34.
Catutthe
P0.200 yadā homi , kāsīnaṃ puravaruttameti ‘‘ kāsī ’’ ti bahuvacanavasena laddhavohārassa raṭṭhassa nagaravare bārāṇasiyaṃ yasmiṃ kāle jātasaṃvaḍḍho hutvā vasāmīti attho .
Bhaginī ca bhātaro satta , nibbattā sottiye kuleti upakañcanādayo cha ahañcāti bhātaro satta sabbakaniṭṭhā kañcanadevī nāma bhaginī cāti sabbe mayaṃ aṭṭha janā mantajjhenaniratatāya sottiye uditodite mahati brāhmaṇakule tadā nibbattā jātāti attho .Tattha etesaṃ pubbajo āsin ti etesaṃ upakañcanakādīnaṃ sattannaṃ jeṭṭhabhātiko ahaṃ tadā ahosiṃ .
Hirīsukkamupāgatoti sukkavipākattā santānassa visodhanato ca sukkaṃ pāpajigucchanalakkhaṇaṃ hiriṃ bhusaṃ āgato , ativiya pāpaṃ jigucchanto āsinti attho .
Bhavaṃ disvāna bhayato , nekkhammābhirato ahan ti kāmabhavādīnaṃ vasena sabbaṃ bhavaṃ pakkhandituṃ āgacchantaṃ caṇḍahatthiṃ viya , hiṃsituṃ āgacchantaṃ ukkhittāsikaṃ vadhakaṃ viya , sīhaṃ viya , yakkhaṃ viya , rakkhasaṃ viya , ghoravisaṃ viya , āsivisaṃ viya , ādittaṃ aṅgāraṃ viya , sappaṭibhayaṃ bhayānakabhāvato passitvā tato muccanatthañca pabbajjābhirato pabbajitvā ‘‘ kathaṃ nu kho dhammacariyaṃ sammāpaṭipattiṃ pūreyyaṃ , jhānasamāpattiyo ca nibbatteyyan ’’ ti pabbajjākusaladhammapaṭhamajjhānādiabhirato tadā ahaṃ āsinti attho .
36. Pahitāti mātāpitūhi pesitā .
Ekamānasāti samānajjhāsayā pubbe mayā ekacchandā manāpacārino mātāpitūhi pahitattā pana mama paṭikkūlaṃ amanāpaṃ vadantā .
Kāmehi maṃ nimantentīti mahāpitūhi vā ekamānasā kāmehi maṃ nimantenti .
Kulavaṃsaṃ dhārehīti gharāvāsaṃ saṇṭhapento attano kulavaṃsaṃ dhārehi patiṭṭhapehīti kāmehi maṃ nimantesunti attho .
37. Yaṃ
M0.195 tesaṃ vacanaṃ vuttan ti tesaṃ mama piyasahāyānaṃ yaṃ vacanaṃ vuttaṃ .
Gihidhamme sukhāvahan ti gihibhāve sati gahaṭṭhabhāve ṭhitassa purisassa ñāyānugatattā diṭṭhadhammikassa samparāyikassa ca sukhassa āvahanato sukhāvahaṃ .
Taṃ me ahosi kaṭhinan ti taṃ tesaṃ mayhaṃ sahāyānaṃ mātāpitūnañca vacanaṃ ekanteneva nekkhammābhiratattā amanāpabhāvena me kaṭhinaṃ pharusaṃ divasaṃ santattaphālasadisaṃ ubhopi kaṇṇe jhāpentaṃ viyaP0.202 ahosi . 38. Te maṃ tadā ukkhipantan ti te mayhaṃ sahāyā mātāpitūhi attano ca upanimantanavasena anekavāraṃ upanīyamāne kāme uddhamuddhaṃ khipantaṃ chaḍḍentaṃ paṭikkhipantaṃ maṃ pucchiṃsu .
Patthitaṃ mamāti ito visuddhataraṃ kiṃ nu kho iminā patthitanti mayā abhipatthitaṃ mama taṃ patthanaṃ pucchiṃsu –
‘‘ kiṃ tvaṃ patthayase , samma , yadi kāme na bhuñjasī ’’ ti .
39. Atthakāmoti
V0.184 attano atthakāmo , pāpabhīrūti attho .
‘‘ Attakāmo ’’ tipi pāḷi .
Hitesinan ti mayhaṃ hitesīnaṃ piyasahāyānaṃ .
Keci ‘‘ atthakāmahitesinan ’’ ti paṭhanti , taṃ na sundaraṃ . 40. Pitu mātu ca sāvayun ti te mayhaṃ sahāyā anivattanīyaṃ mama pabbajjāchandaṃ viditvā pabbajitukāmatādīpakaṃ mayhaṃ vacanaṃ pitu mātu ca sāvesuṃ .
‘‘ Yagghe , ammatātā , jānātha , ekanteneva mahākañcanakumāro pabbajissati , na so sakkā kenaci upāyena kāmesu upanetun ’’ ti avocuṃ .
Mātāpitā evamāhūti tadā mayhaṃ mātāpitaro mama sahāyehi vuttaṃ mama vacanaṃ sutvā evamāhaṃsu –
‘‘ sabbeva pabbajāma , bho ’’ ti , yadi mahākañcanakumārassa nekkhammaṃ abhirucitaṃ , yaṃ tassa abhirucitaṃ , tadamhākampi abhirucitameva , tasmā sabbeva pabbajāma , bhoti .
‘‘ Bho ’’ ti tesaṃ brāhmaṇānaṃ ālapanaṃ .
‘‘ Pabbajāma kho ’’ tipi pāṭho , pabbajāma evāti attho .
Mahāsattassa hi pabbajjāchandaṃ viditvā upakañcanādayo cha bhātaro bhaginī ca kañcanadevī pabbajitukāmāva ahesuṃ , tena tepi mātāpitūhi gharāvāsena nimantiyamānā na icchiṃsuyeva .
Tasmā evamāhaṃsu ‘‘ sabbeva pabbajāma , bho ’’ ti .
Evañca
M0.196 pana vatvā mahāsattaṃ mātāpitaro pakkositvā attanopi adhippāyaṃ tassa ācikkhitvā ‘‘ tāta , yadi pabbajitukāmosi , asītikoṭidhanaṃ tava santakaṃ yathāsukhaṃ vissajjehī ’’ ti āhaṃsu .
Atha naṃ mahāpuriso kapaṇaddhikādīnaṃ vissajjetvā mahābhinikkhamanaṃ nikkhamitvā himavantaṃ pāvisi .
Tena saddhiṃ mātāpitaro cha bhātaro ca bhaginī ca eko dāso ekā dāsī eko ca sahāyo gharāvāsaṃ pahāya agamaṃsu .
Tena vuttaṃ –5. Soṇapaṇḍitacariyāvaṇṇanā