Nidānakathā
‘‘ Kena
V1.3 kattha kadā cetaṃ , bhāsitaṃ dhammamuttaman ’’ ti ca ,‘‘ karissāmatthavaṇṇanan ’’ ti ca paṭiññātattā sā panāyaṃ apadānassatthavaṇṇanā dūrenidānaṃ , avidūrenidānaṃ , santikenidānanti imāni tīṇi nidānāni dassetvā vaṇṇiyamānā ye naṃ suṇanti , tehi samudāgamato paṭṭhāya viññātattā yasmā suṭṭhu viññātā nāma hoti , tasmā naṃ tāni nidānāni dassetvāva vaṇṇayissāma .Tattha ādito tāva tesaṃ nidānānaṃ paricchedo veditabbo .
Dīpaṅkarapādamūlasmiñhi katābhinīhārassa mahāsattassa yāva vessantarattabhāvā cavitvā tusitapure nibbatti , tāva pavatto kathāmaggo dūrenidānaṃ nāma .
Tusitabhavanato pana cavitvā yāva bodhimaṇḍe sabbaññutappatti , tāva pavatto kathāmaggo avidūrenidānaṃ nāma .
Santikenidānaṃ pana tesu tesu ṭhānesu viharato tasmiṃ tasmiṃyeva ṭhāne labbhatīti .
1. Dūrenidānakathā
Tatridaṃ dūrenidānaṃ nāma – ito kira kappasatasahassādhikānaṃ catunnaṃ asaṅkhyeyyānaṃ matthake amaravatī nāma nagaraṃ ahosi .
Tattha sumedho
M1.3 nāma brāhmaṇo paṭivasati , ubhato sujāto mātito ca pitito ca , saṃsuddhagahaṇiko yāva sattamā kulaparivaṭṭā , akkhitto anupakuṭṭho jātivādena , abhirūpo dassanīyo pāsādiko paramāya vaṇṇapokkharatāya samannāgato .So aññaṃ kammaṃ akatvā brāhmaṇasippameva uggaṇhi .
Tassa daharakāleyeva mātāpitaro kālamakaṃsu .
Athassa rāsivaḍḍhako amacco āyapotthakaṃ āharitvā suvaṇṇarajatamaṇimuttādibharite gabbhe vivaritvā ‘‘ ettakaṃ te , kumāra , mātu santakaṃ , ettakaṃ pitu santakaṃ , ettakaṃ ayyakapayyakānan ’’ ti yāva sattamā kulaparivaṭṭā dhanaṃ ācikkhitvā ‘‘ etaṃ paṭipajjāhī ’’ ti āha .
Sumedhapaṇḍito cintesi –
‘‘ imaṃ dhanaṃ saṃharitvā mayhaṃ pitupitāmahādayo paralokaṃ gacchantā ekakahāpaṇampi gahetvā na gatā , mayā pana gahetvā gamanakāraṇaṃ kātuṃ vaṭṭatī ’’ ti , so rañño ārocetvā
P0.3 nagare bheriṃ carāpetvā mahājanassa dānaṃ datvā tāpasapabbajjaṃ pabbaji .Imassa panatthassa āvibhāvatthaṃ imasmiṃ ṭhāne sumedhakathā kathetabbā
V1.4 .Sā panesā kiñcāpi buddhavaṃse nirantaraṃ āgatāyeva , gāthābandhena pana āgatattā na suṭṭhu pākaṭā , tasmā taṃ antarantarā gāthāsambandhadīpakehi vacanehi saddhiṃ kathessāma .