāti . Pañcakaniddesavaṇṇanā niṭṭhitā . (6.) Chakkaniddesavaṇṇanā