6. Uttarattheraapadānavaṇṇanā
Chaṭṭhāpadāne sumedho nāma sambuddhotiādikaṃ āyasmato uttarasāmaṇerassa apadānaṃ .
Ayampi purimabuddhesu katādhikāro
P0.562 tattha tattha bhave vivaṭṭūpanissayāni puññāni upacinanto sumedhassa bhagavato kāle vijjādharo hutvā ākāsena vicarati .Tena ca samayena satthā tasseva anuggaṇhanatthaṃ vanantare aññatarasmiṃ rukkhamūle nisīdi chabbaṇṇabuddharaṃsiyo vissajjento .
So antalikkhena gacchanto bhagavantaṃ disvā pasannamānaso ākāsato oruyha suvisuddhehi vipulehi kaṇikārapupphehi bhagavantaṃ pūjesi , pupphāni buddhānubhāvena satthu upari chattākārena aṭṭhaṃsu , so tena bhiyyosomattāya pasannacitto hutvā aparabhāge kālaṃ katvā tāvatiṃsesu nibbattitvā dibbasampattiṃ anubhavanto yāvatāyukaṃ tattha ṭhatvā tato cuto devamanussesu saṃsaranto imasmiṃ buddhuppāde rājagahe brāhmaṇamahāsālassa putto hutvā
M2.292 nibbatti , uttaro tissa nāmaṃ ahosi .So viññutaṃ patto brāhmaṇavijjāsu nipphattiṃ gantvā jātiyā rūpena vijjāya vayena sīlācārena ca lokassa sambhāvanīyo jāto .
Tassa taṃ sampattiṃ disvā vassakāro magadhamahāmatto attano dhītaraṃ dātukāmo hutvā attano adhippāyaṃ pavedesi .
So nissaraṇajjhāsayatāya taṃ paṭikkhipitvā kālena kālaṃ dhammasenāpatiṃ payirupāsanto tassa santike dhammaṃ sutvā paṭiladdhasaddho pabbajitvā vattasampanno hutvā theraṃ upaṭṭhahati .
Tena
V2.285 ca samayena therassa aññataro ābādho uppanno , tassa bhesajjatthāya uttaro sāmaṇero pātova pattacīvaramādāya vihārato nikkhanto antarāmagge taḷākassa samīpe pattaṃ ṭhapetvā udakasamīpaṃ gantvā mukhaṃ dhovati .Atha aññataro umaṅgacoro katakammo ārakkhapurisehi anubaddho aggamaggena nagarato nikkhamitvā palāyanto attanā gahitaṃ ratanabhaṇḍitaṃ sāmaṇerassa patte pakkhipitvā palāyi .
Sāmaṇeropi pattasamīpaṃ upagato .
Coraṃ anubandhantā rājapurisā sāmaṇerassa patte bhaṇḍikaṃ disvā ‘‘ ayaṃ coro , iminā coriyaṃ katan ’’ ti sāmaṇeraṃ pacchābāhaṃ bandhitvā vassakārassa brāhmaṇassa dassesuṃ .
Vassakāro ca tadā rañño vinicchaye niyutto hutvā chejjabhejjaṃ anusāsati , so ‘‘ pubbe mama vacanaṃ nādiyi , suddhapāsaṇḍiyesu pabbajī ’’ ti ( theragā . aṭṭha .1. uttarattheragāthāvaṇṇanā ) kammaṃ asodhetvā ghātukāmattāva jīvantameva taṃ sūle uttāsesi .
Athassa bhagavā ñāṇaparipākaṃ oloketvā taṃ ṭhānaṃ gantvā vipphurantahatthanakhamaṇimayūkhasambhinnasitābhatāya paggharantajātihiṅgulakasuvaṇṇarasadhāraṃ viya jālāguṇṭhitamudutalunadīghaṅgulihatthaṃ uttarassa sīse ṭhapetvā ‘‘ uttara , idaṃ te purimakammassa
P0.563 phalaṃ uppannaṃ , tattha tayā paccavekkhaṇabalena adhivāsanā kātabbā ’’ ti vatvā ajjhāsayānurūpaṃ dhammaṃ desesi .Uttaro amatābhisekasadisena satthu hatthasamphassena sañjātappasādasomanassatāya uḷārapītipāmojjaṃ paṭilabhitvā yathāparicitaṃ vipassanāmaggaṃ samārūḷho ñāṇassa paripākaṃ gatattā satthu ca desanāvilāsena tāvadeva maggapaṭipāṭiyā sabbe kilese khepetvā chaḷabhiñño
M2.293 ahosi .Chaḷabhiñño pana hutvā sūlato uṭṭhahitvā parānuddayāya ākāse ṭhatvā pāṭihāriyaṃ dassesi .
Mahājano acchariyabbhutacittajāto ahosi .
Tāvadevassa vaṇo saṃrūḷhi , so bhikkhūhi ,‘‘ āvuso , tādisadukkhaṃ anubhavanto kathaṃ tvaṃ vipassanaṃ anuyuñjituṃ asakkhī ’’ ti puṭṭho ,‘‘ pageva me , āvuso , saṃsāre ādīnavo , saṅkhārānañca sabhāvo sudiṭṭho , evāhaṃ tādisaṃ dukkhaṃ anubhavantopi asakkhiṃ vipassanaṃ vaḍḍhetvā visesaṃ adhigantun ’’ ti āha .
‘‘ Pubbajātiyā daharakāle makkhikaṃ gahetvā nimbasūlakaṃ gahetvā sūlāropanakīḷaṃ paṭicca evaṃ anekajātisatesu sūlāropanadukkhamanubhavitvā imāya pariyosānajātiyā evarūpaṃ dukkhamanubhūtan ’’ ti āha .
55. Atha aparabhāge pubbakammaṃ saritvā somanassajāto pubbacaritāpadānaṃ pakāsento sumedho nāma sambuddhotiādimāha .
Tattha anuttānapadavaṇṇanameva karissāma .
57. Vijjādharo tadā āsin ti bāhirakamantādivijjāsiddhiyā ākāsagāmisamattho hutvā caraṇavasena taṃ vijjaṃ rakkhitvā avināsetvā pariharaṇavasena vijjādharayoni āsiṃ ahosinti
V2.286 attho .Antalikkhacaro ahan ti antaṃ pariyosānaṃ koṭiṃ likhate saṃkarissatīti antalikkhaṃ .
Atha vā antaṃ pariyosānaṃ likhyate olokiyate etenāti antalikkhaṃ , tasmiṃ antalikkhe , ākāse caraṇasīlo ahanti attho .
Tisūlaṃ sukataṃ gayhāti tikhiṇaṃ sūlaṃ , aggaṃ āvudhaṃ .
Tisūlaṃ sundaraṃ kataṃ , koṭṭanaghaṃsanamaddanapaharaṇavasena suṭṭhu kataṃ sūlāvudhaṃ gayha gahetvā ambarato gacchāmīti attho .
Sesaṃ sabbaṃ heṭṭhā vuttanayattāva nayānuyogena suviññeyyamevāti .
Uttarattheraapadānavaṇṇanā samattā .