4. Cūḷabodhicariyāvaṇṇanā
26. Catutthe
P0.133 cūḷabodhīti mahābodhiparibbājakattabhāvaṃ upādāya idha ‘‘ cūḷabodhī ’’ ti samaññā āropitā , na pana imasmiṃ eva jātake ( jā .1.10.49 ādayo ) attano jeṭṭhabhātikādino mahābodhissa sambhavatoti daṭṭhabbaṃ .
Susīlavāti suṭṭhu sīlavā , sampannasīloti attho .
Bhavaṃ disvāna bhayatoti kāmādibhavaṃ bhāyitabbabhāvena passitvā .
Nekkhamman ti ettha ca-saddassa lopo daṭṭhabbo , tena ‘‘ disvānā ’’ ti padaṃ ākaḍḍhīyati .
Idaṃ vuttaṃ hoti – jātijarābyādhimaraṇaṃ apāyadukkhaṃ atīte vaṭṭamūlakaṃ dukkhaṃ , anāgate vaṭṭamūlakaṃ dukkhaṃ , paccuppanne āhārapariyeṭṭhimūlakaṃ dukkhanti imesaṃ aṭṭhannaṃ saṃvegavatthūnaṃ paccavekkhaṇena sabbampi kāmādibhedaṃ bhavaṃ saṃsārabhayato upaṭṭhahamānaṃ disvā nibbānaṃ tassa upāyabhūtā samathavipassanā tadupāyabhūtā ca pabbajjāti idaṃ tividhampi nekkhammaṃ anussavādisiddhena ñāṇacakkhunā tappaṭipakkhato disvā tāpasapabbajjūpagamanena anekādīnavākulā gahaṭṭhabhāvā abhinikkhamitvā gatoti . 27. Dutiyikāti porāṇadutiyikā , gihikāle pajāpatibhūtā .
Kanakasannibhāti kañcanasannibhattacā .
Vaṭṭe anapekkhāti saṃsāre nirālayā .
Nekkhammaṃ abhinikkhamīti nekkhammatthāya gehato nikkhami , pabbajīti attho .
Tatrāyaṃ anupubbikathā –
Atīte kira mahāpuriso sudassanattabhāvato tatiye attabhāve gahapatikule nibbatto dharamānakassa buddhassa sāsane ekaṃ theraṃ araññavāsaṃ vasantaṃ attano kammena araññaṃ paviṭṭho rukkhamūle nisinnaṃ disvā ‘‘ idha mayā ayyassa paṇṇasālaṃ kātuṃ vaṭṭatī ’’ ti cintetvā attano kammaṃ pahāya dabbasambhāraṃ chinditvā nivāsayoggaṃ paṇṇasālaṃ katvā dvāraṃ yojetvā kaṭṭhattharaṇaṃ katvā ‘‘ karissati nu kho paribhogaṃ , na nu kho karissatī ’’ ti ekamante nisīdi .
Thero antogāmato āgantvā paṇṇasālaṃ pavisitvā kaṭṭhattharaṇe nisīdi .
Mahāsattopi naṃ upasaṅkamitvā ‘‘ phāsukā , bhante , paṇṇasālā ’’ ti pucchi .
Phāsukā , bhaddamukha , pabbajitasāruppāti .
Vasissatha , bhante , idhāti ?
Āma , upāsakāti .
So adhivāsanākāreneva ‘‘ vasissatī ’’ ti ñatvā ‘‘ nibaddhaṃ mayhaṃ gharadvāraṃ āgantabban ’’ ti paṭijānāpetvā niccaṃ attano
V0.40 ghareyeva bhattavissaggaṃ kārāpesi .
So paṇṇasālāyaṃ kaṭasārakaṃ pattharitvā mañcapīṭhaṃ paññapesi , apassenaṃ nikkhipi , pādakaṭhalikaṃ ṭhapesi , pokkharaṇiṃ khaṇi , caṅkamaṃ katvā vālukaṃ okiri , parissayavinodanatthaṃ paṇṇasālaṃ kaṇṭakavatiyā parikkhipi , tathā pokkharaṇiṃ caṅkamañca .
Tesaṃ antovatipariyante tālapantiyo ropesi .
EvamādināP0.41 āvāsaṃ niṭṭhāpetvā therassa ticīvaraṃ ādiṃ katvā sabbaṃ samaṇaparikkhāraṃ adāsi .
Therassa hi tadā bodhisattena ticīvarapiṇḍapātapattathālakaparissāvanadhamakaraṇaparibhogabhājanachattupāhanaudakatumbasūcikattara- yaṭṭhiārakaṇṭakapipphalinakhacchedanapadīpeyyādi pabbajitānaṃ paribhogajātaṃ adinnaṃ nāma nāhosi .
So pañca sīlāni rakkhanto uposathaṃ karonto yāvajīvaṃ theraṃ upaṭṭhahi .
Thero tattheva vasanto arahattaṃ patvā parinibbāyi . 28. Ālayanti sattā etenāti ālayo , taṇhā , tadabhāvena nirālayā .
Tato eva ñātīsu taṇhābandhanassa chinnattā chinnabandhu .
Evaṃ gihibandhanābhāvaṃ dassetvā idāni pabbajitānampi kesañci yaṃ hoti bandhanaṃ
M0.132 , tassāpi abhāvaṃ dassetuṃ ‘‘ anapekkhā kule gaṇe ’’ ti vuttaṃ .
Tattha kuleti upaṭṭhākakule .
Gaṇeti tāpasagaṇe , sesā brahmacārinoti vuccanti .Upāgamun ti ubhopi mayaṃ upāgamimhā .
29. Tatthāti
V0.126 bārāṇasisāmante .Nipakāti paññavanto .
Nirākuleti janasañcārarahitattā janehi anākule , appasaddeti migapakkhīnaṃ uṭṭhāpanato tesaṃ vassitasaddenāpi virahitattā appasadde .
Rājuyyāne vasāmubhoti
P0.134 bārāṇasirañño uyyāne mayaṃ ubho janā tadā vasāma .Tatrāyaṃ anupubbikathā – atīte imasmiṃ eva bhaddakappe bodhisatto brahmalokato cavitvā aññatarasmiṃ kāsigāme ekassa mahāvibhavassa brāhmaṇassa putto hutvā nibbatti .
Tassa nāmaggahaṇasamaye ‘‘ bodhikumāro ’’ ti nāmaṃ kariṃsu .
Vayappattakāle panassa takkasilaṃ gantvā sabbasippāni uggaṇhitvā paccāgatassa anicchamānakasseva mātāpitaro samajātikaṃ kulakumārikaṃ ānesuṃ .
Sāpi brahmalokacutāva uttamarūpadharā devaccharāpaṭibhāgā .
Tesaṃ anicchamānānaṃ eva aññamaññaṃ āvāhavivāhaṃ kariṃsu .
Ubhinnampi pana nesaṃ kilesamudācāro na bhūtapubbo , sārāgavasena aññamaññaṃ olokanampi nāhosi , kā pana kathā itarasaṃsagge .
Evaṃ parisuddhasīlā ahesuṃ .
Aparabhāge mahāsatto mātāpitūsu kālaṃkatesu tesaṃ sarīrakiccaṃ katvā taṃ pakkosāpetvā ‘‘ bhadde , tvaṃ imaṃ asītikoṭidhanaṃ gahetvā sukhena jīvāhī ’’ ti āha .
‘‘ Tvaṃ pana ayyaputtā ’’ ti ?
‘‘ Mayhaṃ dhanena kiccaṃ natthi , pabbajissāmī ’’ ti .
‘‘ Kiṃ pana pabbajjā itthīnampi na vaṭṭatī ’’ ti ?
‘‘ Vaṭṭati , bhadde ’’ ti .
‘‘ Tena hi mayhampi dhanena kiccaṃ natthi , ahampi pabbajissāmī ’’ ti .
Te ubhopi sabbaṃ vibhavaṃ pariccajitvā mahādānaṃ datvā nikkhamitvā araññaṃ pavisitvā pabbajitvā uñchācariyāya phalāphalehi yāpentā pabbajjāsukheneva dasa saṃvaccharāni vasitvā loṇambilasevanatthāya janapadacārikaṃ carantā anupubbena bārāṇasiṃ patvā rājuyyāne vasiṃsu .
Tena vuttaṃ ‘‘ rājuyyāne vasāmubho ’’ ti .
30. Athekadivasaṃ
P0.135 rājā uyyānakīḷaṃ gato .Uyyānassa ekapasse pabbajjāsukhena vītināmentānaṃ tesaṃ samīpaṭṭhānaṃ gantvā paramapāsādikaṃ uttamarūpadharaṃ
M0.133 paribbājikaṃ olokento kilesavasena paṭibaddhacitto hutvā bodhisattaṃ ‘‘ ayaṃ te paribbājikā kiṃ hotī ’’ ti pucchi .
Tena ‘‘ na ca kiñci hoti , kevalaṃ ekapabbajjāya pabbajitā , api ca kho pana gihikāle pādaparicārikā ahosī ’’ ti vutte rājā ‘‘ ayaṃ kiretassa na kiñci hoti , api ca kho panassa gihikāle pādaparicārikā ahosi , yaṃnūnāhaṃ imaṃ antepuraṃ paveseyyaṃ , tenevassa imissāV0.127 paṭipattiṃ jānissāmī ’’ ti andhabālo tattha attano paṭibaddhacittaṃ nivāretuṃ asakkonto aññataraṃ purisaṃ āṇāpesi ‘‘ imaṃ paribbājikaṃ rājanivesanaṃ nehī ’’ ti .
So tassa paṭissuṇitvā ‘‘ adhammo loke vattatī ’’ tiādīni vatvā paridevamānaṃ eva taṃ ādāya pāyāsi .
Bodhisatto tassā paridevanasaddaṃ sutvā ekavāraṃ oloketvā puna na olokesi .
‘‘ Sace panāhaṃ vāressāmi , tesu cittaṃ padosetvā mayhaṃ sīlassa antarāyo bhavissatī ’’ ti sīlapāramiṃyeva āvajjento nisīdi .
Tena vuttaṃ ‘‘ uyyānadassanaṃ gantvā , rājā addasa brāhmaṇin ’’ tiādi .Tattha tuyhesā kā kassa bhariyāti tuyhaṃ tava esā kā , kiṃ bhariyā , udāhu bhaginī vā samānā kassa aññassa bhariyā .
31. Na mayhaṃ bhariyā esāti kāmañcesā mayhaṃ gihikāle bhariyā ahosi , pabbajitakālato paṭṭhāya na mayhaṃ bhariyā esā , nāpi ahaṃ etissā sāmiko , kevalaṃ pana sahadhammā ekasāsanī , ahampi paribbājako ayampi paribbājikāti samānadhammā paribbājakasāsanena ekasāsanī , sabrahmacārinīti attho .
32. Tissā sārattagadhitoti kāmarāgena sāratto hutvā paṭibaddho .
Gāhāpetvāna ceṭaketi ceṭakehi gaṇhāpetvā ceṭake vā attano rājapurise āṇāpetvā taṃ paribbājikaṃ gaṇhāpetvā .
Nippīḷayanto balasāti taṃ anicchamānaṃ eva ākaḍḍhanaparikaḍḍhanādinā nippīḷayanto bādhento , tathāpi agacchantiṃ balasā balakkārena rājapurisehi gaṇhāpetvā attano antepuraṃ pavesesi .
Mahājanā pokkharaṇitīraṃ gantvā nhatvā vatthādīni nivāsetvā mahāsampattiṃ anubhavitvā yesaṃ tādisāni atthi , te pahāya gacchanti
M0.44 .
Yesaṃ natthi , te gahetvā gacchanti .
Ye hatthiyānādīsupi nisīditvā yathāsukhaṃ vicaritvā varasayanesupi sayitvā sampattiṃ anubhavitvā itthīhipi saddhiṃ sampattiṃ anubhavitvā sattavidharatanapasādhanāni pasādhetvā sampattiṃ anubhavitvā yaṃ yaṃ atthikā , taṃ taṃ gahetvā gacchanti , anatthikā ohāya gacchanti .
Tampi dānaṃ uṭṭhāya samuṭṭhāya devasikaṃ dīyateva .
Tadā jambudīpavāsīnaṃ aññaṃ kammaṃ natthi , dānaṃ paribhuñjantā sampattiṃ anubhavantā vicaranti .
Na tassa dānassa kālaparicchedo ahosi .
Rattiñcāpi divāpi yadā yadā atthikā āgacchanti , tadā tadā dīyateva .
Evaṃ mahāpuriso yāvajīvaṃ sakalajambudīpaṃ unnaṅgalaṃ katvā mahādānaṃ pavattesi . 33. Odapattakiyāti udakapattaṃ āmasitvā gahitabhariyā odapattikā nāma , idaṃ vacanaṃ purāṇadutiyikābhāvena upalakkhaṇamattaṃ
P0.136 daṭṭhabbaṃM0.134 , sā panassa brāhmaṇavivāhavasena mātāpitūhi sampaṭipāditā ,‘‘ odapattakiyā ’’ ti ca bhāvenabhāvalakkhaṇe bhummaṃ .Sahajāti pabbajjājātivasena sahajātā , tenevāha ‘‘ ekasāsanī ’’ ti .
‘‘ Ekasāsanī ’’ ti ca idaṃ bhummatthe paccattaṃ , ekasāsaniyāti attho .
35.
Bodhisatto hi tadā bārāṇasiyaṃ asītikoṭivibhavassa brāhmaṇamahāsālassa putto hutvā nibbatti .
Tassa ‘‘ kañcanakumāro ’’ ti nāmaṃ kariṃsu .
Athassa padasā vicaraṇakāle aparo putto vijāyi .
‘‘ Upakañcanakumāro ’’ tissa nāmaṃ kariṃsu .
Tato paṭṭhāya mahāsattaṃ ‘‘ mahākañcanakumāro ’’ ti
M0.194 samudācaranti .
Evaṃ paṭipāṭiyā satta puttā ahesuṃ .
Sabbakaniṭṭhā pana ekā dhītā .
Tassā ‘‘ kañcanadevī ’’ ti nāmaṃ kariṃsu .
Mahāsatto vayappatto takkasilaṃ gantvā sabbasippāni uggahetvā paccāgañchi .
Atha naṃ mātāpitaro gharāvāsena bandhitukāmā ‘‘ attano samānajātikulato te dārikaṃ ānessāmā ’’ ti vadiṃsu .
So ‘‘ amma , tāta , na mayhaṃ gharāvāsena attho .
Mayhañhi sabbo lokasannivāso āditto viya sappaṭibhayo , bandhanāgāraṃ viya palibuddhanaṃ , ukkārabhūmi viya jiguccho hutvā upaṭṭhāti , na me cittaṃ kāmesu rajjati , aññe vo puttā atthi , teP0.201 gharāvāsena nimantethā ’’ ti vatvā punappunaṃ yācitopi sahāyehi yācāpitopi na icchi , atha naṃV0.183 sahāyā ‘‘ samma , kiṃ pana tvaṃ patthayanto kāme paribhuñjituṃ na icchasī ’’ ti pucchiṃsu .
So tesaṃ attano nekkhammajjhāsayaṃ ārocesi .Tena vuttaṃ ‘‘ etesaṃ pubbajo āsin ’’ tiādi .
Pañcame sattarājapurohitoti sattabhūādīnaṃ sattannaṃ rājūnaṃ sabbakiccānusāsakapurohito .
Pūjito naradevehīti tehi eva aññehi ca jambudīpe sabbeheva khattiyehi catupaccayapūjāya sakkārasammānena ca pūjito .
Mahāgovindabrāhmaṇoti mahānubhāvatāya govindassābhisekena abhisittatāya ca ‘‘ mahāgovindo ’’ ti saṅkhaṃ gato brāhmaṇo , abhisittakālato paṭṭhāya hi bodhisattassa ayaṃ samaññā jātā , nāmena pana jotipālo nāma .
Tassa kira jātadivase sabbāvudhāni jotiṃsu .
Rājāpi paccūsasamaye attano maṅgalāvudhaṃ pajjalitaṃ disvā bhīto attano purohitaṃ bodhisattassa pitaraṃ upaṭṭhānaṃ āgataṃ pucchitvā ‘‘ mā bhāyi , mahārāja , mayhaṃ putto jāto , tassānubhāvena na kevalaṃ rājageheyeva , sakalanagarepi āvudhāni pajjaliṃsu , na
P0.46 taṃ nissāya tuyhaṃ antarāyo atthi , sakalajambudīpe pana paññāya tena samo na bhavissati , tassetaṃ pubbanimittan ’’ ti purohitena samassāsito tuṭṭhacitto ‘‘ kumārassa khīramūlaṃ hotū ’’ ti sahassaṃ datvā ‘‘ vayappattakāle mayhaṃ dassethā ’’ ti āha .
So vuddhippatto aparabhāge alamatthadasso sattannaṃ rājūnaṃ sabbakiccānusāsako hutvā pabbajitvā ca satte diṭṭhadhammikasamparāyikehi anatthehi pāletvā atthehi niyojesi .
Iti jotitattā pālanasamatthatāyaM0.47 ca ‘‘ jotipālo ’’ tissa nāmaṃ akaṃsu .
Tena vuttaṃ ‘‘ nāmena jotipālo nāmā ’’ ti ( dī . ni .2.304).
Tattha bodhisatto disampatissa nāma rañño purohitassa govindabrāhmaṇassa putto hutvā attano pitu tassa ca rañño accayena tassa putto reṇu , sahāyā cassa sattabhū , brahmadatto , vessabhūV0.45 , bharato , dve ca dhataraṭṭhāti ime satta rājāno yathā aññamaññaṃ na vivadanti .
Evaṃ rajje patiṭṭhāpetvā tesaṃ atthadhamme anusāsanto jambudīpatale sabbesaṃ rājūnaṃ aññesañca brāhmaṇānaṃ devanāgagahapatikānaṃ sakkato garukato mānito pūjito apacito uttamaṃ gāravaṭṭhānaṃ patto ahosi .
Tassa atthadhammesu kusalatāya ‘‘ mahāgovindo ’’ tveva samaññā udapādi .
Yathāha ‘‘ govindo vata , bho brāhmaṇo , mahāgovindo vata , bho brāhmaṇo ’’ ti ( dī . ni .2.305).
Tena vuttaṃ – 36. Na
M0.135 me sā brāhmaṇī dessāti sā brāhmaṇī jātiyā gottena kulappadesena ācārasampattiyā ciraparicayena pabbajjādiguṇasampattiyā cāti sabbappakārenaP0.137 na me dessā na appiyā , etissā mama appiyabhāvo koci natthi .
Napi me balaṃ na vijjatīti mayhampi balaṃ na na vijjati , atthi eva .
Ahaṃ nāgabalo thāmasampanno , icchamāno sahasā vuṭṭhahitvā taṃ ākaḍḍhante purise nippothetvā taṃ gahetvā yathicchitaṭṭhānaṃ gantuṃ samatthoti dasseti .
Sabbaññutaṃ piyaṃ mayhan ti tato paribbājikato sataguṇena sahassaguṇena satasahassaguṇena sabbaññutaññāṇameva mayhaṃ piyaṃ .
Tasmā sīlānurakkhissan ti tena kāraṇena sīlameva anurakkhissaṃ .
Atha so rājā uyyāne papañcaṃ akatvāva sīghataraṃ gantvā taṃ paribbājikaṃ pakkosāpetvā mahantena yasena nimantesi .
Sā yasassa aguṇaṃ pabbajjāya guṇaṃ attano bodhisattassa ca mahantaṃ bhogakkhandhaṃ pahāya saṃvegena pabbajitabhāvañca kathesi .
Rājā kenaci pariyāyenaV0.129 tassā manaṃ alabhanto cintesi –
‘‘ ayaṃ paribbājikā sīlavatī kalyāṇadhammā , sopi paribbājako imāya ākaḍḍhitvā nīyamānāya na kiñci vippakāraṃ dassesi , sabbattha nirapekkhacitto , na kho pana metaṃ patirūpaṃ , yaṃ evarūpesu guṇavantesu vippakāro , yaṃnūnāhaṃ imaṃ paribbājikaṃ gahetvā uyyānaṃ gantvā imaṃ , tañca paribbājakaṃ khamāpeyyan ’’ ti ?
Evaṃ pana cintetvā ‘‘ paribbājikaṃ uyyānaṃ ānethā ’’ ti purise āṇāpetvā sayaṃ paṭhamataraṃ gantvā bodhisattaṃ upasaṅkamitvā pucchi –
‘‘ bho pabbajita , kiṃ mayā tāya paribbājikāya nīyamānāya kopo te uppajjitthā ’’ ti .
Mahāsatto āha –
‘‘ Uppajji me na muccittha , na me muccittha jīvato ;
Rajaṃva vipulā vuṭṭhi , khippameva nivārayin ’’ ti .( jā .1.10.52);
Taṃ sutvā rājā ‘‘ kiṃ nu kho esa kopameva sandhāya vadati , udāhu aññaṃ kiñci sippādikan ’’ ti cintetvā puna pucchi –
‘‘ KiṃP0.138 te uppajji no mucci , kiṃ te no mucci jīvato ;
Rajaṃva vipulā vuṭṭhi , katamaṃ taṃ nivārayī ’’ ti .( jā .1.10.53);
TatthaM0.136 uppajjīti ekavāraṃ uppajji , na puna uppajji .
Na muccitthāti kāyavacīvikāruppādanavasena pana na muccittha , na naṃ bahi pavattituṃ vissajjesinti attho .
Rajaṃva vipulā vuṭṭhīti yathā nāma gimhānaṃ pacchime māse uppannaṃ rajaṃ vipulā akālavuṭṭhidhārā ṭhānaso nivāreti , evaṃ taṃ vūpasamento nivārayiṃ , nivāresinti attho .
Athassa mahāpuriso nānappakārena kodhe ādīnavaṃ pakāsento –
‘‘ Yamhi jāte na passati , ajāte sādhu passati ;
So me uppajji no mucci , kodho dummedhagocaro .
‘‘ Yena jātena nandanti , amittā dukkhamesino ;
So me uppajji no mucci , kodho dummedhagocaro .
‘‘ YasmiñcaV0.130 jāyamānamhi , sadatthaṃ nāvabujjhati ;
So me uppajji no mucci , kodho dummedhagocaro .
‘‘ Yenābhibhūto kusalaṃ jahāti , parakkare vipulañcāpi atthaṃ ;
Sa bhīmaseno balavā pamaddī , kodho mahārājā na me amuccatha .
‘‘ Kaṭṭhasmiṃ manthamānasmiṃ , pāvako nāma jāyati ;
Tameva kaṭṭhaṃ ḍahati , yasmā so jāyate gini .
‘‘ Evaṃ mandassa posassa , bālassa avijānato ;
Sārambhā jāyate kodho , sapi teneva ḍayhati .
‘‘ Aggīva tiṇakaṭṭhasmiṃ , kodho yassa pavaḍḍhati ;
Nihīyati tassa yaso , kāḷapakkheva candimā .
‘‘ Anindho dhūmaketūva , kodho yassūpasammati ;
Āpūrati tassa yaso , sukkapakkheva candimā ’’ ti .( jā .1.10.54-61)–
Imāhi gāthāhi dhammaṃ desesi .
TatthaM0.137 na passatīti attatthampi na passati , pageva paratthaṃ .
Sādhu passatīti attatthaṃ paratthaṃ ubhayatthañcaP0.139 sammadeva passati .
Dummedhagocaroti nippaññānaṃ visayabhūto , nippañño vā gocaro āhāro indhanaṃ etassāti dummedhagocaro .
Dukkhamesinoti dukkhaṃ icchantā .
Sadatthan ti attano atthaṃ vuḍḍhiṃ .
Parakkareti apaneyya vināseyya .
Sabhīmasenoti so bhīmāya bhayajananiyā mahatiyā kilesasenāya samannāgato .
Pamaddīti balavabhāvena satte pamaddanasīlo .
Na me amuccathāti mama santikā mokkhaṃ na labhi , abbhantare eva damito , nibbisevano katoti attho .
Khīraṃ viya vā muhuttaṃ dadhibhāvena cittena patiṭṭhahitthātipi attho .
Manthamānasmin ti araṇisahite mathiyamāne .
‘‘ Mathamānasmin ’’ tipi pāṭho .
Yasmāti yato kaṭṭhāV0.131 .
Ginīti aggi .
Bālassa avijānatoti bālassa ajānantassa .
Sārambhā jāyateti karaṇuttariyakaraṇalakkhaṇā sārambhā araṇimanthanato viya pāvako kodho jāyate .
Sapi tenevāti sopi bālo teneva kodhena kaṭṭhaṃ viya agginā ḍayhati .
Anindho dhūmaketūvāti anindhano aggi viya .
Tassāti tassa adhivāsanakhantiyā samannāgatassa puggalassa sukkapakkhe cando viya laddho , yaso aparāparaṃ āpūratīti .
Rājā mahāsattassa dhammakathaṃ sutvā mahāpurisaṃ paribbājikampi rājagehato āgataṃ khamāpetvā ‘‘ tumhe pabbajjāsukhaṃ anubhavantā idheva uyyāne vasatha , ahaṃ vo dhammikaṃ rakkhāvaraṇaguttiṃ karissāmī ’’ ti vatvā vanditvā pakkāmi .
Te ubhopi tattheva vasiṃsu .
Aparabhāge paribbājikā kālamakāsi .
Bodhisatto himavantaṃ pavisitvā jhānābhiññāyo nibbattetvā āyupariyosāne brahmalokaparāyano ahosi .
Tadā paribbājikā rāhulamātā ahosi , rājā ānandatthero , bodhiparibbājako lokanātho .
Tassa idhāpi yathārahaṃ sesapāramiyo niddhāretabbā .
Tathā mahantaṃ bhogakkhandhaṃ mahantañca ñātiparivaṭṭaṃP0.140 pahāya mahābhinikkhamanasadisaṃ gehato nikkhamanaṃ , tathā nikkhamitvā pabbajitassa bahujanasammatassa sato paramappicchatāya kulesu ca gaṇesu ca alaggatā , accantameva lābhasakkārajigucchāyaM0.138 pavivekābhirati , atisayavatī ca abhisallekhavutti , tathārūpāya sīlavatiyā kalyāṇadhammāya paribbājikāya ananuññātā attano purato balakkārena parāmasiyamānāya sīlapāramiṃ āvajjetvā vikārānāpatti , katāparādhe ca tasmiṃ rājini upagate hitacittataṃ mettacittataṃ upaṭṭhapetvā diṭṭhadhammikasamparāyikehi samanusāsananti evamādayo idha mahāpurisassa guṇānubhāvā vibhāvetabbā .
Tenetaṃ vuccati ‘‘ evaṃ acchariyā hete … pe … dhammassa anudhammato ’’ ti .
Cūḷabodhicariyāvaṇṇanā niṭṭhitā .5. Mahiṃsarājacariyāvaṇṇanā