4. Yassaṃdisaṃsuttavaṇṇanā
134. Catutthe
M3.48 ubhatoti dvīhipi pakkhehi .Mātito ca pitito cāti yassa hi mātā khattiyā , mātumātā khattiyā , tassāpi mātā khattiyā .
Pitā khattiyo , pitupitā khattiyo , tassapi pitā khattiyo .
So ubhato sujāto mātito ca pitito ca .
Saṃsuddhagahaṇikoti saṃsuddhāya mātukucchiyā samannāgato .
‘‘ Samavepākiniyā gahaṇiyā ’’ ti ettha pana
V3.49 kammajatejodhātu gahaṇīti vuccati .Yāva sattamā pitāmahayugāti ettha pitupitā pitāmaho , pitāmahassa yugaṃ pitāmahayugaṃ .
Yuganti āyuppamāṇaṃ vuccati .
Abhilāpamattameva cetaṃ , atthato pana pitāmahoyeva pitāmahayugaṃ .
Tato uddhaṃ sabbepi pubbapurisā pitāmahaggahaṇeneva gahitā .
Evaṃ yāva sattamo puriso , tāva saṃsuddhagahaṇiko , atha vā akkhitto anupakkuṭṭho jātivādenāti dasseti .
Akkhittoti ‘‘ apanetha etaṃ , kiṃ iminā ’’ ti evaṃ akkhitto anavakkhitto .
Anupakkuṭṭhoti na upakkuṭṭho na akkosaṃ vā nindaṃ vā pattapubbo .
Kena
P3.285 kāraṇenāti ?Jātivādena ,‘‘ itipi hīnajātiko eso ’’ ti evarūpena vacanenāti attho .
Aḍḍhotiādīsu yo koci attano santakena vibhavena aḍḍho hoti .
Idha pana na kevalaṃ aḍḍhoyeva , mahaddhano mahatā aparimāṇasaṅkhena dhanena samannāgatoti attho .
Pañcakāmaguṇavasena mahantā uḷārā bhogā assāti mahābhogo .
Paripuṇṇakosakoṭṭhāgāroti koso vuccati bhaṇḍāgāraṃ , nidahitvā ṭhapitena dhanena paripuṇṇakoso , dhaññena ca paripuṇṇakoṭṭhāgāroti attho .
Atha vā catubbidho koso hatthī assā rathā raṭṭhanti , tividhaṃ koṭṭhāgāraṃ dhanakoṭṭhāgāraṃ dhaññakoṭṭhāgāraṃ vatthakoṭṭhāgāranti .
Taṃ sabbampi paripuṇṇamassāti paripuṇṇakosakoṭṭhāgāro .
Assavāyāti kassaci bahumpi dhanaṃ dentassa senā na suṇāti , sā anassavā nāma hoti .
Kassaci adentassāpi suṇātiyeva , ayaṃ assavā nāma .
Ovādapaṭikarāyāti ‘‘ idaṃ vo kattabba , idaṃ na kattabban ’’ ti dinnaovādakarāya .
Paṇḍitoti paṇḍiccena samannāgato .
Byattoti paññāveyyattiyena yutto .
Medhāvīti ṭhānuppattikapaññāya
M3.49 samannāgato .Paṭibaloti samattho .
Atthe cintetun ti vaḍḍhiatthe cintetuṃ .
So hi paccuppannaatthavaseneva ‘‘ atītepi evaṃ ahesuṃ , anāgatepi evaṃ bhavissantī ’’ ti cinteti .
Vijitāvīnan ti vijitavijayānaṃ , mahantena vā vijayena samannāgatānaṃ .
Vimuttacittānan ti pañcahi vimuttīhi vimuttamānasānaṃ .