45. Pavāraṇāniddesavaṇṇanā
433.‘‘ Aññamaññappavāraṇā ’’ tyādīnaṃ aññamaññehi kātabbā pavāraṇā .
Tattha tiṇṇaṃ catunnañca gaṇañattiṃ ṭhapetvā aññamaññappavāraṇā , dvinnaṃ pana aṭṭhapetvāva .
Adhiṭṭhānan ti adhiṭṭhānappavāraṇā , yupaccayantānaṃ bhāve niyatanapuṃsakattā ‘‘ adhiṭṭhānan ’’ ti vuttaṃ .
Sesā pañcādīhi kātabbā avasesā saṅghappavāraṇā saṅghavasena ñattiṃ ṭhapetvā kātabbā .
Etena navasu saṅghappavāraṇādayo tisso dassitā .
Nava hi pavāraṇā cātuddasī pannarasī sāmaggīti divasavasena , tevācī dvevācī ekavācīti kattabbākāravasena , saṅghe pavāraṇā , gaṇe pavāraṇā , puggale pavāraṇāti kārakavasena ca .
Tattha purimavassaṃvutthānaṃ pubbakattikapuṇṇamā vā tesaṃyeva sace bhaṇḍanakārakehi upaddutā pavāraṇaṃ paccukkaḍḍhanti , atha kattikamāsassa kāḷapakkhacātuddaso vā pacchimakattikapuṇṇamā vā pacchimavassaṃvutthānañca pacchimakattikapuṇṇamā eva vā pavāraṇādivasā honti .
Idaṃ pana pakaticārittaṃ .
Tathārūpappaccaye sati dvinnaṃ kattikapuṇṇamānaṃ purimesu cātuddasesupi pavāraṇaṃ kātuṃ vaṭṭati .
Bhinnassa pana saṅghassa sāmaggiyaṃ yo koci divaso pavāraṇādivaso hoti .
Imā divasavasena tisso pavāraṇā .
Kattabbākāravasena pana vakkhamānanayena viññātabbā .
434.‘‘ Pubbakicce ’’ tiādīsu –
‘‘ Sammajjanī
V0.356 padīpo ca , udakaṃ āsanena ca ;Pavāraṇāya etāni , pubbakaraṇanti vuccati .
‘‘ Chandappavāraṇā
M0.426 utukkhānaṃ , bhikkhugaṇanā ca ovādo ;Pavāraṇāya etāni , pubbakiccanti vuccati .
‘‘ Pavāraṇā yāvatikā ca bhikkhū kammappattā ,
Sabhāgāpattiyo ca na vijjanti ;
Vajjanīyā ca puggalā tasmiṃ na honti ,
Pattakallanti vuccatī ’’ ti .
–
Evaṃ aṭṭhakathāyaṃ vuttā pubbakiccādayo veditabbā .
Ñattin ti idāni vakkhamānaṃ sāmaññaṃ saṅghañattiṃ .
Evaṃ pana ñattiyā ṭhapitāya kāraṇe sati tevācikadvevācikaekavācikasamānavassikavasenapi pavāretuṃ vaṭṭati .
Ayameva pana ñatti ‘‘ saṅgho pavāreyyā ’’ ti ettha ‘‘ saṅgho tevācikaṃ pavāreyya , saṅgho dvevācikaṃ pavāreyya , saṅgho ekavācikaṃ pavāreyya , saṅgho samānavassikaṃ pavāreyyā ’’ tipi ṭhapetuṃ vaṭṭati .
Cātuddasiyaṃ pana sāmaggiyañca ‘‘ cātuddasī sāmaggī ’’ ti vattabbaṃ .
437. Theresu ukkuṭikaṃ nisajja pavārentesu navo yāva sayaṃ pavāreti , tāva ukkuṭiko eva acchatūti yojanā .
Acchatūti nisīdeyya .
440-2.
Dhammasākacchā ca kalaho cāti dvando .
Rattiyā khepitabhāvato tevācikāya okāse asati dasavidhe vā antarāye sati ‘‘ suṇātu me … pe … samānavassikaṃ pavāreyyā ’’ ti anurūpato ñattiṃ vatvā yathāṭhapitañattiyā anurūpena pavāreyyāti sambandho veditabbo .
Anurūpatoti ‘‘ suṇātu me … pe … dānaṃ dentehi ratti khepitā , sace … pe … ratti vibhāyissati , yadi saṅghassa pattakallan ’’ tiādinā tena khepitarattiyā anurūpena .
‘‘ Suṇātu me bhante saṅgho , ayaṃ rājantarāyo , sace saṅgho tevācikaṃ … pe … saṅgho bhavissati , athāyaṃ
M0.427 rājantarāyo bhavissati , yadi saṅghassa pattakallan ’’ tiādinā rājantarāyādīnaṃV0.357 anurūpena vāti attho .‘‘ Athāyaṃ brahmacariyantarāyo bhavissatī ’’ ti pana peyyālavasena ante vuttaṃ brahmacariyantarāyaṃ gahetvā vuttaṃ .
‘‘ Dvevācikan ’’ tiādikaṃ pana visuṃ visuṃ vattabbampi laṅghanakkamena sampiṇḍetvā vuttaṃ .
Vacanasamaye pana ‘‘ dvevācikaṃ pavāreyya ’’ iccādinā vattabbaṃ .
Āgaccheyyuṃ yadi samāādikā cāti ‘‘ āgaccheyyuṃ yadi samā ’’ iccādayo uposathe vuttā gāthāyo ca .
Etthāti etissaṃ pavāraṇāyaṃ .
Ayameva ca āharaṇakkamo –
Āgaccheyyuṃ yadi samā , pavārenteva thokikā ;
Pavāritā te suppavāritā , aññehi ca pavāriyaṃ ;
Pavāritesu sakalā-yekaccāyuṭṭhitāya vā .
Pavāreyyuñca te tesaṃ , santike bahukā sace ;
Katvā sabbavikappesu , pubbakiccaṃ punuddiseti .
‘‘ Āvāsikānaṃ pannaraso ’’ tiādikā gāthāyo pana etthāpi samānā .
443. Ñattiṃ vatvāti vakkhamānagaṇañattiṃ vatvā .
444. Samudīriyāti aññe dve tayo vā vakkhamānakkamena vattabbā .
446-8.
Kattabbaṃ katvāti yojetabbaṃ .
Kattabban ti pubbakiccādikaṃ .
Navenapi ‘‘ ahaṃ bhante … pe … paṭikarissāmī ’’ ti thero īriyoti yojetabbaṃ .
Evan ti idāni vakkhamānaṃ parāmasati .
449.‘‘ Yasmin ’’ tiādi vuttanayattā uttānameva .
450. Gāthāyoti
M0.428 ‘‘ vagge samagge vaggoti , saññino ’’ tiādikā heṭṭhā vuttagāthāyo vā .Ayaṃ panettha viseso – karototi ettha pavāraṇaṃ karototi attho gahetabbo .
Tatiya gāthāya
V0.358 ‘‘ pātimokkhaṃ na uddise ’’ ti apanetvā ‘‘ no kareyya pavāraṇan ’’ ti padaṃ pakkhipitabbaṃ .Catutthagāthāya ‘‘ anuposathe ’’ tiādigāthābandhaṃ apanetvā ‘‘ neva pavāraṇe kātuṃ , sā kappati pavāraṇā ’’ ti pakkhipitabbaṃ .
Pañcamagāthāya ‘‘ aṭṭhitoposathāvāsā ’’ ti apanetvā ‘‘ pavāraṇāṭhitāvāsā ’’ ti pakkhipitabbaṃ .
451. Saṅghamhi pavāritevāti purimavassūpagate saṅghamhi pavārite eva .
Pārisuddhiuposathaṃ kareyyāti na ekasmiṃ uposathagge dve ñattiyo ṭhapetabbāti adhippāyo .
Pacchimikāya upagantvā apariniṭṭhitavasso avuttho .
Anupāgatoti vassaṃ anupāgato .
Ayametthādhippāyo – purimikāya vassaṃ upagatā pañca vā atirekā vā pacchimikāya upagatā tehi samā vā ūnatarā vā purimikāya vā upagatehi pacchimikāya upagatā thokatarā ceva honti , saṅghappavāraṇāya gaṇaṃ pūrenti saṅghappavāraṇāvasena ñattiṃ ṭhapetvā , atha ca ubhopi ekato hutvā saṅghaṃ na pūrenti , gaṇaṃ pana pūrenti , gaṇañattiṃ ṭhapetvā pavāretabbaṃ , pacchā tesaṃ santike pārisuddhiuposatho kātabbo .
Yadi pana purimikāya eko , pacchimikāya eko , ekena ekassa santike pavāretabbaṃ , ekena pārisuddhiuposatho kātabbo .
Sace purimehi vassūpagatehi pacchā vassūpagatā ekenapi adhikā saṅghaṃ pūrenti , paṭhamaṃ pātimokkhaṃ uddisitvā pacchā tesaṃ santike pavāretabbanti .
Gaṇepi eseva nayo .
Evamuparipi yathāyogaṃ cintanīyaṃ .
452. Cātumāsiniyāti
M0.429 aparakattikapuṇṇamāyaṃ .Saṅghenāti paṭhamaṃ vassūpagatena saṅghena .
Vutthā vassā yehi te vutthavassā , pacchimavassūpagatā .
Sace appatarā siyun ti iminā yadi adhikatarā vā samasamā vā honti , pavāraṇāñattiṃ ṭhapetvā pacchimavassūpagatehi paṭhamaṃ pavārite pacchā itarehi pārisuddhiuposatho kātabboti dīpetīti .
Pavāraṇāniddesavaṇṇanā niṭṭhitā .