5. Cetokhilasuttavaṇṇanā
205. Pañcame cetokhilāti cittassa thaddhabhāvā , kacavarabhāvā , khāṇukabhāvā .
Satthari kaṅkhatīti satthu sarīre vā guṇe vā kaṅkhati .
Sarīre kaṅkhamāno ‘‘ dvattiṃsavarapurisalakkhaṇapaṭimaṇḍitaṃ nāma sarīraṃ atthi nu kho natthī ’’ ti kaṅkhati , guṇe kaṅkhamāno ‘‘ atītānāgatapaccuppannajānanasamatthaṃ sabbaññutaññāṇaṃ atthi nu kho natthī ’’ ti kaṅkhati .
Vicikicchatīti vicinanto kicchati , dukkhaṃ āpajjati , vinicchetuṃ na sakkoti .
Nādhimuccatīti evametanti adhimokkhaṃ na paṭilabhati .
Na sampasīdatīti guṇesu otaritvā nibbicikicchabhāvena pasīdituṃ anāvilo bhavituṃ na sakkoti .
Ātappāyāti kilesasantāpakavīriyakaraṇatthāya .
Anuyogāyāti punappunaṃ yogāya .
Sātaccāyāti satatakiriyāya .
Padhānāyāti padahanatthāya .
Ayaṃ paṭhamo cetokhiloti ayaṃ satthari vicikicchāsaṅkhāto
P3.325 paṭhamo cittassa thaddhabhāvo evametassa bhikkhuno appahīno hoti .Dhammeti pariyattidhamme ca paṭivedhadhamme ca .
Pariyattidhamme kaṅkhamāno ‘‘ tepiṭakaṃ buddhavacanaṃ caturāsītidhammakkhandhasahassānīti vadanti , atthi nu kho etaṃ natthī ’’ ti kaṅkhati .
Paṭivedhadhamme kaṅkhamāno ‘‘ vipassanānissando maggo nāma , magganissandaṃ phalaṃ nāma , sabbasaṅkhārapaṭinissaggo nibbānaṃ nāmāti vadanti , taṃ atthi nu kho natthī ’’ ti kaṅkhati .
Saṅghe kaṅkhatīti ‘‘ ujuppaṭipanno ’’ tiādīnaṃ padānaṃ vasena ‘‘ evarūpaṃ paṭipadaṃ paṭipanno cattāro maggaṭṭhā cattāro phalaṭṭhāti aṭṭhannaṃ puggalānaṃ samūhabhūto saṅgho nāma atthi nu kho natthī ’’ ti kaṅkhati .
Sikkhāya kaṅkhamāno ‘‘ adhisīlasikkhā nāma adhicittaadhipaññāsikkhā nāmāti vadanti , sā atthi nu kho
V3.79 natthī ’’ ti kaṅkhati .Ayaṃ pañcamoti ayaṃ sabrahmacārīsu kopasaṅkhāto pañcamo cittassa thaddhabhāvo kacavarabhāvo khāṇukabhāvo .