1. Paṇṇattivāravaṇṇanā
1. Satipi
M0.191 kusalamūlādīnampi vibhattabhāve khandhādivibhāgo tato sātisayoti dassento ‘‘ khandhādayo viya pubbe avibhattā ’’ ti āha .Pakārattho vā ettha ādi -saddo ‘‘ bhūvādayo ’’ tiādīsu viyāti kusalamūlādīnampi saṅgaho daṭṭhabbo .
Aviññātattā nisāmentehi .
Hetuattho vā ettha luttaniddiṭṭho aviññāpitattāti attho .
Yadipi kāyasaṅkhārānaṃ vikappadvayepi hetuphalabhāvoyeva icchito , sāmivacanarūpāvibhūto pana attheva atthabhedoti dassento ‘‘ kāyassa … pe … kattuatthe ’’ ti āha .
So panāti kattuattho .
2-7.
Suddhikaekekapadavasenāti ‘‘ kāyo saṅkhāro ’’ tiādīsu dvīsu dvīsu padesu aññamaññaṃ asammissaekekapadavasena .
Atthābhāvatoti yathādhippetatthābhāvato .
Aññathā karajakāyādiko attho attheva .
Tenevāha ‘‘ padasodhana … pe … avacanīyattā ’’ ti .
Idāni tameva atthābhāvaṃ byatirekavasena dassento ‘‘ yathā ’’ tiādimāha .
Kasmā pana ubhayattha samāne samāsapadabhāve tattha attho labbhati , idha na labbhatīti ?
Bhinnalakkhaṇattā .
Tattha hi rūpakkhandhādipadāni
V0.196 samānādhikaraṇānīti padadvayādhiṭṭhāno eko attho labbhati , idha pana kāyasaṅkhārādipadāni bhinnādhikaraṇānīti tathārūpo attho na labbhatīti .Tenāha ‘‘ yathādhippetatthābhāvato ’’ ti .
Visuṃ adīpetvāti ‘‘ kāyasaṅkhāro ’’ tiādinā saha vuccamānopi kāyasaṅkhārasaddo visuṃ visuṃ attano atthaṃ ajotetvā ekaṃ atthaṃ yadi dīpetīti parikappavasena vadati .
Tena kāyasaṅkhārasaddānaṃ samānādhikaraṇataṃ ulliṅgeti .
‘‘ Kāyasaṅkhārasaddo kāyasaṅkhāratthe vattamāno ’’ ti kasmā vuttaṃ ,‘‘ saṅkhārasaddo saṅkhārattheva vattamāno ’’ ti pana vattabbaṃ siyā .
Evañhi sati khandhatthe vattamāno khandhasaddo viya rūpasaddena kāyasaddena visesitabboti idaṃ vacanaṃ yujjeyya , kāyasaṅkhārasaddānaṃ pana samānādhikaraṇatte na kevalaṃ saṅkhārasaddoyeva saṅkhāratthe
M0.192 vattati , atha kho kāyasaddopīti imamatthaṃ dassetuṃ ‘‘ kāyasaṅkhārasaddo kāyasaṅkhāratthe vattamāno ’’ ti vuttaṃ siyā , kāyasaddena samānādhikaraṇenāti adhippāyo .Byadhikaraṇena pana saṅkhārassa visesitabbatā atthevāti .
Imassa vārassāti suddhasaṅkhāravārassa .
Padasodhanena dassitānan ti ettakeva vuccamāne tattha dassitabhāvasāmaññena suddhakāyādīnampi gahaṇaṃ āpajjeyyāti taṃnivāraṇatthaṃ ‘‘ yathādhippetānamevā ’’ ti āha .
Kāyādipadehi aggahitattāti suddhakāyādipadehi aggahitattā .
Idha panāti aṭṭhakathāyaṃ .
Suddhasaṅkhāravāraṃ sandhāya vuttampi suddhasaṅkhāravāramevettha ananujānanto sakalasaṅkhārayamakavisayanti āha ‘‘ idha pana saṅkhārayamake ’’ ti .
Adhippetatthapariccāgoti assāsapassāsādikassa adhippetatthassa aggahaṇaṃ cetanākāyaabhisaṅkharaṇasaṅkhārādi anadhippetatthapariggaho .
Yadi ‘‘ kāyo saṅkhāro ’’ tiādinā suddhasaṅkhārataṃmūlacakkavārā atthābhāvato idha na gahetabbā , atha kasmā pavattivārameva anārabhitvā aññathā desanā āraddhāti āha ‘‘ padasodhanavārataṃmūlacakkavārehī ’’ tiādi .
Saṃsayo hoti saṅkhārasaddavacanīyatāsāmaññato kāyasaṅkhārādipadānaṃ byadhikaraṇabhāvato ca .
Tenevāha ‘‘ asamānādhikaraṇehi … pe … dassitāyā ’’ ti .
Paṇṇattivāravaṇṇanā niṭṭhitā .