3. Giñjakāvasathasuttavaṇṇanā
97. Tatiye dhātuṃ , bhikkhaveti ito paṭṭhāya ajjhāsayaṃ dhātūti dīpeti .
Uppajjati saññāti ajjhāsayaṃ paṭicca saññā uppajjati , diṭṭhi uppajjati , vitakko uppajjatīti .
Idhāpi ‘‘ kaccāno pañhaṃ pucchissatī ’’ ti tassa okāsadānatthaṃ ettāvatāva desanaṃ niṭṭhāpesi .
Asammāsambuddhesūti chasu satthāresu .
Sammāsambuddhāti mayamasma sammāsambuddhāti .
Kiṃ paṭicca paññāyatīti kismiṃ sati hotīti ?
Satthārānaṃ uppannaṃ diṭṭhiṃ pucchati .
Asammāsambuddhesu tesu sammāsambuddhā eteti evaṃ uppannaṃ titthiyasāvakānampi diṭṭhiṃ pucchatiyeva .
Idāni yasmā tesaṃ avijjādhātuṃ paṭicca sā diṭṭhi hoti , avijjādhātu ca nāma mahatī dhātu , tasmā mahatiṃ dhātuṃ paṭicca tassā uppattiṃ dīpento mahatī kho esātiādimāha .
Hīnaṃ , kaccāna , dhātuṃ paṭiccāti hīnaṃ ajjhāsayaṃ paṭicca .
Paṇidhīti cittaṭṭhapanaṃ .
Sā panesā itthibhāvaṃ vā makkaṭāditiracchānabhāvaṃ vā patthentassa uppajjati .
Hīno
V2.123P2.139 puggaloti yassete hīnā dhammā uppajjanti , sabbo so puggalopi hīno nāma .
Hīnā vācāti yā tassa vācā , sāpi hīnā .
Hīnaṃ ācikkhatīti so ācikkhantopi hīnameva ācikkhati , desentopi hīnameva desetīti sabbapadāni yojetabbāni .Upapattīti dve upapattiyo paṭilābho ca nibbatti ca .
Nibbatti hīnakulādivasena veditabbā , paṭilābho cittuppādakkhaṇe hīnattikavasena .
Kathaṃ ?
Tassa hi pañcasu nīcakulesu uppajjanato hīnā nibbatti , vessasuddakulesu uppajjanato majjhimā , khattiyabrāhmaṇakulesu uppajjanato paṇītā .
Dvādasākusalacittuppādānaṃ pana paṭilābhato
M2.129 hīno paṭilābho , tebhūmakadhammānaṃ paṭilābhato majjhimo , navalokuttaradhammānaṃ paṭilābhato paṇīto .
Imasmiṃ pana ṭhāne nibbattiyeva adhippetāti .Tatiyaṃ .