11. Raṭṭhapālattheraapadānavaṇṇanā
Ekādasamāpadāne
V2.292 padumuttarassa bhagavatotiādikaṃ āyasmato raṭṭhapālattherassa apadānaṃ .Ayampi purimabuddhesu katādhikāro tattha tattha bhave vivaṭṭūpanissayāni puññāni upacinanto padumuttarassa bhagavato kāle tassa uppattito puretarameva haṃsavatīnagare gahapatimahāsālakule nibbattitvā vayappatto pitu accayena gharāvāse patiṭṭhito ratanakoṭṭhāgārakammikena dassitaṃ aparimāṇaṃ kulavaṃsānugataṃ dhanaṃ disvā ‘‘ imaṃ ettakaṃ dhanarāsiṃ mayhaṃ ayyakapayyakādayo attanā saddhiṃ gahetvā gantuṃ nāsakkhiṃsu , mayā pana gahetvā gantuṃ vaṭṭatī ’’ ti cintetvā kapaṇaddhikādīnaṃ mahādānaṃ deti .
So abhiññālābhiṃ ekaṃ tāpasaṃ upaṭṭhahanto tena devalokādhipacce uyyojito yāvajīvaṃ puññāni katvā tato cuto devo hutvā nibbatti .
So tattha devaloke devarajjaṃ karonto yāvatāyukaṃ ṭhatvā tato cuto manussaloke bhinnaṃ raṭṭhaṃ sandhāretuṃ samatthassa kulassa ekaputto hutvā nibbatti .
Tena ca samayena padumuttaro nāma bhagavā loke uppajjitvā pavattitavaradhammacakko veneyyasattaṃ nibbānamahānagarasaṅkhātakhemantabhūmiṃ sampāpesi .
Atha so kulaputto anukkamena viññutaṃ patto ekadivasaṃ upāsakehi
M2.301 saddhiṃ vihāraṃ gato satthāraṃ dhammaṃ desentaṃ disvā pasannacitto parisapariyante nisīdi .Tena ca samayena satthā ekaṃ bhikkhuṃ saddhāpabbajitānaṃ aggaṭṭhāne ṭhapesi , taṃ disvā pasannamānaso tadatthāya cittaṃ ṭhapetvā satasahassabhikkhuparivārassa bhagavato mahatā sakkārena sattāhaṃ mahādānaṃ pavattetvā paṇidhānaṃ akāsi .
Satthā tassa anantarāyena
P0.570 ijjhanabhāvaṃ disvā ‘‘ anāgate gotamassa nāma sammāsambuddhassa sāsane saddhāpabbajitānaṃ aggo bhavissatī ’’ ti byākāsi .So satthāraṃ bhikkhusaṅghañca vanditvā uṭṭhāyāsanā pakkāmi .
So tattha yāvatāyukaṃ puññāni katvā tato cavitvā devamanussesu saṃsaranto ito dvānavutikappe phussassa bhagavato kāle satthu vemātikabhātikesu tīsu rājaputtesu satthāraṃ upaṭṭhahantesu tesaṃ puññakiriyāya sahāyakiccaṃ akāsi .
Evaṃ tattha tattha bhave taṃ taṃ bahuṃ kusalaṃ upacinitvā sugatīsuyeva saṃsaranto imasmiṃ buddhuppāde kururaṭṭhe thullakoṭṭhikanigame raṭṭhapālaseṭṭhigehe nibbatti , tassa bhinnaṃ raṭṭhaṃ sandhāretuṃ samatthe kule nibbattattā raṭṭhapāloti vaṃsānugatameva nāmaṃ ahosi .
So mahatā parivārena vaḍḍhanto anukkamena yobbanaṃ patto mātāpitūhi patirūpena dārena saṃyojetvā mahante ca yase patiṭṭhāpito dibbasampattisadisaṃ sampattiṃ paccanubhoti .
Atha bhagavā kururaṭṭhe janapadacārikaṃ caranto thullakoṭṭhikaṃ anupāpuṇi .
Taṃ sutvā raṭṭhapālo kulaputto satthāraṃ upasaṅkamitvā satthu santike
V2.293 dhammaṃ sutvā paṭiladdhasaddho sattavāre bhattacchede katvā kicchena kasirena mātāpitaro anujānāpetvā satthāraṃ upasaṅkamitvā pabbajjaṃ yācitvā satthu āṇattiyā aññatarassa therassa santike pabbajitvā yonisomanasikārena kammaṃ karonto vipassanaṃ vaḍḍhetvā arahattaṃ pāpuṇi . 179-180.
Athāyasmā aparabhāge attano pubbakammaṃ saritvā somanassajāto pubbacaritāpadānaṃ pakāsento padumuttarassa bhagavatotiādimāha .
Sunāgo so mayā dinnoti tadā mahādhanaseṭṭhi hutvā sabbaṃ sāpateyyaṃ dānamukhe vissajjanasamaye sattappatiṭṭho sundaro nāgo
M2.302 hatthirājā mayā dinno ahosi .Taṃ dassento īsādantotiādimāha .
Īsādanto rathaīsappamāṇadanto , so mayā dinno hatthināgo .
Urūḷhavāti rājāvahanayoggasamattho , rājāraho vā .
Setacchattoti alaṅkāratthāya upaṭṭhahanasetacchattasahitoti attho .
Pasobhitoti ārohapariṇāhavā rūpasobhāhi sampannoti attho .
Sakappano sahatthipoti hatthialaṅkārasahito hatthigopakasahitoti attho .
Itthambhūto hatthināgo padumuttarassa bhagavato mayā dinnoti attho .
181. Mayā bhattaṃ kāretvānāti mayā kārāpitavihāre vasantānaṃ koṭisaṅkhānaṃ bhikkhūnaṃ niccabhattaṃ paṭṭhapetvā mahesino niyyādesinti sambandho .
183. Jalajuttamanāmakoti
P0.571 jalato jāto jalajo , kiṃ taṃ ?Padumaṃ , padumena samānanāmattā uttamattā ca padumuttaro nāma bhagavāti attho .
Sesaṃ sabbattha uttānatthamevāti .
Raṭṭhapālattheraapadānavaṇṇanā samattā .
Chappaññāsamamahāvaggavaṇṇanā samattā .
Iti visuddhajanavilāsiniyā apadāna-aṭṭhakathāya
Ettāvatā buddhapaccekabuddhasāvakattherāpadāna-aṭṭhakathā samattā .