5. Jhānasuttaṃ
36.‘‘ Paṭhamampāhaṃ
V3.230M3.220 , bhikkhave , jhānaṃ nissāya āsavānaṃ khayaṃ vadāmiT4.439 ;dutiyampāhaṃ , bhikkhave , jhānaṃ nissāya āsavānaṃ khayaṃ vadāmi ;
tatiyampāhaṃ , bhikkhave , jhānaṃ nissāya āsavānaṃ khayaṃ vadāmi ;
catutthampāhaṃ , bhikkhave , jhānaṃ nissāya āsavānaṃ khayaṃ vadāmi ;
ākāsānañcāyatanampāhaṃ , bhikkhave , nissāya āsavānaṃ khayaṃ vadāmi ;
viññāṇañcāyatanampāhaṃ , bhikkhave , nissāya āsavānaṃ khayaṃ vadāmi ;
ākiñcaññāyatanampāhaṃ , bhikkhave , nissāya āsavānaṃ khayaṃ vadāmi ;
nevasaññānāsaññāyatanampāhaṃ , bhikkhave , nissāya āsavānaṃ khayaṃ vadāmi ;
saññāvedayitanirodhampāhaṃ , bhikkhave , nissāya āsavānaṃ khayaṃ vadāmi .
‘‘‘ Paṭhamampāhaṃ , bhikkhave , jhānaṃ nissāya āsavānaṃ khayaṃ vadāmī ’ ti , iti kho panetaṃ vuttaṃ .
Kiñcetaṃ paṭicca vuttaṃ ?
Idha , bhikkhave , bhikkhu vivicceva kāmehi … pe … paṭhamaṃ jhānaṃ upasampajja viharati .
So yadeva tattha hoti rūpagataṃ vedanāgataṃ saññāgataṃ saṅkhāragataṃ viññāṇagataṃ , te dhamme aniccato dukkhato rogato gaṇḍato sallato aghato ābādhato parato palokato suññato
P4.423 anattato samanupassati .So tehi dhammehi cittaṃ paṭivāpeti [ patiṭṭhāpeti ( syā .), paṭipādeti ( ka .) ma . ni .2.133 passitabbaṃ ].
So tehi dhammehi cittaṃ paṭivāpetvā [ patiṭṭhāpetvā ( syā .), paṭipādetvā ( ka .)] amatāya dhātuyā cittaṃ upasaṃharati –
‘ etaṃ santaṃ etaṃ paṇītaṃ yadidaṃ sabbasaṅkhārasamatho sabbūpadhipaṭinissaggo taṇhākkhayo virāgo nirodho nibbānan ’ ti .
So tattha ṭhito āsavānaṃ khayaṃ pāpuṇāti .
No ce āsavānaṃ khayaṃ pāpuṇāti , teneva dhammarāgena tāya dhammanandiyā pañcannaṃ orambhāgiyānaṃ saṃyojanānaṃ parikkhayā opapātiko hoti tattha parinibbāyī anāvattidhammo tasmā lokā .
‘‘ Seyyathāpi , bhikkhave , issāso vā issāsantevāsī vā tiṇapurisarūpake vā mattikāpuñje vā yoggaṃ karitvā , so aparena samayena dūrepātī ca hoti akkhaṇavedhī ca mahato ca kāyassa padāletā [ padālitā ( ka .) a . ni .3.134;4.181];
evamevaṃ kho
T4.440 , bhikkhave , bhikkhu vivicceva kāmehi … pe … paṭhamaṃ jhānaṃ upasampajjaM3.221 viharati .So yadeva tattha hoti rūpagataṃ vedanāgataṃ saññāgataṃ saṅkhāragataṃ viññāṇagataṃ , te dhamme aniccato dukkhato rogato gaṇḍato sallato aghato ābādhato parato palokato suññato anattato samanupassati .
So tehi dhammehi cittaṃ paṭivāpeti
V3.231 .So tehi dhammehi cittaṃ paṭivāpetvā amatāya dhātuyā cittaṃ upasaṃharati –
‘ etaṃ santaṃ etaṃ paṇītaṃ yadidaṃ sabbasaṅkhārasamatho sabbūpadhipaṭinissaggo taṇhākkhayo virāgo nirodho nibbānan ’ ti .
So tattha ṭhito āsavānaṃ khayaṃ pāpuṇāti .
No ce āsavānaṃ khayaṃ pāpuṇāti , teneva dhammarāgena tāya dhammanandiyā pañcannaṃ orambhāgiyānaṃ saṃyojanānaṃ parikkhayā opapātiko hoti tattha parinibbāyī anāvattidhammo tasmā lokā .
‘ Paṭhamampāhaṃ
P4.424 , bhikkhave , jhānaṃ nissāya āsavānaṃ khayaṃ vadāmī ’ ti , iti yaṃ taṃ vuttaṃ , idametaṃ paṭicca vuttaṃ .‘‘ Dutiyampāhaṃ , bhikkhave , jhānaṃ nissāya … pe … tatiyampāhaṃ , bhikkhave , jhānaṃ nissāya …‘ catutthampāhaṃ , bhikkhave , jhānaṃ nissāya āsavānaṃ khayaṃ vadāmī ’ ti , iti kho panetaṃ vuttaṃ .
Kiñcetaṃ paṭicca vuttaṃ ?
Idha , bhikkhave , bhikkhu sukhassa ca pahānā dukkhassa ca pahānā pubbeva somanassadomanassānaṃ atthaṅgamā adukkhamasukhaṃ upekkhāsatipārisuddhiṃ catutthaṃ jhānaṃ upasampajja viharati .
So yadeva tattha hoti rūpagataṃ vedanāgataṃ saññāgataṃ saṅkhāragataṃ viññāṇagataṃ , te dhamme aniccato dukkhato
T4.441 rogato gaṇḍato sallato aghato ābādhato parato palokato suññato anattato samanupassati .So tehi dhammehi cittaṃ paṭivāpeti .
So tehi dhammehi cittaṃ paṭivāpetvā amatāya dhātuyā cittaṃ upasaṃharati –
‘ etaṃ santaṃ etaṃ paṇītaṃ yadidaṃ sabbasaṅkhārasamatho sabbūpadhipaṭinissaggo taṇhākkhayo virāgo nirodho nibbānan ’ ti .
So tattha ṭhito āsavānaṃ khayaṃ pāpuṇāti .
No ce āsavānaṃ khayaṃ pāpuṇāti , teneva dhammarāgena tāya dhammanandiyā pañcannaṃ orambhāgiyānaṃ saṃyojanānaṃ parikkhayā opapātiko hoti tattha parinibbāyī anāvattidhammo tasmā lokā .
‘‘ Seyyathāpi
V3.232 , bhikkhave , issāso vā issāsantevāsī vā tiṇapurisarūpake vā mattikāpuñje vā yoggaṃ karitvā , so aparena samayena dūrepātī ca hoti akkhaṇavedhī ca mahato ca kāyassa padāletāM3.222 ;evamevaṃ kho , bhikkhave , bhikkhu sukhassa ca pahānā , dukkhassa ca pahānā , pubbeva somanassadomanassānaṃ atthaṅgamā adukkhamasukhaṃ upekkhāsatipārisuddhiṃ catutthaṃ jhānaṃ upasampajja viharati .
So yadeva tattha hoti rūpagataṃ vedanāgataṃ … pe … anāvattidhammo tasmā lokā .
‘ Catutthampāhaṃ
P4.425 , bhikkhave , jhānaṃ nissāya āsavānaṃ khayaṃ vadāmī ’ ti , iti yaṃ taṃ vuttaṃ , idametaṃ paṭicca vuttaṃ .‘‘‘ Ākāsānañcāyatanampāhaṃ , bhikkhave , jhānaṃ nissāya āsavānaṃ khayaṃ vadāmī ’ ti , iti kho panetaṃ vuttaṃ .
Kiñcetaṃ paṭicca vuttaṃ ?
Idha , bhikkhave , bhikkhu sabbaso rūpasaññānaṃ samatikkamā paṭighasaññānaṃ atthaṅgamā nānattasaññānaṃ amanasikārā ‘ ananto ākāso ’ ti ākāsānañcāyatanaṃ upasampajja viharati .
So yadeva tattha hoti vedanāgataṃ saññāgataṃ saṅkhāragataṃ
T4.442 viññāṇagataṃ , te dhamme aniccato dukkhato rogato gaṇḍato sallato aghato ābādhato parato palokato suññato anattato samanupassati .So tehi dhammehi cittaṃ paṭivāpeti .
So tehi dhammehi cittaṃ paṭivāpetvā amatāya dhātuyā cittaṃ upasaṃharati –
‘ etaṃ santaṃ etaṃ paṇītaṃ yadidaṃ sabbasaṅkhārasamatho sabbūpadhipaṭinissaggo taṇhākkhayo virāgo nirodho nibbānan ’ ti .
So tattha ṭhito āsavānaṃ khayaṃ pāpuṇāti .
No ce āsavānaṃ khayaṃ pāpuṇāti , teneva dhammarāgena tāya dhammanandiyā pañcannaṃ orambhāgiyānaṃ saṃyojanānaṃ parikkhayā opapātiko hoti tattha parinibbāyī anāvattidhammo tasmā lokā .
‘‘ Seyyathāpi , bhikkhave , issāso vā issāsantevāsī vā tiṇapurisarūpake vā mattikāpuñje vā yoggaṃ karitvā , so aparena samayena dūrepātī ca hoti akkhaṇavedhī ca mahato ca kāyassa padāletā ;
evamevaṃ kho , bhikkhave , bhikkhu sabbaso rūpasaññānaṃ samatikkamā paṭighasaññānaṃ atthaṅgamā nānattasaññānaṃ amanasikārā ‘ ananto ākāso ’ ti ākāsānañcāyatanaṃ upasampajja viharati .
So yadeva tattha hoti vedanāgataṃ saññāgataṃ … pe … anāvattidhammo tasmā lokā .
‘ Ākāsānañcāyatanampāhaṃ , bhikkhave , nissāya āsavānaṃ khayaṃ vadāmī ’ ti , iti yaṃ taṃ vuttaṃ , idametaṃ paṭicca vuttaṃ .
‘‘‘ Viññāṇañcāyatanampāhaṃ
V3.233 , bhikkhave , nissāya … pe … ākiñcaññāyatanampāhaṃ , bhikkhave , nissāya āsavānaṃ khayaṃ vadāmī ’ ti , iti kho panetaṃ vuttaṃT4.443 .Kiñcetaṃ paṭicca vuttaṃ ?
Idha
P4.426 , bhikkhave , bhikkhu sabbaso viññāṇañcāyatanaṃ samatikkammaM3.223 ‘ natthi kiñcī ’ ti ākiñcaññāyatanaṃ upasampajja viharati .So yadeva tattha hoti vedanāgataṃ saññāgataṃ saṅkhāragataṃ viññāṇagataṃ , te dhamme aniccato dukkhato rogato gaṇḍato sallato aghato ābādhato parato palokato suññato anattato samanupassati .
So tehi dhammehi cittaṃ paṭivāpeti .
So tehi dhammehi cittaṃ paṭivāpetvā amatāya dhātuyā cittaṃ upasaṃharati –
‘ etaṃ santaṃ etaṃ paṇītaṃ yadidaṃ sabbasaṅkhārasamatho sabbūpadhipaṭinissaggo taṇhākkhayo virāgo nirodho nibbānan ’ ti .
So tattha ṭhito āsavānaṃ khayaṃ pāpuṇāti .
No ce āsavānaṃ khayaṃ pāpuṇāti , teneva dhammarāgena tāya dhammanandiyā pañcannaṃ orambhāgiyānaṃ saṃyojanānaṃ parikkhayā opapātiko hoti tattha parinibbāyī anāvattidhammo tasmā lokā .
‘‘ Seyyathāpi , bhikkhave , issāso vā issāsantevāsī vā tiṇapurisarūpake vā mattikāpuñje vā yoggaṃ karitvā , so aparena samayena dūrepātī ca hoti akkhaṇavedhī ca mahato ca kāyassa padāletā ;
evamevaṃ kho , bhikkhave , bhikkhu sabbaso viññāṇañcāyatanaṃ samatikkamma ‘ natthi kiñcī ’ ti ākiñcaññāyatanaṃ upasampajja viharati .
So yadeva tattha hoti vedanāgataṃ saññāgataṃ saṅkhāragataṃ viññāṇagataṃ , te dhamme aniccato dukkhato rogato gaṇḍato sallato aghato ābādhato parato palokato suññato anattato samanupassati .
So tehi dhammehi
T4.444 cittaṃ paṭivāpeti .So tehi dhammehi cittaṃ paṭivāpetvā amatāya dhātuyā cittaṃ upasaṃharati –
‘ etaṃ santaṃ etaṃ paṇītaṃ yadidaṃ sabbasaṅkhārasamatho sabbūpadhipaṭinissaggo taṇhākkhayo virāgo nirodho nibbānan ’ ti .
So tattha ṭhito āsavānaṃ khayaṃ pāpuṇāti .
No ce āsavānaṃ khayaṃ pāpuṇāti , teneva dhammarāgena tāya dhammanandiyā pañcannaṃ orambhāgiyānaṃ saṃyojanānaṃ parikkhayā opapātiko hoti tattha parinibbāyī anāvattidhammo tasmā lokā .
‘ Ākiñcaññāyatanampāhaṃ , nissāya āsavānaṃ khayaṃ vadāmī ’ ti , iti yaṃ taṃ vuttaṃ , idametaṃ paṭicca vuttaṃ .
‘‘ Iti kho , bhikkhave , yāvatā saññāsamāpatti tāvatā aññāpaṭivedho .
Yāni ca kho imāni , bhikkhave , nissāya dve āyatanāni – nevasaññānāsaññāyatanasamāpatti ca saññāvedayitanirodho
V3.234 ca , jhāyīheteM3.224 , bhikkhave , samāpattikusalehi samāpattivuṭṭhānakusalehi samāpajjitvā vuṭṭhahitvā sammā akkhātabbānīti vadāmī ’’ ti .Pañcamaṃ .