Issues
Select Version
Cariyāpiṭakapāḷi

Ayogharacariyāvaṇṇanā

Author: _System_commentary_ @ Administrator

3. Ayogharacariyāvaṇṇanā

24. Tatiye ayogharamhi saṃvaḍḍhoti amanussaupaddavaparivajjanatthaṃ caturassasālavasena kate mahati sabbaayomaye gehe saṃvaḍḍho . Nāmenāsi ayogharoti ayoghare jātasaṃvaḍḍhabhāveneva ‘‘ ayogharakumāro ’’ ti nāmena pākaṭo ahosi .
27. YeV0.180 keci mahiyā sattāti imissā mahāpathaviyā ye keci sattā nāma . Hīnamukkaṭṭhamajjhimāti lāmakā ceva uttamā ca , ubhinnaṃ vemajjhe bhavattā majjhimā ca . Sake geheti sabbe te sake gehe . Sakañātibhīti sakehi ñātīhi sammodamānā vissaṭṭhā anukkaṇṭhitā yathāvibhavaṃ vaḍḍhanti .
28. Idaṃ loke uttariyan ti idaṃ pana imasmiṃ loke asadisaṃ , mayhaṃ eva āveṇikaṃ .
Kiṃ pana taṃ saṃpīḷe mama posanan ti sambādhe mama saṃvaḍḍhanaṃ . Tathā hi ayogharamhi saṃvaḍḍho , appabhe candasūriyeti candasūriyānaṃ pabhārahite ayoghare saṃvaḍḍhomhīti saṃvaḍḍho amhi .
29. Pūtikuṇapasampuṇṇāti pūtigandhanānappakārakuṇapasampuṇṇā gūthanirayasadisā .
Mātu kucchito jīvitasaṃsaye vattamāne kathaṃ muccitvā nikkhamitvā .
Tato ghoratareti tatopi gabbhavāsato dāruṇatare , avissaṭṭhavāsena dukkhe . Pakkhittayoghareti pakkhitto ayoghare , bandhanāgāre ṭhapito viya ahosinti dasseti .
30. Yadihan ti ettha yadīti nipātamattaṃ .
Tādisan ti yādisaṃ pubbe vuttaṃ , tādisaṃ paramadāruṇaṃ dukkhaṃ patvā ahaṃ rajjesu yadi rajjāmi yadi ramissāmi , evaṃ sante pāpānaṃ lāmakānaṃ nihīnapurisānaṃ uttamo nihīnatamo siyaṃP0.198 .
31. Ukkaṇṭhitomhi kāyenāti aparimuttagabbhavāsādinā pūtikāyena ukkaṇṭhito nibbinno amhi . Rajjenamhi anatthikoti rajjenapi anatthiko amhi . Yakkhiniyā hatthato muttopi hi nāhaṃ ajarāmaro , kiṃM0.192 me rajjena , rajjañhi nāma sabbesaṃ anatthānaṃ sannipātaṭṭhānaṃ , tattha ṭhitakālato paṭṭhāya dunnikkhamaṃ hoti , tasmā taṃ anupagantvā nibbutiṃ pariyesissaṃ , yattha maṃ maccu na maddiyeti yattha ṭhitaṃ maṃ mahāseno maccurājā na maddiye na otthareyya na abhibhaveyya , taṃ nibbutiṃ amatamahānibbānaṃ pariyesissāmīti .
32. Evāhaṃ cintayitvānāti evaṃ iminā vuttappakārena nānappakāraṃ saṃsāre ādīnavaṃ paccavekkhaṇena nibbāne ānisaṃsadassanena ca yoniso cintetvā . Viravante mahājaneti mayā vippayogadukkhāsahanena viravante paridevante mātāpituppamukhe mahante jane . Nāgova bandhanaṃ chetvāti yathā nāma mahābalo hatthināgo dubbalataraṃ rajjubandhanaṃ sukheneva chindati , evameva ñātisaṅgādibhedassaV0.181 tasmiṃ jane taṇhābandhanassa chindanena bandhanaṃ chetvā kānanasaṅkhātaṃ mahāvanaṃ pabbajjūpagamanavasena pāvisiṃ . Osānagāthā vuttatthā eva . Tattha ca mahāsatto attano pabbajjādhippāyaṃ jānitvā ‘‘ tāta , kiṃkāraṇā pabbajasī ’’ ti raññā vutto ‘‘ deva , ahaṃ mātukucchimhi dasa māse gūthaniraye viya vasitvā mātu kucchito nikkhanto yakkhiniyā bhayena soḷasavassāni bandhanāgāre vasanto bahi oloketumpi na labhiṃ , ussadaniraye pakkhitto viya ahosiṃ , yakkhinito muttopi ajarāmaro na homi , maccu nāmesa na sakkā kenaci jinituṃ , bhave ukkaṇṭhitomhi , yāva me byādhijarāmaraṇāni nāgacchanti , tāvadeva pabbajitvā dhammaṃ carissāmi , alaṃ me rajjena , anujānāhi maṃ , deva , pabbajitun ’’ ti vatvā – ‘‘ YamekarattiṃP0.199 paṭhamaṃ , gabbhe vasati māṇavo ; Abbhuṭṭhitova so yāti , sa gacchaṃ na nivattatī ’’ ti .( jā .1.15.363)– Ādinā catuvīsatiyā gāthāhi pitu dhammaṃ desetvā ‘‘ mahārāja , tumhākaṃ rajjaṃ tumhākameva hotu , na mayhaṃ iminā attho , tumhehi saddhiṃ kathenteyeva byādhijarāmaraṇāni āgaccheyyuṃ , tiṭṭhatha tumhe ’’ ti vatvā ayadāmaṃ chinditvā mattahatthī viya , kañcanapañjaraṃ bhinditvā sīhapotako viya , kāme pahāya mātāpitaro vanditvā nikkhami . Athassa pitā ‘‘ ayaṃ nāma kumāro pabbajitukāmo , kimaṅgaṃ panāhaṃ , mamāpi rajjena attho natthī ’’ tiM0.193 rajjaṃ pahāya tena saddhiṃ eva nikkhami . Tasmiṃ nikkhamante devīpi amaccāpi brāhmaṇagahapatikādayopīti sakalanagaravāsino bhoge chaḍḍetvā nikkhamiṃsu . Samāgamo mahā ahosi , parisā dvādasayojanikā jātā , te ādāya mahāsatto himavantaṃ pāvisi . Sakko devarājā tassa nikkhantabhāvaṃ ñatvā vissakammaṃ pesetvā dvādasayojanāyāmaṃ sattayojanavitthāraṃ assamapadaṃ kāresi , sabbe ca pabbajitaparikkhāre paṭiyādāpesi . Idha mahāsattassa pabbajjā ca ovādadānañca brahmalokaparāyanatā ca parisāya sammā paṭipatti ca sabbā mahāgovindacariyāyaṃ ( cariyā .1.37 ādayo ) vuttanayeneva veditabbā . TadāV0.182 mātāpitaro mahārājakulāni ahesuṃ , parisā buddhaparisā , ayogharapaṇḍito lokanātho . Tassa sesapāraminiddhāraṇā ānubhāvavibhāvanā ca heṭṭhā vuttanayeneva veditabbāti . Ayogharacariyāvaṇṇanā niṭṭhitā . 4. Bhisacariyāvaṇṇanā
Nayantiyāti nīyantiyā .
Kopo me upapajjathāti ayaṃ te gihikāle bhariyā brāhmaṇī sīlavatī , pabbajitakāle ca sabrahmacārinībhāvato sahajātā bhaginī , sā tuyhaṃ purato balakkārena ākaḍḍhitvā nīyati . ‘‘ Bodhibrāhmaṇa , kiṃ te purisabhāvan ’’ tiV0.128 purisamānena ussāhito cirakālasayito vammikabilato kenaci purisena ghaṭṭito ‘‘ susū ’’ ti phaṇaṃ karonto āsiviso viya me cittato kopo sahasā vuṭṭhāsi .