851. PāpicchatāniddeseV0.448 assaddho samāno saddhoti maṃ jano jānātūtiādīsu evaṃ icchanto kiṃ karoti ? Assaddho saddhākāraṃ dasseti ; dussīlādayo sīlavantādīnaṃ ākāraṃ dassenti . Kathaṃ ? AssaddhoM0.456 tāva mahāmahadivase manussānaṃ vihāraṃ āgamanavelāya sammajjaniṃ ādāya vihāraṃ sammajjati , kacavaraṃ chaḍḍeti , manussehi diṭṭhabhāvaṃ ñatvā cetiyaṅgaṇaṃ gacchati , tatthāpi sammajjitvā kacavaraṃ chaḍḍeti , vālikaṃ samaṃ karoti , āsanāni dhovati , bodhimhi udakaṃ siñcati . Manussā disvā ‘ natthi maññe añño bhikkhu vihārajagganako , ayameva imaṃ vihāraṃ paṭijaggati , saddho thero ’ ti gamanakāle nimantetvā gacchanti . DussīlopiP0.474 upaṭṭhākānaṃ sammukhe vinayadharaṃ upasaṅkamitvā pucchati ‘‘ bhante , mayi gacchante goṇo ubbiggo . Tena dhāvatā tiṇāni chinnāni . Sammajjantassa me tiṇāni chijjanti . Caṅkamantassa me pāṇakā mīyanti . Kheḷaṃ pātentassa asatiyā tiṇamatthake patati ; tattha tattha kiṃ hotī ’’ ti ? ‘‘ Anāpatti , āvuso , asañcicca asatiyā ajānantassā ’’ ti ca vutte ‘‘ bhante , mayhaṃ garukaṃ viya upaṭṭhāti ; suṭṭhu vīmaṃsathā ’’ ti bhaṇati . Taṃ sutvā manussā ‘ amhākaṃ ayyo ettakepi kukkuccāyati ! Aññasmiṃ oḷārike kiṃ nāma karissati ; natthi iminā sadiso sīlavāti pasannā sakkāraṃ karonti . Appassutopi upaṭṭhākamajjhe nisinno ‘‘ asuko tipiṭakadharo , asuko catunikāyiko mayhaṃ antevāsiko , mama santike tehi dhammo uggahito ’’ ti vadati . Manussā ‘ amhākaṃ ayyena sadiso bahussuto natthi , etassa kira santike asukena ca asukena ca dhammo uggahito ’ ti pasannā sakkāraṃ karonti . Saṅgaṇikārāmopi mahāmahadivase dīghapīṭhañca apassayañca gāhāpetvā vihārapaccante rukkhamūle divāvihāraṃ nisīdati . Manussā āgantvā ‘‘ thero kuhin ’’ ti pucchanti . ‘‘ Gaṇṭhikaputtā nāma gaṇṭhikā eva honti . Tena thero evarūpe kāle idha na nisīdati , vihārapaccante divāṭṭhāne dīghacaṅkame viharatī ’’ ti vadanti . Sopi divasabhāgaṃ vītināmetvā nalāṭe makkaṭasuttaṃ alliyāpetvā pīṭhaṃ gāhāpetvā āgamma pariveṇadvāre nisīdati . Manussā ‘‘ kahaṃ , bhante , gatattha ? Āgantvā na addasamhā ’’ ti vadanti . ‘‘ Upāsakā , antovihāro ākiṇṇo ; daharasāmaṇerānaṃ vicaraṇaṭṭhānametaṃ saṭṭhihatthacaṅkame divāṭṭhāne nisīdimhā ’’ ti attano pavivittabhāvaṃ jānāpeti . Kusītopi upaṭṭhākamajjhe nisinno ‘‘ upāsakā , tumhehi ukkāpāto diṭṭho ’’ ti vadati . ‘‘ NaV0.449 passāma , bhante ; kāya velāya ahosī ’’ tiM0.457 ca puṭṭho ‘‘ amhākaṃ caṅkamanavelāyā ’’ ti vatvā ‘‘ bhūmicālasaddaṃ assutthā ’’ ti pucchati . ‘‘ Na suṇāma , bhante ; kāya velāyā ’’ ti puṭṭho ‘‘ majjhimayāme amhākaṃ ālambanaphalakaṃ apassāya ṭhitakāle ’’ ti vatvā ‘‘ mahāobhāso ahosi ; so vo diṭṭho ’’ ti pucchati . ‘‘ Kāya velāya , bhante ’’ ti ca vutte ‘‘ mayhaṃ caṅkamamhā otaraṇakāle ’’ ti vadati . ManussāP0.475 ‘ amhākaṃ thero tīsupi yāmesu caṅkameyeva hoti ; natthi ayyena sadiso āraddhavīriyo ’ ti pasannā sakkāraṃ karonti . Muṭṭhassatīpi upaṭṭhākamajjhe nisinno ‘‘ mayā asukakāle nāma dīghanikāyo uggahito , asukakāle majjhimo , saṃyuttako , aṅguttariko ; antarā olokanaṃ nāma natthi , icchiticchataṭṭhāne mukhāruḷhova tanti āgacchati ; ime panaññe bhikkhū eḷakā viya mukhaṃ phandāpentā viharantī ’’ ti vadati . Manussā ‘ natthi ayyena sadiso upaṭṭhitasatī ’ ti pasannā sakkāraṃ karonti . Asamāhitopi upaṭṭhākānaṃ sammukhe aṭṭhakathācariye pañhaṃ pucchati – ‘ kasiṇaṃ nāma kathaṃ bhāveti ? Kittakena nimittaṃ uppannaṃ nāma hoti ? Kittakena upacāro ? Kittakena appanā ? Paṭhamassa jhānassa kati aṅgāni ? Dutiyassa tatiyassa catutthassa jhānassa kati aṅgāni ’’ ti pucchati . Tehi attano uggahitānurūpena kathitakāle sitaṃ katvā ‘ kiṃ , āvuso , evaṃ na hosī ’ ti vutte ‘ vaṭṭati , bhante ’ ti attano samāpattilābhitaṃ sūceti . Manussā ‘ samāpattilābhī ayyo ’ ti pasannā sakkāraṃ karonti . Duppaññopi upaṭṭhākānaṃ majjhe nisinno ‘ majjhimanikāye me pañcattayaṃ olokentassa sahiddhiyāva maggo āgato . Pariyatti nāma amhākaṃ na dukkarā . Pariyattivāvaṭo pana dukkhato na muccatīti pariyattiṃ vissajjayimhā ’ tiādīni vadanto attano mahāpaññataṃ dīpeti . Evaṃ vadanto panassa sāsane pahāraṃ deti . Iminā sadiso mahācoro nāma natthi . Na hi pariyattidharo dukkhato na muccatīti . Akhīṇāsavopi gāmadārake disvā ‘ tumhākaṃ mātāpitaro amhe kiṃ vadantī ’’ ti ? ‘‘ ArahātiM0.458 vadanti , bhante ’’ ti . ‘ Yāva chekā gahapatikā , na sakkā vañcetun ’ ti attano khīṇāsavabhāvaṃ dīpeti . Pāpicchassa bhāvo pāpicchatā . Lakkhaṇato pana asantaguṇasambhāvanatā , paṭiggahaṇe ca amattaññutā ; etaṃ pāpicchatālakkhaṇanti veditabbaṃ .