Issues
Select Version
Bhāsāṭīkā-ဘာသာဋီကာ
မြန်မာဘာသာ
Dhātukathā-aṭṭhakathā
Dhātukathā-aṭṭhakathā

2. Āyatanapadādivaṇṇanā

Author: Bhāsāṭīkā-ဘာသာဋီကာ @ IAPT

အာယတနပဒနိဒ္ဒေသာဒီသု၊ အာယတနပဒနိဒ္ဒေသ အစရှိသော နိဒ္ဒေသတို့တွင်။ တာဝ၊ ဓာတုနိဒ္ဒေသ စသည်တို့မှ ရှေးဦးစွာ။ (နိဒ္ဒိဋ္ဌေ) အာယတနပဒနိဒ္ဒေသေ၊ ၌။ (အတ္တော ဧဝံ ဝေဒိတဗ္ဗော) စက္ခာယတနံ ဧတေန ခန္ဓေနာတိ (ဧတ္ထ)၊ ဟူသော ဤ ပါဌ်၌။ (ဝေဒိတဗ္ဗံ၊ ၌ စပ်)။ ဧကေန၊ သော။ ရူပက္ခန္ဓေနေဝ၊ ဖြစ်သာလျှင်လည်းကောင်း။ [ရူပက္ခန္ဓာ၏ ဖြစ်ကြောင်း ဖြစ်ရာ ရုပ္ပနအနက်, ရာသိ အနက်ဖြင့်သာလျှင် လည်းကောင်း။ (တနည်း) ရူပက္ခန္ဓသဒ္ဒါဖြင့် သာလျှင်လည်းကောင်း ဤသို့ စသည်ဖြင့် နောက်ပုဒ်များ၌လည်း အနက်ပေးနိုင်သည်။] ဧကေန၊ သော။ စက္ခာယတနနေဝ၊ ဖြင့်သာလျှင်လည်းကောင်း။ ဧကာယ၊ သော။ စက္ခုဓာတုယာဝ၊ လည်းကောင်း။ သင်္ဂဟိတံ၊ ပြီ။ ဣတိ ဝေဒိတဗ္ဗံ၊ [ဧဝ သဒ္ဒါတို့ဖြင့် အသင်္ဂဟိတ ၌ ပါသော စတုက္ခန္ဓ, ဧကာဒသာယတန, သတ္တရသဓာတု တို့ကို ကန့်သည်။]
သောတာယတနာဒီသုပိ၊ အစရှိသော အာယတန တို့၌ လည်း။ ဣမိနာဝ နယေန၊ ဖြင့်ပင်။ သင်္ဂဟာ သင်္ဂဟော၊ သင်္ဂဟ အသင်္ဂဟ ကို။ ဝေဒိတဗ္ဗော၊ ၏။
ပန၊ အထူးကား။ အသင်္ခတံ ခန္ဓတော ဌပေတွာတိ ဧတ္ထ၊ ဟူသော ဤပါဌ်၌။ (ယသ္မာ, တသ္မာတို့၏ အပြင်ဘက်၌ ရှိသော "ခန္ဓတော ဌပေတွာတိ ဝုတ္တံ" ၌ စပ်။) ယသ္မာ၊ ကြောင့်။ အသင်္ခတံ၊ သော။ **အသင်္ခတံ (ပေ) ဌပေတွာ**။ ။ ဤပါဠိတော်သည် ဓမ္မာယတန အတွက် ပြအပ်သော ပါဠိတော်တည်း။ ထို့ကြောင့် "အသင်္ခတံ ဓမ္မာယတနံ နာမ နိဗ္ဗာနံ" ဟူ ဓမ္မာယတန အမည်ကိုပြသည်။ နိဗ္ဗာန်သည် "ဘေဒါဘာဝေန နိဗ္ဗာနံ၊ ခန္ဓ သင်္ဂဟ နိဿဋံ" ဟူသော အဘိဓမ္မတ္ထသင်္ဂဟ သမုစ္စည်းပိုင်းနှင့်အညီ ခန္ဓာ မဖွဲ့ရသောကြောင့် "အသင်္ခတံ ခန္ဓတော ဌပေတွာ" ဟု ဟောတော်မူသည်။ ဓမ္မာယတနံ နာမ၊ ဓမ္မာယတန မည်သည်။ နိဗ္ဗာနံ၊ တည်း။ တဉ္စ၊ ထို နိဗ္ဗာန်သည်လည်း။ ခန္ဓသင်္ဂဟံ၊ ခန္ဓာဖြင့် သိမ်းယူရေတွက် အပ်သည်၏ အဖြစ်သို့။ နဂစ္ဆတိ၊ မရောက်။
တသ္မာ၊ ကြောင့်။ (ထိုသို့ ထိုနိဗ္ဗာန်၏ ခန္ဓသင်္ဂဟကို မရောက်သည်၏ အဖြစ်ကြောင့်။) ခန္ဓတော ဌပေတွာတိ၊ ဟူ၍။ (ဘဂဝတာ) ဝုတ္တံ၊
စတူဟိ ခန္ဓေဟီတိ၊ ကား။ ရူပဝေဒနာသညာသင်္ခါရက္ခန္ဓေဟိ၊ ရူပက္ခန္ဓာ, ဝေဒနာက္ခန္ဓာ, သညာက္ခန္ဓာ၊ သင်္ခါရ က္ခန္ဓာတို့ဖြင့်။ (သင်္ဂဟိတံ၊ သိမ်းယူ ရေတွက်အပ်ပြီ။)
ဟိ၊ မှန်။ နိဗ္ဗာနဝဇ္ဇံ၊ နိဗ္ဗာန်သည် ကြဉ်အပ်သော။ ဓမ္မာယတနံ၊ ကို။ ဧတေဟိ၊ ဤ ရူပက္ခန္ဓာ စသော ခန္ဓာ ၄ ပါးတို့ဖြင့်။ သင်္ဂဟိတံ၊ ၏။
ပန၊ ကား။ ဝိညာဏက္ခန္ဓေန၊ ဖြင့်လည်းကောင်း။ ဓမ္မာယတနဓမ္မဓာတုယော၊ တို့ကို။ ဌပေတွာ၊ ချန်ထား၍။ သေသာယတနဓာတူဟိ စ၊ ကြွင်းကုန်သော အာယတန ဓာတ်တို့ဖြင့်လည်းကောင်း။ တံ၊ ထို နိဗ္ဗာန်သည် ကြဉ်အပ်သော ဓမ္မာယတနကို။ န သင်္ဂယှတိ၊ အပ်။
တေန၊ ကြောင့်။ ဧကေန ခန္ဓေန ကောဒသဟာယတနေဟိ သတ္တရသဟိ ဓာတူဟိ အသင်္ဂဟိတန္တိ၊ ဟူ၍။ (ဘဂဝတာ) ဝုတ္တံ၊ ။
စ၊ ဆက်။ ဟေဋ္ဌာ၊ အောက် ခန္ဓ ပဒ နိဒ္ဒေသ ၌။ ရူပက္ခန္ဓမူလကာ၊ ရူပက္ခန္ဓာ ဟူသော မူလရှိကုန်သော။ တေ (နယာ)၊ ထို နည်းတို့ကို။ (ဝိဒိတာ) ယထာ၊ သိအပ်ကုန်သကဲ့သို့။ [မုချ ဖြစ်သောကြောင့် တ ပစ္စည်းဖြင့် ထားသည်။] ဧဝံ၊ တူ။ ဣဓာပိ၊ ဤ အာယတနပဒနိဒ္ဒေသ ၌လည်း။ စက္ခာယတန မူလကာဝ၊ စက္ခာယတနမူကလသာ ဖြစ်ကုန်သော။ နယာ၊ နည်းတို့ကို။ ဝေဒိတဗ္ဗာ၊ ကုန်၏။
ပန၊ ထိုသို့ စက္ခာယတနမူလက နည်းတို့ကို သိထိုက်ပါကုန်သော်လည်း။ ဒုကမတ္တမေဝ၊ ဒုက်မျှကိုသာ။ **ဒုက္ခမတ္တမေဝ**။ ။ ဧဝဖြင့် "တိကမှ စ၍ ဧကာဒသက တိုင်အောင် ပြထိုက် သော ပါဠိရပ်တို့ကိုလည်းကောင်း, ဒွါဒသက၌လည်း ဘေဒကိုလည်းကောင်း မပြတော့" ဟု ကန့်သည်။ ပါဠိတော်ကို ကြည့်လျှင် ဒုကမူသက အပြီး၌ ဒွါဒသကဘေဒကိုသာ တွေ့ရလိမ့်မည်။ ဓာတုနိဒ္ဒေသ၌လည်း ဤအတိုင်းပင် (ပါဠိတော်ရှိပုံကို) သိပါ။ ပါဠိယံ၊ ပါဠိတော်၌။ ဒဿေတွာ၊ ၍။ ဒွါဒသာယတနာနီတိ၊ ဟူ၍။ အဘေဒတောဝ၊ အဘေဒအားဖြင့်သာ။ ပုစ္ဆာဝိသဇ္ဇနံ၊ ကို။ (အင်္ဂီတိကာရေဟိ) ကတံ၊
ဓာတုနိဒ္ဒေသေပိ၊ ၌လည်း။ ဧသေဝ (ဧသော ဧတ)၊ ဤဆိုအပ်ပြီးသော အစီအရင် သည်ပင်။ နယော၊ အနက်အဓိပ္ပါယ်ကို ဆောင်ကြောင်း အစီအရင်တည်း။

သစ္စနိဒ္ဒေသေ၊ ၌။

သစ္စနိဒ္ဒေသ။ ။ သစ္စနိဒ္ဒေသ ၌ကား ခန္ဓာနိဒ္ဒေသ တုန်းက ကဲ့သို့ ရထိုက်သော ဒုကဘိကစတုက္ကတို့ကို ပါဠိတော်၌ အပြည့်အစုံ ပြတော်မူ၏။ အနည်းငယ်ထူးပုံကား- သစ္စာ ၄ ပါး စဉ်ရာ၌ အကျိုးအကြောင်းတွဲ၍ "နိရောဓသစ္စာ, မဂ္ဂသစ္စာ" ဟု ဟောတော်မူအပ်သော အစဉ်ရှိ၏။ ထို အစဉ်အတိုင်းမကျပဲ သမုဒယ သစ္စာ၏ အခြားမဲ့၌ မဂ္ဂသစ္စာကို ဟောတော်မူထား၏။ ထိိုသို့ ဟောတော်မူရခြင်းမှာ သမုဒယသစ္စာ၏ ဝိသဇ္ဇနနှင့် မဂ္ဂသစ္စာ၏ ဝိသဇ္ဇန တို့ တူသော ကြောင့်တည်း။

မှတ်ချက်။ ။ အဋ္ဌကထာစာအုပ်တို့၌ "ယသ္မာ ဒုကတိကေသု" ဟု ဒုကတိက တို့၌ "သမုဒယသစ္စာနှင့် မဂ္ဂသစ္စာတို့ အဖြေတူသောကြောင့်" ဟု အကြောင်းပြထား၏။ ဒုကတိက ၌သာ သမ ဧကက၌လည်း ထို သစ္စာ ၂ ပါးတို့ အဖြေတူကြ၏။ သို့ပါလျက် ဒုကတိက တို့၌သာ အဖြေတူပုံကို ပြခြင်း၌ အဋ္ဌကထာ နှလုံးသွင်းကို ဋီကာ ၌ ဖော်ပြထားသည်။

သဗ္ဗေပိ၊ အလုံးစုံလည်း ဖြစ်ကုန်သော။ ဒုကတိကစတုက္ကာ၊ တို့ကို။ ပါဠိယံ၊ ပါဠိတော်ကို။ ဒဿိတာ၊ ကုန်ပြီ။
စ၊ ဆက်။ ယသ္မာ၊ ကြောင့်။ ဒုကတိကေသု၊ တို့၌။ သမုဒယသစ္စ သဒိသမေဝ၊ သမုဒယ သစ္စာ၌ အဖြေနှင့် တူသည်သာလျှင် ဖြစ်သော။ မဂ္ဓသစ္စေပိ၊ ၌လည်း။ ဝိသဇ္ဇနံ၊ အဖြေသည်။ (ဟောတိ) တသ္မာ၊ ကြောင့်။ (ထိုသို့ သမုဒယသစ္စာ၌ အဖြေနှင့် တူသည်သာလျှင် ဖြစ်သော အဖြေနှင့် အဖြစ်ကြောင့်။) တံ၊ ထို မဂ္ဂသစ္စာကို။ သမုဒယာနန္တရံ၊ သမုဒယ၏ အခြားမဲ့၌။ (ဘဂဝတာ) ဝုတ္တံ၊
ဣန္ဒြိယနိဒ္ဒေသေ၊ ၌။ ဇိဝိတိန္ဒြိယံ ဒွီဟိ ခန္ဓေဟီတိ (ဧတ္ထ)၊ ဟူသော ဤပါဌ်၌။ ရူပဇီဝိတိန္ဒြိယံ၊ ရူပ်ဇီဝိတိန္ဒြေကို။ ရူပက္ခန္ဓေန၊ ဖြင့်လည်းကောင်း။ အရူပဇီဝိတိန္ဒြိယံ၊ နာမ်ဇီဝိတိန္ဒြေကို။ သင်္ခါရက္ခန္ဓေန၊ ဖြင့်လည်းကောင်း။ သင်္ဂဟိတံ၊ ၏။
သေသံ၊ ကြွင်းသော အစီအရင်ကို။ ဝုတ္တန ယာနုသာရေနေဝ၊ ဆိုအပ်ပြီးသော နည်းသို့ အစဉ်လျှေက်သဖြင့်သာလျှင်။ ဝေဒိတဗ္ဗံ၊ ၏။
ပန၊ ဆက်။ ဧတ္ထ၊ ဤ ဣန္ဒြိယနိဒ္ဒေသ၌။ ပါဠိဝဝတ္ထာနံ၊ ပါဠိကို ပိုင်းခြား ကန့်သတ်ခြင်းသည်။ အာယတန ဓာတုနိဒ္ဒေသသဒိသမေဝ၊ အာယတနနိဒ္ဒေသ, ဓာတုနိဒ္ဒေသ၌ ပါဠိဝ ဝတ္ထာနနှင့် တူသည်သာ။