Issues
Select Version
Navakanipātapāḷi
Navakanipātapāḷi

7. Lokāyatikasuttaṃ

Author: _System_Pali_VRI_ @ Administrator

7. Lokāyatikasuttaṃ

38. Atha kho dve lokāyatikā brāhmaṇā yena bhagavā tenupasaṅkamiṃsu ;
upasaṅkamitvā bhagavatā saddhiṃ sammodiṃsu .
Sammodanīyaṃ kathaṃ sāraṇīyaṃ vītisāretvā ekamantaṃ nisīdiṃsu .
Ekamantaṃ nisinnā kho te brāhmaṇā bhagavantaṃ etadavocuṃ –
‘‘ Pūraṇo , bho gotama , kassapo sabbaññū sabbadassāvī aparisesaṃ ñāṇadassanaṃ paṭijānāti –
‘ carato ca me tiṭṭhato ca suttassa ca jāgarassaM3.226 ca satataṃ samitaṃ ñāṇadassanaṃT4.447 paccupaṭṭhitan ’ ti .
So evamāha –
‘ ahaṃ anantena ñāṇena anantaṃ lokaṃ jānaṃ passaṃV3.236 viharāmī ’ ti .
AyampiP4.429 [ ayampi hi ( syā . ka .)], bho gotama , nigaṇṭho nāṭaputto sabbaññū sabbadassāvī aparisesaṃ ñāṇadassanaṃ paṭijānāti –
‘ carato ca me tiṭṭhato ca suttassa ca jāgarassa ca satataṃ samitaṃ ñāṇadassanaṃ paccupaṭṭhitan ’ ti .
So [ sopi (?)] evamāha –
‘ ahaṃ anantena ñāṇena anantaṃ lokaṃ jānaṃ passaṃ viharāmī ’ ti .
Imesaṃ , bho gotama , ubhinnaṃ ñāṇavādānaṃ ubhinnaṃ aññamaññaṃ vipaccanīkavādānaṃ ko saccaṃ āha ko musā ’’ ti ?
‘‘ Alaṃ , brāhmaṇā !
Tiṭṭhatetaṃ –
‘ imesaṃ ubhinnaṃ ñāṇavādānaṃ ubhinnaṃ aññamaññaṃ vipaccanīkavādānaṃ ko saccaṃ āha ko musā ’ ti .
Dhammaṃ vo , brāhmaṇā , desessāmi , taṃ suṇātha , sādhukaṃ manasi karotha ;
bhāsissāmī ’’ ti .
‘‘ Evaṃ , bho ’’ ti kho te brāhmaṇā bhagavato paccassosuṃ .
Bhagavā etadavoca –
‘‘ Seyyathāpi , brāhmaṇā , cattāro purisā catuddisā ṭhitā paramena javena ca samannāgatā paramena ca padavītihārena .
Te evarūpena javena samannāgatā assu , seyyathāpi nāma daḷhadhammā [ daḷhadhammo ( sabbattha ) a . ni .4.45; ma . ni .1.116 ca , taṃsaṃvaṇṇanāṭīkāyo ca moggallānabyākaraṇañca oloketabbā ] dhanuggaho sikkhito katahattho katūpāsano lahukena asanena appakasirena tiriyaṃ tālacchāyaṃ [ tālacchātiṃ ( sī . syā . pī .), tālacchādiṃ ( ka .) a . ni .4.45; ma . ni .1.161 passitabbaṃ ] atipāteyya ;
evarūpena ca padavītihārena , seyyathāpi nāma puratthimā samuddā pacchimo samuddo atha puratthimāya disāya ṭhito puriso evaṃ vadeyya –
‘ ahaṃ gamanena lokassa antaṃ pāpuṇissāmī ’ ti .
So aññatreva asitapītakhāyitasāyitā aññatra uccārapassāvakammā aññatra niddākilamathapaṭivinodanāT4.448 vassasatāyuko vassasatajīvī vassasataṃ gantvā appatvāva lokassa antaṃ antarā kālaṃP4.430 kareyya .
Atha pacchimāya disāya … pe … atha uttarāya disāya … atha dakkhiṇāya disāya ṭhito puriso evaṃ vadeyya –
‘ ahaṃ gamanena lokassa antaṃ pāpuṇissāmī ’ ti .
So aññatreva asitapītakhāyitasāyitā aññatra uccārapassāvakammā aññatraM3.227 niddākilamathapaṭivinodanā vassasatāyuko vassasatajīvī vassasataṃ gantvā appatvāva lokassa antaṃ antarā kālaṃ kareyya .
Taṃ kissa hetu ?
Nāhaṃ , brāhmaṇā , evarūpāya sandhāvanikāya lokassa antaṃ ñāteyyaṃ daṭṭheyyaṃ patteyyanti vadāmi .
Na cāhaṃ , brāhmaṇā , appatvāva lokassa antaṃ dukkhassa antakiriyaṃ vadāmi .
‘‘ Pañcime , brāhmaṇā , kāmaguṇā ariyassa vinaye lokoti vuccati .
Katame pañca ?
CakkhuviññeyyāV3.237 rūpā iṭṭhā kantā manāpā piyarūpā kāmūpasaṃhitā rajanīyā ;
sotaviññeyyā saddā … pe … ghānaviññeyyā gandhā … jivhāviññeyyā rasā … kāyaviññeyyā phoṭṭhabbā iṭṭhā kantā manāpā piyarūpā kāmūpasaṃhitā rajanīyā ;
ime kho , brāhmaṇā , pañca kāmaguṇā ariyassa vinaye lokoti vuccati .
‘‘ Idha , brāhmaṇā , bhikkhu vivicceva kāmehi vivicca akusalehi dhammehi savitakkaṃ savicāraṃ vivekajaṃ pītisukhaṃ paṭhamaṃ jhānaṃ upasampajja viharati .
Ayaṃ vuccati , brāhmaṇā ,‘ bhikkhu lokassa antamāgamma , lokassa ante viharati ’.
Tamaññe evamāhaṃsu –
‘ ayampiT4.449 lokapariyāpanno , ayampi anissaṭo lokamhā ’ ti .
Ahampi hi [ ahampi ( sī . pī .)], brāhmaṇā , evaṃ vadāmi –
‘ ayampi lokapariyāpanno , ayampi anissaṭo lokamhā ’’’ ti .
‘‘ PunaP4.431 caparaṃ , brāhmaṇā , bhikkhu vitakkavicārānaṃ vūpasamā … pe … dutiyaṃ jhānaṃ … tatiyaṃ jhānaṃ … catutthaṃ jhānaṃ upasampajja viharati .
Ayaṃ vuccati , brāhmaṇā ,‘ bhikkhu lokassa antamāgamma lokassa ante viharati ’.
Tamaññe evamāhaṃsu –
‘ ayampi lokapariyāpanno , ayampi anissaṭo lokamhā ’ ti .
Ahampi hi , brāhmaṇā , evaṃ vadāmi –
‘ ayampi lokapariyāpanno , ayampi anissaṭo lokamhā ’’’ ti .
‘‘ Puna caparaṃ , brāhmaṇā , bhikkhu sabbaso rūpasaññānaṃ samatikkamā paṭighasaññānaṃ atthaṅgamā nānattasaññānaṃ amanasikārā ‘ ananto ākāso ’ ti ākāsānañcāyatanaṃ upasampajja viharati .
Ayaṃ vuccati , brāhmaṇā ,‘ bhikkhu lokassa antamāgamma lokassa ante viharati ’.
Tamaññe evamāhaṃsu –
‘ ayampi lokapariyāpanno , ayampi anissaṭo lokamhā ’ tiM3.228 .
Ahampi hi , brāhmaṇā , evaṃ vadāmi –
‘ ayampi lokapariyāpanno , ayampi anissaṭo lokamhā ’’’ ti .
‘‘ Puna caparaṃ , brāhmaṇā , bhikkhu sabbaso ākāsānañcāyatanaṃ samatikkamma ‘ anantaṃ viññāṇan ’ tiV3.238 viññāṇañcāyatanaṃ upasampajja viharati … pe … sabbaso viññāṇañcāyatanaṃ samatikkamma ‘ natthi kiñcī ’ ti ākiñcaññāyatanaṃ upasampajja viharati … pe … sabbaso ākiñcaññāyatanaṃ samatikkamma nevasaññānāsaññāyatanaṃ upasampajja viharati .
Ayaṃ vuccati , brāhmaṇāT4.450 ,‘ bhikkhu lokassa antamāgamma lokassa ante viharati ’.
Tamaññe evamāhaṃsu –
‘ ayampi lokapariyāpanno , ayampi anissaṭo lokamhā ’ ti .
Ahampi hi , brāhmaṇā , evaṃ vadāmi –
‘ ayampi lokapariyāpanno , ayampi anissaṭo lokamhā ’’’ ti .
‘‘ Puna caparaṃ , brāhmaṇā , bhikkhu sabbaso nevasaññānāsaññāyatanaṃ samatikkamma saññāvedayitanirodhaṃ upasampajja viharati , paññāya cassa disvā āsavā parikkhīṇā honti .
Ayaṃ vuccati , brāhmaṇā ,‘ bhikkhu lokassaP4.432 antamāgamma lokassa ante viharati tiṇṇo loke visattikan ’’’ ti .
Sattamaṃ .