1-10.Paṃsukūlasaññakattheraapadānādivaṇṇanā
Ekūnapaññāsamavagge
V2.209 paṭhamāpadānaṃ suviññeyyameva . 14. Dutiyāpadāne adhiccuppattikā buddhāti adhiccena akāraṇena uppattikā sayambhūtā , aññehi devabrahmamārādīhi upadesadāyakehi rahitā sayambhūñāṇena uppannā jātā pātubhūtāti attho .
16. Odumbarikapupphaṃ vāti udumbararukkhe pupphaṃ dullabhaṃ dullabhuppattikaṃ iva .
Candamhi sasakaṃ yathāti candamaṇḍale sasalekhāya rūpaṃ dullabhaṃ yathā .
Vāyasānaṃ yathā khīran ti kākānaṃ niccaṃ rattindivaṃ khuddāpīḷitabhāvena khīraṃ dullabhaṃ yathā , evaṃ dullabhaṃ lokanāyakaṃ caturāsaṅkhyeyyaṃ vā aṭṭhāsaṅkhyeyyaṃ vā soḷasāsaṅkhyeyyaṃ vā kappasatasahassaṃ pāramiyo pūretvā buddhabhāvato dullabho lokanāyakoti attho .
30. Tatiyāpadāne madhuṃ bhisehi savatīti pokkharamadhupadumakesarehi savati paggharati .
Khīraṃ sappiṃ muḷālibhīti khīrañca sappirasañca padumamuḷālehi savati paggharati .
Tasmā tadubhayaṃ mama santakaṃ buddho paṭiggaṇhatūti attho .
Catutthapañcamachaṭṭhāpadānāni uttānāneva .
119. Sattamāpadāne cattālīsadijāpi cāti dvikkhattuṃ jātāti dijā .
Kumāravaye uṭṭhitadantānaṃ patitattā puna uṭṭhitadantā dijā , te ca dantā .
Byākaraṇañca heṭṭhā nidānakathāyaṃ vuttameva .
Aṭṭhamāpadānaṃ uttānamevāti .
171. Navamāpadāne
P0.489 tadāhaṃ māṇavo āsin ti yadā sumedhapaṇḍito dīpaṅkarabhagavato santikā byākaraṇaṃ labhi , tadā ahaṃ megho nāma brāhmaṇamāṇavoM2.211 hutvā sumedhatāpasena saha isipabbajjaṃV2.210 pabbajitvā sikkhāpadesu sikkhito kenaci pāpasahāyena saṃsaṭṭho saṃsaggadosena pāpavitakkādivasaṃ gato mātughātakammavasena narake aggijālādidukkhamanubhavitvā tato cuto samudde timiṅgalamahāmaccho hutvā nibbatto , samuddamajjhe gacchantaṃ mahānāvaṃ gilitukāmo gato .Disvā maṃ vāṇijā bhītā ‘‘ aho gotamo bhagavā ’’ ti saddamakaṃsu .
Atha mahāmaccho pubbavāsanāvasena buddhagāravaṃ uppādetvā tato cuto sāvatthiyaṃ vibhavasampanne brāhmaṇakule nibbatto saddho pasanno satthu dhammadesanaṃ sutvā pabbajitvā saha paṭisambhidāhi arahattaṃ pāpuṇitvā divasassa tikkhattuṃ upaṭṭhānaṃ gantvā saramāno vandati .
Tadā bhagavā ‘‘ ciraṃ dhammarucī ’’ ti maṃ āha .
184. Atha so thero ‘‘ suciraṃ satapuññalakkhaṇan ’’ tiādīhi gāthāhi thomesi .
Bhante , satapuññalakkhaṇadhara gotama .
Patipubbena visuddhapaccayan ti pubbe dīpaṅkarapādamūle paripuṇṇapāramīpaccayasambhāro suṭṭhu ciraṃ kālaṃ mayā na diṭṭho asīti attho .
Ahamajjasupekkhanan ti ajja imasmiṃ divase ahaṃ supekkhanaṃ sundaradassanaṃ , sundaradiṭṭhaṃ vā nirupamaṃ viggahaṃ upamārahitasarīraṃ gotamaṃ vata ekantena passāmi dakkhāmīti attho .
185-186.
Suciraṃ vihatatamo mayāti visesena hatatamo viddhaṃsitamoho tvaṃ mayāpi suṭṭhu ciraṃ thomitoti attho .
Sucirakkhena nadī visositāti esā taṇhānadī sundararakkhena gopanena visesena sositā , abhabbuppattikatā tayāti attho .
Suciraṃ amalaṃ visodhitan ti suṭṭhu ciraṃ dīghena addhunā amalaṃ nibbānaṃ visesena sodhitaṃ , suṭṭhu kataṃ adhigataṃ tayāti attho .
Nayanaṃ ñāṇamayaṃ mahāmune .
Cirakālasamaṅgitoti mahāmune mahāsamaṇa ñāṇamayaṃ nayanaṃ dibbacakkhuṃ cirakālaṃ samadhigato sampatto tvanti attho .
Avinaṭṭho punarantaran ti ahaṃ puna antaraṃ antarābhave majjhe parinaṭṭho
P0.490 parihīno ahosinti attho .Punarajjasamāgato tayāti ajja imasmiṃ kāle tayā saddhiṃ punapi samāgato ekībhūto saha vasāmīti attho .
Na hi nassanti katāni gotamāti gotama sabbaññubuddha , tayā saddhiṃ katāni samāgamādīni
M2.212 na hi nassanti yāva khandhaparinibbānā na vinā bhavissantīti attho .Sesaṃ uttānamevāti .
Dhammaruciyattheraapadānavaṇṇanā samattā .
Dasamāpadānaṃ suviññeyyamevāti .
Ekūnapaññāsamavaggavaṇṇanā samattā .