Issues
Select Version
(SN)Nidānavaggo
(SN)Nidānavaggo

Caṅkamasuttavaṇṇanā

Author: _System_commentary_ @ Administrator

5. Caṅkamasuttavaṇṇanā

99. Pañcame passatha noti passatha nu .
KasmāM2.131 panete avidūre caṅkamiṃsūti . ‘‘ Devadatto satthari paduṭṭhacitto anatthampi kātuṃ upakkameyyā ’’ ti ārakkhaggahaṇatthaṃ . Atha devadatto kasmā caṅkamīti ? ‘‘ Akārako ayaṃ , yadi kārako bhaveyya , na idha āgaccheyyā ’’ ti attano katadosapaṭicchādanatthaṃ . Kiṃ pana devadatto bhagavato anatthaṃ kātuṃ samattho , bhagavato vā ārakkhakiccaṃ atthīti ? Natthi . Tena vuttaṃ ‘‘ aṭṭhānametaṃ , ānanda , anavakāso , yaṃ tathāgato parūpakkamena parinibbāyeyyā ’’ ti ( cūḷava .341). Bhikkhū pana satthari gāravena āgatā . Teneva bhagavā evaṃ vatvā ‘‘ vissajjehi , ānanda , bhikkhusaṅghan ’’ ti vissajjāpesi .
Devadatto pana pāpiccho icchāpakato , tena naṃ ‘‘ kulasaṅgaṇhanaparihāraṃ nānappakārakaṃ kohaññataṃ pucchissāmā ’’ ti pāpicchāva parivārenti . Sopi tesaṃ taṃ taṃ niyāmaṃ ācikkhati . Tena vuttaṃ ‘‘ sabbe kho ete , bhikkhave , bhikkhū pāpicchā ’’ ti .
99. Pañcame passatha noti passatha nu .
Sabbe kho eteti sāriputtatthero bhagavatā ‘‘ etadaggaṃ , bhikkhave , mama sāvakānaṃ bhikkhūnaṃ mahāpaññānaṃ yadidaṃ sāriputto ’’ ti ( a . ni .1.189) mahāpaññesu etadagge ṭhapito . Iti naṃ ‘‘ khandhantaraṃ dhātvantaraṃ āyatanantaraṃ satipaṭṭhānabodhipakkhiyadhammantaraṃ tilakkhaṇāhataṃ gambhīraṃ pañhaṃ pucchissāmā ’’ ti mahāpaññāva parivārenti . Sopi tesaṃ pathaviṃ pattharento viya sinerupādato vālikaṃ uddharanto viya cakkavāḷapabbataṃ bhindanto viya sineruṃ ukkhipanto viya ākāsaṃ vitthārento viya candimasūriye uṭṭhāpento viya ca pucchitapucchitaṃ katheti . Tena vuttaṃ ‘‘ sabbe kho ete , bhikkhave , bhikkhū mahāpaññā ’’ ti .
Mahāmoggallānopi bhagavatā ‘‘ etadaggaṃ , bhikkhave , mama sāvakānaṃ bhikkhūnaṃ iddhimantānaṃ yadidaṃ mahāmoggallāno ’’ tiP2.140 iddhimantesu etadagge ṭhapito . Iti naṃ ‘‘ parikammaṃ ānisaṃsaṃV2.124 adhiṭṭhānaṃ vikubbanaṃ pucchissāmā ’’ ti iddhimantova parivārenti . Sopi tesaṃ vuttanayeneva pucchitapucchitaṃ katheti . Tena vuttaṃ ‘‘ sabbe kho ete , bhikkhave , bhikkhū mahiddhikā ’’ ti .
Mahākassapopi bhagavatā ‘‘ etadaggaṃ , bhikkhave , mama sāvakānaṃ bhikkhūnaṃ dhutavādānaṃ yadidaṃ mahākassapo ’’ ti dhutavādesu etadagge ṭhapito . Iti naṃ ‘‘ dhutaṅgaparihāraṃ ānisaṃsaṃ samodhānaṃ adhiṭṭhānaṃ bhedaṃ pucchissāmā ’’ ti dhutavādāva parivārenti . Sopi tesaṃ tatheva pucchitapucchitaṃ byākaroti . Tena vuttaṃ ‘‘ sabbe kho ete , bhikkhave , bhikkhū dhutavādā ’’ ti .
AnuruddhattheropiM2.130 bhagavatā ‘‘ etadaggaṃ , bhikkhave , mama sāvakānaṃ bhikkhūnaṃ dibbacakkhukānaṃ yadidaṃ anuruddho ’’ ti ( a . ni .1.192) dibbacakkhukesu etadagge ṭhapito . Iti naṃ ‘‘ dibbacakkhussa parikammaṃ ānisaṃsaṃ upakkilesaṃ pucchissāmā ’’ ti dibbacakkhukāva parivārenti . Sopi tesaṃ tatheva pucchitapucchitaṃ katheti . Tena vuttaṃ ‘‘ sabbe kho ete , bhikkhave , bhikkhū dibbacakkhukā ’’ ti .
Puṇṇattheropi bhagavatā ‘‘ etadaggaṃ , bhikkhave , mama sāvakānaṃ bhikkhūnaṃ dhammakathikānaṃ yadidaṃ puṇṇo mantāṇiputto ’’ ti ( a . ni .1.196) dhammakathikesu etadagge ṭhapito . Iti naṃ ‘‘ dhammakathāya saṅkhepavitthāragambhīruttānavicitrakathādīsu taṃ taṃ ākāraṃ pucchissāmā ’’ ti dhammakathikāva parivārenti . Sopi tesaṃ ‘‘ āvuso , dhammakathikena nāma ādito parisaṃ vaṇṇetuṃ vaṭṭati , majjhe suññataṃ pakāsetuṃ , ante catusaccavasena kūṭaṃ gaṇhitun ’’ ti evaṃ taṃ taṃ dhammakathānayaṃ ācikkhati . Tena vuttaṃ ‘‘ sabbe kho ete , bhikkhave , bhikkhū dhammakathikā ’’ ti .
Upālittheropi bhagavatā ‘‘ etadaggaṃ , bhikkhave , mama sāvakānaṃ bhikkhūnaṃ vinayadharānaṃ yadidaṃ upālī ’’ ti ( a . ni .1.228) vinayadharesu etadagge ṭhapito . Iti naṃ ‘‘ garukalahukaṃ satekicchaatekicchaṃ āpattānāpattiṃ pucchissāmā ’’ ti vinayadharāva parivārenti . Sopi tesaṃ pucchitapucchitaṃ tathevaP2.141 katheti . Tena vuttaṃ ‘‘ sabbe kho ete , bhikkhave , bhikkhū vinayadharā ’’ ti .
ĀnandattheropiV2.125 bhagavatā ‘‘ etadaggaṃ , bhikkhave , mama sāvakānaṃ bhikkhūnaṃ bahussutānaṃ yadidaṃ ānando ’’ ti ( a . ni .1.223) bahussutesu etadagge ṭhapito . Iti naṃ ‘‘ dasavidhaṃ byañjanabuddhiṃ aṭṭhuppattiṃ anusandhiṃ pubbāparaṃ pucchissāmā ’’ ti bahussutāva parivārenti . Sopi tesaṃ ‘‘ idaṃ evaṃ vattabbaṃ , idaṃ evaṃ gahetabban ’’ ti sabbaṃ katheti . Tena vuttaṃ ‘‘ sabbe kho ete , bhikkhave , bhikkhū bahussutā ’’ ti .
Devadatto pana pāpiccho icchāpakato , tena naṃ ‘‘ kulasaṅgaṇhanaparihāraṃ nānappakārakaṃ kohaññataṃ pucchissāmā ’’ ti pāpicchāva parivārenti . Sopi tesaṃ taṃ taṃ niyāmaṃ ācikkhati . Tena vuttaṃ ‘‘ sabbe kho ete , bhikkhave , bhikkhū pāpicchā ’’ ti .
Pañcamaṃ .