(7)2. Satipaṭṭhānavaggo
1. Sikkhādubbalyasuttaṃ
63.‘‘ Pañcimāni
T4.479M3.250V3.262 , bhikkhave , sikkhādubbalyāni .Katamāni pañca ?
Pāṇātipāto , adinnādānaṃ , kāmesumicchācāro , musāvādo , surāmerayamajjapamādaṭṭhānaṃ – imāni kho , bhikkhave , pañca sikkhādubbalyāni .
‘‘ Imesaṃ kho , bhikkhave , pañcannaṃ sikkhādubbalyānaṃ pahānāya cattāro satipaṭṭhānā bhāvetabbā .
Katame cattāro ?
Idha , bhikkhave , bhikkhu kāye kāyānupassī viharati ātāpī sampajāno satimā vineyya loke abhijjhādomanassaṃ ;
vedanāsu … pe … citte … pe … dhammesu dhammānupassī viharati ātāpī sampajāno satimā vineyya loke abhijjhādomanassaṃ .
Imesaṃ kho , bhikkhave , pañcannaṃ sikkhādubbalyānaṃ pahānāya ime cattāro satipaṭṭhānā bhāvetabbā ’’ ti .
Paṭhamaṃ .
2. Nīvaraṇasuttaṃ
64.‘‘ Pañcimāni , bhikkhave , nīvaraṇāni .
Katamāni pañca ?
Kāmacchandanīvaraṇaṃ , byāpādanīvaraṇaṃ , thinamiddhanīvaraṇaṃ
P4.458 , uddhaccakukkuccanīvaraṇaṃ , vicikicchānīvaraṇaṃ – imāni kho , bhikkhave , pañca nīvaraṇāni .‘‘ Imesaṃ kho , bhikkhave , pañcannaṃ nīvaraṇānaṃ pahānāya cattāro satipaṭṭhānā bhāvetabbā .
Katame cattāro ?
Idha , bhikkhave , bhikkhu kāye kāyānupassī viharati ātāpī sampajāno satimā vineyya loke abhijjhādomanassaṃ ;
vedanāsu … pe … citte … pe …
V3.263 dhammesu dhammānupassī viharati ātāpī sampajāno satimā vineyya loke abhijjhādomanassaṃ .Imesaṃ
T4.480 kho , bhikkhave , pañcannaṃ nīvaraṇānaṃ pahānāya ime cattāro satipaṭṭhānā bhāvetabbā ’’ ti .Dutiyaṃ .
3. Kāmaguṇasuttaṃ
65.‘‘ Pañcime , bhikkhave , kāmaguṇā .
Katame pañca ?
Cakkhuviññeyyā rūpā iṭṭhā kantā manāpā piyarūpā kāmūpasaṃhitā rajanīyā , sotaviññeyyā saddā … pe … ghānaviññeyyā gandhā … jivhāviññeyyā rasā … kāyaviññeyyā phoṭṭhabbā
M3.251 iṭṭhā kantā manāpā piyarūpā kāmūpasaṃhitā rajanīyā .Ime kho , bhikkhave , pañca kāmaguṇā .
‘‘ Imesaṃ kho , bhikkhave , pañcannaṃ kāmaguṇānaṃ pahānāya … pe … ime cattāro satipaṭṭhānā bhāvetabbā ’’ ti .
Tatiyaṃ .
4. Upādānakkhandhasuttaṃ
66.‘‘ Pañcime , bhikkhave , upādānakkhandhā .
Katame pañca ?
Rūpupādānakkhandho , vedanupādānakkhandho , saññupādānakkhandho , saṅkhārupādānakkhandho , viññāṇupādānakkhandho – ime
P4.459 kho , bhikkhave , pañcupādānakkhandhā .‘‘ Imesaṃ kho , bhikkhave , pañcannaṃ upādānakkhandhānaṃ pahānāya … pe … ime cattāro satipaṭṭhānā bhāvetabbā ’’ ti .
Catutthaṃ .
5. Orambhāgiyasuttaṃ
67.‘‘ Pañcimāni , bhikkhave , orambhāgiyāni saṃyojanāni .
Katamāni pañca ?
Sakkāyadiṭṭhi , vicikicchā , sīlabbataparāmāso , kāmacchando , byāpādo – imāni kho , bhikkhave , pañcorambhāgiyāni saṃyojanāni .
‘‘ Imesaṃ
V3.264 kho , bhikkhave , pañcannaṃ orambhāgiyānaṃ saṃyojanānaṃ pahānāya … pe … ime cattāro satipaṭṭhānā bhāvetabbā ’’ ti .Pañcamaṃ .
6. Gatisuttaṃ
68.‘‘ Pañcimā , bhikkhave , gatiyo .
Katamā pañca ?
Nirayo , tiracchānayoni
T4.481 , pettivisayo , manussā , devā – imā kho , bhikkhave , pañca gatiyo .‘‘ Imāsaṃ kho , bhikkhave , pañcannaṃ gatīnaṃ pahānāya … pe … ime cattāro satipaṭṭhānā bhāvetabbā ’’ ti .
Chaṭṭhaṃ .
7. Macchariyasuttaṃ
69.‘‘ Pañcimāni , bhikkhave , macchariyāni .
Katamāni pañca ?
Āvāsamacchariyaṃ , kulamacchariyaṃ , lābhamacchariyaṃ , vaṇṇamacchariyaṃ , dhammamacchariyaṃ – imāni kho , bhikkhave , pañca macchariyāni .
‘‘ Imesaṃ
M3.252 kho , bhikkhave , pañcannaṃ macchariyānaṃ pahānāya … pe … ime cattāro satipaṭṭhānā bhāvetabbā ’’ ti .Sattamaṃ .
8. Uddhambhāgiyasuttaṃ
70.‘‘ Pañcimāni
P4.460 , bhikkhave , uddhambhāgiyāni saṃyojanāni .Katamāni pañca ?
Rūparāgo , arūparāgo , māno , uddhaccaṃ , avijjā – imāni kho , bhikkhave , pañcuddhambhāgiyāni saṃyojanāni .
‘‘ Imesaṃ kho , bhikkhave , pañcannaṃ uddhambhāgiyānaṃ saṃyojanānaṃ pahānāya … pe … ime cattāro satipaṭṭhānā bhāvetabbā ’’ ti .
Aṭṭhamaṃ .
9. Cetokhilasuttaṃ
71.[ a . ni .5.205; dī . ni .3.319; ma . ni .1.185]‘‘ Pañcime
V3.265 , bhikkhave , cetokhilā [ cetokhīlā ( ka .)].Katame pañca ?
Idha bhikkhave , bhikkhu satthari kaṅkhati vicikicchati nādhimuccati na sampasīdati .
Yo so , bhikkhave , bhikkhu satthari kaṅkhati vicikicchati nādhimuccati na sampasīdati , tassa cittaṃ na namati ātappāya anuyogāya sātaccāya padhānāya .
Yassa cittaṃ na namati ātappāya anuyogāya sātaccāya padhānāya
T4.482 , ayaṃ paṭhamo cetokhilo .‘‘ Puna caparaṃ , bhikkhave , bhikkhu dhamme kaṅkhati … pe … saṅghe kaṅkhati … sikkhāya kaṅkhati … sabrahmacārīsu kupito hoti anattamano āhatacitto khilajāto .
Yo so , bhikkhave , bhikkhu sabrahmacārīsu kupito hoti anattamano āhatacitto khilajāto , tassa cittaṃ na namati ātappāya anuyogāya sātaccāya padhānāya .
Yassa cittaṃ na namati ātappāya anuyogāya sātaccāya padhānāya , ayaṃ pañcamo cetokhilo .
‘‘ Imesaṃ , kho , bhikkhave , pañcannaṃ cetokhilānaṃ pahānāya … pe … ime cattāro satipaṭṭhānā bhāvetabbā ’’ ti .
Navamaṃ .
10. Cetasovinibandhasuttaṃ
72.‘‘ Pañcime
P4.461 , bhikkhave , cetasovinibandhā [ cetovinibaddhā ( sāratthadīpanīṭīkā ) a . ni .5.206; dī . ni .3.320].Katame pañca ?
Idha , bhikkhave , bhikkhu kāmesu avītarāgo hoti avigatacchando avigatapemo avigatapipāso
M3.253 avigatapariḷāho avigatataṇho .Yo so , bhikkhave , bhikkhu kāmesu avītarāgo hoti avigatacchando avigatapemo avigatapipāso avigatapariḷāho avigatataṇho , tassa cittaṃ na namati ātappāya anuyogāya sātaccāya padhānāya .
Yassa cittaṃ na namati ātappāya anuyogāya sātaccāya padhānāya , ayaṃ paṭhamo cetasovinibandho .
‘‘ Puna caparaṃ , bhikkhave , bhikkhu kāye avītarāgo hoti … pe … rūpe avītarāgo hoti … yāvadatthaṃ udarāvadehakaṃ bhuñjitvā seyyasukhaṃ passasukhaṃ middhasukhaṃ anuyutto viharati
V3.266 … aññataraṃ devanikāyaṃ paṇidhāya brahmacariyaṃ carati –‘ imināhaṃ sīlena vā vatena vā tapena vā brahmacariyena vā devo vā bhavissāmi devaññataro
T4.483 vā ’ ti .Yo so , bhikkhave , bhikkhu aññataraṃ devanikāyaṃ paṇidhāya brahmacariyaṃ carati –
‘ imināhaṃ sīlena vā vatena vā tapena vā brahmacariyena vā devo vā bhavissāmi devaññataro vā ’ ti , tassa cittaṃ na namati ātappāya anuyogāya sātaccāya padhānāya .
Yassa cittaṃ na namati ātappāya anuyogāya sātaccāya padhānāya , ayaṃ pañcamo cetasovinibandho .
Ime kho , bhikkhave , pañca cetasovinibandhā .
‘‘ Imesaṃ kho , bhikkhave , pañcannaṃ cetasovinibandhānaṃ pahānāya cattāro satipaṭṭhānā bhāvetabbā .
Katame cattāro ?
Idha , bhikkhave , bhikkhu kāye kāyānupassī viharati ātāpī sampajāno satimā vineyya loke abhijjhādomanassaṃ ;
vedanāsu … pe … citte … pe … dhammesu dhammānupassī viharati ātāpī sampajāno satimā vineyya loke abhijjhādomanassaṃ .
Imesaṃ kho , bhikkhave , pañcannaṃ cetasovinibandhānaṃ pahānāya ime cattāro satipaṭṭhānā bhāvetabbā ’’ ti .
Dasamaṃ .
Satipaṭṭhānavaggo dutiyo .
Tassuddānaṃ –
Sikkhā
P4.462 nīvaraṇākāmā , khandhā ca orambhāgiyā gati ;Maccheraṃ uddhambhāgiyā aṭṭhamaṃ , cetokhilā vinibandhāti .