Issues
Select Version
Pañcakanipāta-aṭṭhakathā
Pañcakanipāta-aṭṭhakathā

10. Gavesīsuttavaṇṇanā

Author: _System_Pali_VRI_ @ Administrator

10. Gavesīsuttavaṇṇanā

180. Dasame sitaṃ pātvākāsīti mahāmaggeneva gacchanto taṃ sālavanaṃ oloketvā ‘‘ atthi nu kho imasmiṃ ṭhāne kiñci sukāraṇaṃ uppannapubban ’’ ti addasa kassapabuddhakāle gavesinā upāsakena kataṃ sukāraṇaṃ .
Athassa etadahosi –
‘‘ idaṃ sukāraṇaṃ bhikkhusaṅghassa apākaṭaṃ paṭicchannaṃ , handa naṃ bhikkhusaṅghassa pākaṭaṃ karomī ’’ ti maggā okkamma aññatarasmiṃ padese ṭhitova sitapātukammaṃP3.305 akāsi , aggaggadante dassetvā mandahasitaṃ hasiV3.65 .
Yathā hi lokiyamanussā udaraṃ paharantā ‘‘ kahaṃ kahan ’’ ti hasanti , na evaṃ buddhā .
Buddhānaṃ pana hasitaṃ haṭṭhapahaṭṭhākāramattameva hoti .
Hasitañca nāmetaṃ terasahi somanassasahagatacittehi hoti .
Tattha lokiyamahājano akusalato catūhi , kāmāvacarakusalato catūhīti aṭṭhahi cittehi hasati , sekhā akusalato diṭṭhigatasampayuttāni dve apanetvā chahi cittehi hasanti , khīṇāsavā catūhi sahetukakiriyacittehi , ekena ahetukakiriyacittenāti pañcahi cittehiM3.64 hasanti .
Tesupi balavārammaṇe āpāthamāgate dvīhi ñāṇasampayuttacittehi hasanti , dubbalārammaṇe duhetukacittadvayena ca ahetukacittena cāti tīhi cittehi hasanti .
Imasmiṃ pana ṭhāne kiriyāhetukamanoviññāṇadhātusomanassasahagatacittaṃ bhagavato pahaṭṭhākāramattahasitaṃ uppādeti .
Taṃ panetaṃ hasitaṃ evaṃ appamattakampi therassa pākaṭaṃ ahosi .
Kathaṃ ?
Tathārūpe hi kāle tathāgatassa catūhi dāṭhāhi cātuddīpikamahāmeghamukhato samosaritā vijjulatā viya virocamānā mahātālakkhandhappamāṇā rasmivaṭṭiyo uṭṭhahitvā tikkhattuṃ siravaraṃ padakkhiṇaṃ katvā dāṭhaggesuyeva antaradhāyanti .
Tena saññāṇena āyasmā ānando bhagavato pacchato gacchamānopi sitapātubhāvaṃ jānāti .
Iddhan ti samiddhaṃ .
Phītan ti atisamiddhaṃ sabbapāliphullaṃ viya .
Ākiṇṇamanussan ti janasamākulaṃ .
Sīlesu aparipūrakārīti pañcasu sīlesu asamattakārī .
PaṭidesitānītiP3.306 upāsakabhāvaṃ paṭidesitāni .
Samādapitānīti saraṇesu patiṭṭhāpitānīti attho .
Iccetaṃ samasaman ti iti etaṃ kāraṇaṃ sabbākārato samabhāveneva samaṃ , na ekadesena .
Natthi kiñci atirekan ti mayhaṃ imehi kiñci atirekaṃ natthi .
Handāti vavassaggatthe nipāto .
Atirekāyāti visesakāraṇatthāya paṭipajjāmīti attho .
Sīlesu paripūrakāriṃ dhārethāti pañcasu sīlesu samattakārīti jānātha .
Ettāvatā tena pañca sīlāni samādinnāni nāma honti .
Kimaṅga pana na mayan ti mayaṃ pana keneva kāraṇena paripūrakārino na bhavissāma .
Sesamettha uttānamevāti .
Upāsakavaggo tatiyo .