6. Lakuṇḍakabhaddiyasuttavaṇṇanā
240. Chaṭṭhe
V2.209M2.217 dubbaṇṇan ti virūpasarīravaṇṇaṃ .
Okoṭimakan ti rassaṃ .
Paribhūtarūpan ti pamāṇavasena paribhūtajātikaṃ .
Taṃ kira chabbaggiyā bhikkhū ,‘‘ āvuso bhaddiya , āvuso , bhaddiyā ’’ ti tattha tattha parāmasitvā nānappakāraṃ kīḷanti ākaḍḍhanti parikaḍḍhanti .
Tena vuttaṃ ‘‘ paribhūtarūpan ’’ ti .Kasmā panesa evarūpo jāto ?
Ayaṃ kira atīte eko mahārājā ahosi , tassa mahallakā ca mahallakitthiyo ca paṭikūlā honti .
So sace mahallake passati , tesaṃ
P2.237 cūḷaṃ ṭhapāpetvā kacchaṃ bandhāpetvā yathāruci kīḷāpeti .
Mahallakitthiyopi disvā tāsampi icchiticchitaṃ vippakāraṃ katvā yathāruci kīḷāpeti .
Tesaṃ puttadhītādīnaṃ santike mahāsārajjaṃ uppajjati .
Tassa pāpakiriyā pathavito paṭṭhāya chadevaloke ekakolāhalaṃ akāsi .
Atha sakko cintesi –
‘‘ ayaṃ andhabālo mahājanaṃ viheṭheti , karissāmissa niggahan ’’ ti .
So mahallakagāmiyavaṇṇaṃ katvā yānake ekaṃ takkacāṭiṃ āropetvā yānaṃ pesento nagaraṃ pavisati .
Rājāpi hatthiṃ āruyha nagarato nikkhanto taṃ disvā –
‘‘ ayaṃ mahallako takkayānakena amhākaṃ abhimukho āgacchati , vāretha vārethā ’’ ti āha .
Manussā ito cito ca pakkhandantāpi na passanti .
Sakko hi ‘‘ rājāva maṃ passatu , mā aññe ’’ ti evaṃ adhiṭṭhahi .
Atha tesu manussesu ‘‘ kahaṃ , deva , kahaṃ devā ’’ ti vadantesu eva rājā saha hatthinā vaccho viya dhenuyā yānassa heṭṭhā pāvisi .
Sakko takkacāṭiṃ bhindi .
Rājā sīsato paṭṭhāya takkena kilinnasarīro ahosi .
So sarīraṃ ubbaṭṭāpetvā uyyānapokkharaṇiyaṃ nhatvā alaṅkatasarīro nagaraṃ pavisanto puna taṃ addasa .
Disvā ‘‘ ayaṃ so amhehi diṭṭhamahallako puna dissati .
Vāretha vāretha nan ’’ ti āha .
Manussā ‘‘ kahaṃ , deva , kahaṃ , devā ’’ ti ito cito ca vidhāviṃsu .
So paṭhamavippakārameva puna pāpuṇi .
Tasmiṃ khaṇe sakko goṇe ca yānañca antaradhāpetvā ākāseM2.218 ṭhatvā āha ,‘‘ andhabāla , tvaṃ mayi takkavāṇijako eso ’’ ti saññaṃ karosi , sakkohaṃ devarājā ,‘‘ tavetaṃ pāpakiriyaṃ nivāressāmī ’’ ti āgato ,‘‘ mā puna evarūpaṃ akāsī ’’ ti santajjetvā agamāsi .
Iminā kammena so dubbaṇṇo ahosi .
VipassīsammāsambuddhakāleV2.210 panesa cittapattakokilo nāma hutvā kheme migadāye vasanto ekadivasaṃ himavantaṃ gantvā madhuraṃ ambaphalaṃ tuṇḍena gahetvā āgacchanto bhikkhusaṅghaparivāraṃ satthāraṃ disvā cintesi –
‘‘ ahaṃ aññesu divasesu rittako tathāgataṃ passāmi .
Ajja pana me imaṃ ambapakkaṃ atthi , dasabalassa taṃ dassāmī ’’ ti otaritvā ākāse carati .
Satthā tassa cittaṃ ñatvā upaṭṭhākaṃP2.238 olokesi .
So pattaṃ nīharitvā dasabalaṃ vanditvā satthu hatthe ṭhapesi .
Kokilo dasabalassa patte ambapakkaṃ patiṭṭhāpesi .
Satthā tattheva nisīditvā taṃ paribhuñji .
Kokilo pasannacitto punappunaṃ dasabalassa guṇe āvajjetvā dasabalaṃ vanditvā attano kulāvakaṃ gantvā sattāhaṃ pītisukheneva vītināmesi .
Iminā kammena saro madhuro ahosi .
Kassapasammāsambuddhakāle pana cetiye āraddhe ‘‘ kiṃpamāṇaṃ karoma ?
Sattayojanappamāṇaṃ .
Atimahantaṃ etaṃ , chayojanappamāṇaṃ karoma .
Idampi atimahantaṃ , pañcayojanaṃ karoma , catuyojanaṃ , tiyojanaṃ , dviyojanan ’’ ti .
Ayaṃ tadā jeṭṭhakavaḍḍhakī hutvā ,‘‘ evaṃ , bho , anāgate sukhapaṭijaggitaṃ kātuṃ vaṭṭatī ’’ ti vatvā rajjuṃ ādāya parikkhipanto gāvutamattake ṭhatvā ,‘‘ ekekaṃ mukhaṃ gāvutaṃ hotu , cetiyaṃ yojanāvaṭṭaṃ yojanubbedhaṃ bhavissatī ’’ ti āha .
Te tassa vacane aṭṭhaṃsu .
Cetiyaṃ sattadivasasattamāsādhikehi sattahi saṃvaccharehi niṭṭhitaṃ .
Iti appamāṇassa buddhassa pamāṇaṃ akāsīti .
Tena kammena okoṭimako jāto .Hatthayo pasadā migāti hatthino ca pasadamigā ca .
Natthi kāyasmiṃ tulyatāti kāyasmiṃ pamāṇaṃ nāma natthi , akāraṇaṃ kāyapamāṇanti attho .
Chaṭṭhaṃ .