14. Bhūminiddesavaṇṇanā
136. Yāsu vutthaṃ pakkañca kappati , tā kappiyā bhūmiyo sammuti ca sammutikuṭi ca … pe … gahapati ca gahapatikuṭi cāti imā catasso hontīti yojetvā attho veditabbo .
Tattha bhesajjakkhandhake ( mahāva .295) vuttāya uttidutiyakammavācāya , apalokanakammavasena vā sāvetvā sammā uttisampannaṃ karīyatīti sammuti , thambhānaṃ bhittipādānaṃ vā uggamanaṃ uddhaṃ katvā ṭhapanaṃ ,‘‘ kappiyakuṭiṃ karomā ’’ ti vācāya sāvanañca
M0.326 antaṃ yassā sā ussāvanantā .Tathā ca vuttaṃ ‘‘ thambhappatiṭṭhānañca vacanapariyosānañca samakālaṃ vaṭṭatī ’’ ti ( mahāva . aṭṭha .295).
Nisādanaṃ pavisanaṃ sannivesanaṃ nisādo , gunnaṃ viya nisādo etissāti gonisādi .
Bhikkhuṃ ṭhapetvā sesasahadhammikā sabbe ca devamanussā idha gahapatīti sāmaññena adhippetā .
Ettha pana gahapatisambandhinī kuṭi dīghena gahapatī .
‘‘ Yaṃ pana akappiyabhūmiyaṃ sahaseyyappahonake gehe vutthan ’’ ti ( mahāva . aṭṭha .295) aṭṭhakathā vacanato yaṃ saṅgho ākaṅkhati vihāraṃ vā aḍḍhayogaṃ vā pāsādaṃ vā hammiyaṃ vā guhaṃ vā leṇādiṃ vā , tesampi sāmaññavacanaṃ viññāyatīti taṃtaṃlakkhaṇappattā sahaseyyappahonakā leṇādayo catūsveva kuṭīsu antogadhāti veditabbaṃ .
Imāsu catūsu sahaseyyappahonake padese yaṃ saṅghikaṃ puggalikaṃ vā bhikkhusantakaṃ ekarattampi antovutthaṃ anupasampannena pakkañca yāvakālikaṃ yāmakālikañca antovutthaantopakkasaṅkhaṃ na gacchati , ko pana vādo itaradvaye .
Taṃ pana akappiyabhūmiyampi vutthaṃ pakkañca vaṭṭati .
Tena vuttaṃ ‘‘ yāsu vutthaṃ pakkañca kappatī ’’ ti .
137. Vāsatthāya kate saṅghike vā ekasantake vā sahaseyyappahonake gehe kappiyākuṭi
V0.278 laddhabbāti sambandho .Tattha vāsatthāyāti iminā avāsatthāya kataṃ nivatteti .
Ekasantaketi ekassa bhikkhuno santake .
Kappiyākuṭīti bhāvappadhānoyaṃ niddeso , na hi gehe gehaṃ laddhuṃ yujjatīti kappiyakuṭitāti attho .
Dīgho pana gāthāvasena , kappiyā kuṭitāti vā visesanavasena daṭṭhabbaṃ .
Sahaseyyappahonaketi ettha sahaseyyappahonakaṃ
M0.327 vāsāgāralakkhaṇe vuttalakkhaṇaṃ senāsanaṃ . 138. Idāni tā kuṭiyo kamena dassetvā tattha paṭipajjitabbavidhiṃ , tāsaṃ sabbathāpagamañca dassetuṃ ‘‘ gehe ’’ tiādimāha .
Tattha ‘‘ kappiyakuṭiṃ karoma , kappiyakuṭiṃ karomā ’’ ti evamīrayanti sambandho .
Iṭṭhakā ca thambhā ca ‘‘ iṭṭhakāthambhā ’’ ti vattabbe rasso .
Iṭṭhakathambhā ādi yassa bhittipāsādassāti bahubbīhi .
Pacchā paṭhamasaddena kammadhārayo .
‘‘ Ṭhapeyya ce , sā ussāvanantikā ’’ ti evaṃ ce-sā-sadde yojetvā attho veditabbo .
139. Sakalo aparikkhitto ārāmopi vāti sambandho .
Senāsanaṃ parikkhittaṃ vā hotu , aparikkhittaṃ vā , na taṃ pamāṇaṃ .
140. Aññehi kappiyakuṭiyā atthāya dinno vā tesaṃ santako vāti yojanā .
141. Avirodhabhāvena kappanīyā kappā , kappa sāmatthiyamiccetasmā itthiyaṃ āpaccaye rūpaṃ , na kappā akappā , akappā ca sā kuṭi ceti akappakuṭi , tāya .
Sappiādīti iminā sattāhakālikaṃ yāvajīvikañca gahitaṃ .
142. Tehevāti akappakuṭiyaṃ vutthasappiādīhi eva saddhiṃ sattāhakālikasaṃsaṭṭhatāya ‘‘ sattāhaṃ kappate ’’ ti vuttaṃ .
Sāmiseti āmisasaṅkhātena purimadvayena sahite .
Sāmapākatāti sāmaṃ attanā pāko etassāti sāmapākaṃ , sattāhakālikena saha pakkaṃ sāmisaṃ yāvajīvikaṃ , tassa bhāvo sāmapākatā .
Sayaṃ pakkaṃ taṃ attanā saṃsaṭṭhatāya tampi āmisaṃ sāmapākagatikaṃ karotīti tassa sāmapākatā hotīti adhippāyo .
143. Adhiṭṭhitāti
M0.328 patiṭṭhitā .Eva-saddo tiṭṭhatisaddassa ante daṭṭhabbo .
144. Sabbesūti
V0.279 thambhādīsu sakalesu .Jahitaṃ vatthu kuṭibhūmi yassā jahitavatthukā .
Parikkhitte jahitavatthukāti sambandho .
Sesāti itarā dve kuṭiyo .
Chadanavibbhamāti chadanassa vināsā .
Etthāpi ‘‘ jahitavatthukā ’’ ti ānetabbanti .
Bhūminiddesavaṇṇanā niṭṭhitā .