1. Paṇṇattivāravaṇṇanā
10-26.
Soti
M0.185 dukkhasaddo .Aññatthāti saṅkhāradukkhavipariṇāmadukkhadukkhādhiṭṭhānesu .
Aññanirapekkhoti saṅkhārādipadantarānapekkho .
Tenāti aññanirapekkhadukkhapadaggahaṇato .
Tasmiṃ dukkhadukkhe visayabhūte .
Esa dukkhasaddo ‘‘ dukkhaṃ dukkhasaccan ’’ ti ettha paṭhamo dukkhasaddo .
Tañca dukkhadukkhaṃ .
‘‘ Dukkhaṃ dukkhasaccan ’’ ti ettha dukkhameva dukkhasaccanti nayidaṃ avadhāraṇaṃ icchitabbaṃ , dukkhaṃ dukkhasaccamevāti pana icchitabbanti āha ‘‘ ekantena dukkhasaccamevā ’’ ti .
Saccavibhaṅge vuttesu samudayesu koci phaladhammesu natthīti saccavibhaṅge pañcadhā vuttesu samudayesu ekopi phalasabhāvesu natthi , phalasabhāvo natthīti attho .
‘‘ Phaladhammo natthī ’’ ti ca pāṭho .
Maggasaddo ca phalaṅgesūti sāmaññaphalaṅgesu sammādiṭṭhiādīsu ‘‘ maggaṅgaṃ maggapariyāpannan ’’ tiādinā ( vibha .492,495) āgato maggasaddo maggaphalattā pavattati kāraṇūpacārenāti adhippāyo .
Tenāha ‘‘ na maggakiccasabbhāvā ’’ tiādi .
Tasmāti yasmā saccadesanāya pabhavādisabhāvā eva dhammā samudayādipariyāyena vuttā , na appabhavādisabhāvā , tasmā
V0.190 .Ettha ca tebhūmakadhammānaṃ yathārahaṃ dukkhasamudayasaccantogadhattā asaccasabhāve sabhāvadhamme ca uddharanto phaladhamme eva uddhari .
Nanu ca maggasampayuttāpi dhammā asaccasabhāvāti tepi uddharitabbāti ?
Na , tesaṃ maggagatikattā .
‘‘ Phaladhammesū ’’ ti ettha dhammaggahaṇena vā phalasampayuttadhammānaṃ viya tesampi gahaṇaṃ daṭṭhabbaṃ .
Padasodhanena … pe … idha gahitāti etena asaccasabhāvānaṃ dhammānaṃ pakaraṇena nivattitataṃ āha .
Tesan ti dukkhādīnaṃ .
Tabbisesanayogavisesan ti tena dukkhādivisesanayogena visiṭṭhataṃ .
Saccavisesanabhāveneva dukkhādīnaṃ pariññeyyatādibhāvo siddhoti āha ‘‘ ekantasaccattā ’’ ti .
Yathā cetthāti yathā etasmiṃ saccayamake suddhasaccavāre saccavisesanabhūtā eva dukkhādayo gahitā .
Evaṃ khandhayamakādīsupīti na suddhasaccavāre eva ayaṃ nayo dassitoti attho .
Padasodhanavāre taṃmūlacakkavāre ca ‘‘ rūpaṃ rūpakkhandho ’’ tiādinā samudāyapadānaṃyeva vuttattā vattabbameva natthīti ‘‘ suddhakkhandhādivāresū ’’ ti vuttaṃ .
Tathā cetthāpi
M0.186 suddhavāre eva ayaṃ nayo dassito .Yadi suddhakkhandhādivāresu khandhādivisesanabhūtānameva rūpādīnaṃ gahaṇena bhavitabbaṃ , atha kasmā khandhādivisesanato aññesampi rūpādīnaṃ vasena attho dassitoti codanaṃ sandhāyāha ‘‘ aṭṭhakathāyaṃ panā ’’ tiādi .
Purimo eva attho yutto , yuttito pāṭhova balavāti .
Paṇṇattivāravaṇṇanā niṭṭhitā .