3. Nibbānasukhasuttaṃ
34. Ekaṃ samayaṃ āyasmā sāriputto rājagahe viharati veḷuvane kalandakanivāpe .
Tatra kho āyasmā sāriputto bhikkhū āmantesi –
‘‘ sukhamidaṃ , āvuso , nibbānaṃ .
Sukhamidaṃ
V3.223 , āvuso , nibbānan ’’ ti .Evaṃ vutte āyasmā udāyī āyasmantaṃ sāriputtaṃ etadavoca –
‘‘ kiṃ
P4.415 panettha , āvuso sāriputta , sukhaṃ yadettha natthi vedayitan ’’ ti ?‘‘ Etadeva khvettha , āvuso , sukhaṃ yadettha natthi vedayitaṃ .
Pañcime , āvuso , kāmaguṇā .
Katame pañca ?
Cakkhuviññeyyā rūpā iṭṭhā kantā manāpā piyarūpā kāmūpasaṃhitā rajanīyā , sotaviññeyyā saddā … pe … ghānaviññeyyā gandhā … jivhāviññeyyā rasā … kāyaviññeyyā phoṭṭhabbā
T4.430 iṭṭhā kantā manāpā piyarūpā kāmūpasaṃhitā rajanīyā – ime kho , āvuso , pañca kāmaguṇā .Yaṃ kho , āvuso , ime pañca kāmaguṇe paṭicca uppajjati sukhaṃ somanassaṃ , idaṃ vuccatāvuso , kāmasukhaṃ .
‘‘ Idhāvuso , bhikkhu vivicceva kāmehi … pe … paṭhamaṃ jhānaṃ upasampajja viharati .
Tassa ce , āvuso , bhikkhuno iminā vihārena viharato kāmasahagatā saññāmanasikārā samudācaranti , svassa hoti ābādho .
Seyyathāpi , āvuso , sukhino dukkhaṃ uppajjeyya yāvadeva ābādhāya ;
evamevassa te kāmasahagatā saññāmanasikārā samudācaranti .
Svassa hoti ābādho .
Yo kho panāvuso , ābādho dukkhametaṃ vuttaṃ bhagavatā .
Imināpi kho etaṃ , āvuso , pariyāyena veditabbaṃ yathā sukhaṃ nibbānaṃ .
‘‘ Puna caparaṃ , āvuso , bhikkhu vitakkavicārānaṃ vūpasamā … pe … dutiyaṃ jhānaṃ upasampajja viharati .
Tassa ce , āvuso , bhikkhuno iminā vihārena viharato vitakkasahagatā saññāmanasikārā
P4.416 samudācaranti , svassa hoti ābādho .Seyyathāpi , āvuso , sukhino dukkhaṃ uppajjeyya yāvadeva ābādhāya ;
evamevassa te vitakkasahagatā saññāmanasikārā samudācaranti
M3.214 .Svassa hoti ābādho .
Yo kho panāvuso , ābādho dukkhametaṃ vuttaṃ bhagavatā .
Imināpi kho etaṃ , āvuso , pariyāyena veditabbaṃ yathā sukhaṃ nibbānaṃ .
‘‘ Puna caparaṃ , āvuso , bhikkhu pītiyā ca virāgā … pe … tatiyaṃ jhānaṃ upasampajja viharati .
Tassa ce , āvuso , bhikkhuno iminā vihārena viharato
T4.431 pītisahagatā saññāmanasikārā samudācaranti , svassa hoti ābādho .Seyyathāpi
V3.224 , āvuso , sukhino dukkhaṃ uppajjeyya yāvadeva ābādhāya ;evamevassa te pītisahagatā saññāmanasikārā samudācaranti .
Svassa hoti ābādho .
Yo kho panāvuso , ābādho dukkhametaṃ vuttaṃ bhagavatā .
Imināpi kho etaṃ , āvuso , pariyāyena veditabbaṃ yathā sukhaṃ nibbānaṃ .
‘‘ Puna caparaṃ , āvuso , bhikkhu sukhassa ca pahānā … pe … catutthaṃ jhānaṃ upasampajja viharati .
Tassa ce , āvuso , bhikkhuno iminā vihārena viharato upekkhāsahagatā saññāmanasikārā samudācaranti , svassa hoti ābādho .
Seyyathāpi , āvuso , sukhino dukkhaṃ uppajjeyya yāvadeva ābādhāya ;
evamevassa te upekkhāsahagatā saññāmanasikārā samudācaranti .
Svassa hoti ābādho .
Yo kho panāvuso , ābādho dukkhametaṃ vuttaṃ bhagavatā .
Imināpi kho etaṃ , āvuso , pariyāyena veditabbaṃ yathā sukhaṃ nibbānaṃ .
‘‘ Puna caparaṃ , āvuso , bhikkhu sabbaso rūpasaññānaṃ samatikkamā paṭighasaññānaṃ atthaṅgamā nānattasaññānaṃ amanasikārā ananto ākāsoti ākāsānañcāyatanaṃ upasampajja viharati .
Tassa ce , āvuso , bhikkhuno iminā vihārena viharato rūpasahagatā saññāmanasikārā samudācaranti , svassa hoti ābādho .
Seyyathāpi , āvuso , sukhino dukkhaṃ uppajjeyya yāvadeva ābādhāya ;
evamevassa te
P4.417 rūpasahagatā saññāmanasikārā samudācarantiT4.432 .Svassa hoti ābādho .
Yo kho panāvuso , ābādho dukkhametaṃ vuttaṃ bhagavatā .
Imināpi kho etaṃ , āvuso , pariyāyena veditabbaṃ yathā sukhaṃ nibbānaṃ .
‘‘ Puna caparaṃ , āvuso , bhikkhu sabbaso ākāsānañcāyatanaṃ samatikkamma anantaṃ viññāṇanti viññāṇañcāyatanaṃ upasampajja viharati .
Tassa ce
M3.215 , āvuso , bhikkhuno iminā vihārena viharato ākāsānañcāyatanasahagatā saññāmanasikārā samudācaranti , svassa hoti ābādho .Seyyathāpi , āvuso , sukhino dukkhaṃ uppajjeyya yāvadeva ābādhāya ;
evamevassa te ākāsānañcāyatanasahagatā saññāmanasikārā samudācaranti .
Svassa hoti ābādho .
Yo kho panāvuso , ābādho dukkhametaṃ vuttaṃ bhagavatā .
Imināpi kho etaṃ , āvuso , pariyāyena veditabbaṃ yathā sukhaṃ nibbānaṃ .
‘‘ Puna
V3.225 caparaṃ , āvuso , bhikkhu sabbaso viññāṇañcāyatanaṃ samatikkamma , natthi kiñcīti ākiñcaññāyatanaṃ upasampajja viharati .Tassa ce , āvuso , bhikkhuno iminā vihārena viharato viññāṇañcāyatanasahagatā saññāmanasikārā samudācaranti , svassa hoti ābādho .
Seyyathāpi , āvuso , sukhino dukkhaṃ uppajjeyya yāvadeva ābādhāya ;
evamevassa te viññāṇañcāyatanasahagatā saññāmanasikārā samudācaranti .
Svassa hoti ābādho .
Yo kho panāvuso , ābādho dukkhametaṃ vuttaṃ bhagavatā .
Imināpi kho etaṃ , āvuso , pariyāyena veditabbaṃ yathā sukhaṃ nibbānaṃ .
‘‘ Puna caparaṃ , āvuso , bhikkhu sabbaso ākiñcaññāyatanaṃ samatikkamma nevasaññānāsaññāyatanaṃ
T4.433 upasampajja viharati .Tassa ce , āvuso , bhikkhuno iminā vihārena viharato ākiñcaññāyatanasahagatā saññāmanasikārā samudācaranti , svassa hoti ābādho .
Seyyathāpi , āvuso , sukhino dukkhaṃ uppajjeyya yāvadeva ābādhāya ;
evamevassa te ākiñcaññāyatanasahagatā saññāmanasikārā samudācaranti .
Svassa hoti ābādho .
Yo kho panāvuso , ābādho dukkhametaṃ vuttaṃ bhagavatā .
Imināpi kho etaṃ , āvuso , pariyāyena veditabbaṃ yathā sukhaṃ nibbānaṃ .
‘‘ Puna
P4.418 caparaṃ , āvuso , bhikkhu sabbaso nevasaññānāsaññāyatanaṃ samatikkamma saññāvedayitanirodhaṃ upasampajja viharati , paññāya cassa disvā āsavā parikkhīṇā honti .Imināpi kho etaṃ , āvuso , pariyāyena veditabbaṃ yathā sukhaṃ nibbānan ’’ ti .
Tatiyaṃ .