Issues
Select Version
Cariyāpiṭakapāḷi

7. Kapirājacariyā

Author: _System_commentary_ @ Administrator

68.
‘‘ Yamhokāse ahaṃ ṭhatvā , orā pāraṃ patāmahaṃ ; Tatthacchi sattuvadhako , kumbhīlo luddadassano ’’ ti . Tattha ‘‘ pīḷito susumārenā ’’ ti addhagāthāya vuttamevatthaṃ . ‘‘ Yamhokāse ’’ ti gāthāya pākaṭaṃ karoti . Tattha yamhokāseti yasmiṃ nadīmajjhe ṭhitapiṭṭhipāsāṇasaṅkhāte padese ṭhatvā . Orāti dīpakasaṅkhātā oratīrā . Pāran ti tadā mama vasanaṭṭhānabhūtaṃ nadiyā paratīraṃ . Patāmahan ti uppatitvā patāmi ahaṃ . Tatthacchīti tasmiṃ piṭṭhipāsāṇappadese sattu bhūto vadhako ekanteneva ghātako paccatthiko luddadassano ghorarūpo bhayānakadassano nisīdi . Atha mahāsatto cintesi – ‘‘ añño me gamanamaggo natthi , ajja mayā kumbhīlo vañcetabbo , evañhi ayañca mahatā pāpato mayā parimocito siyā , mayhañca jīvitaṃ laddhan ’’ ti . So kumbhīlaṃ āha – ‘‘ samma , kumbhīla , ahaṃ tuyhaṃ upari patissāmī ’’ ti . KumbhīloM0.222 ‘‘ vānarinda , papañcaṃ akatvā ito āgacchāhī ’’ ti āha . Mahāsatto ‘‘ ahaṃ āgacchāmi , tvaṃ pana attano mukhaṃ vivaritvā maṃ tava santikaṃ āgatakāle gaṇhāhī ’’ ti avoca . Kumbhīlānañca mukhe vivaṭe akkhīni nimmīlanti . So taṃ kāraṇaṃ asallakkhento mukhaṃ vivari . Athassa akkhīni nimmīliṃsu . So mukhaṃ vivaritvāP0.230 sabbaso nimmīlitakkhī hutvā nipajji . Mahāsatto tassa tathābhāvaṃ ñatvā dīpakato uppatito gantvā kumbhīlassa matthakaṃ akkamitvā tato uppatanto vijjulatā viya vijjotamāno paratīre aṭṭhāsi . Tena vuttaṃ –
69. ‘‘ So maṃ asaṃsi ehīti , ahampemīti taṃ vadiṃ ; Tassa matthakamakkamma , parakūle patiṭṭhahin ’’ ti . Tattha asaṃsīti abhāsi . Ahampemīti ahampi āgacchāmīti taṃ kathesiṃ . YasmāV0.209 pana taṃ dīpakaṃ ambajambupanasādiphalarukkhasaṇḍamaṇḍitaṃ ramaṇīyaṃ nivāsayoggañca ,‘‘ āgacchāmī ’’ ti pana paṭiññāya dinnattā saccaṃ anurakkhanto mahāsattopi ‘‘ āgamissāmevā ’’ ti tathā akāsi . Tena vuttaṃ –
8. Saccatāpasacariyāvaṇṇanā