Varo varaññūtigāthāvaṇṇanā
14. Evaṃ bhagavā pariyattidhammena buddhādhiṭṭhānaṃ saccaṃ vatvā idāni lokuttaradhammena vattumāraddho ‘‘ varo varaññū ’’ ti .
Tattha varoti paṇītādhimuttikehi icchito ‘‘ aho vata mayampi evarūpā assāmā ’’ ti , varaguṇayogato vā varo uttamo seṭṭhoti attho .
Varaññūti
M0.162 nibbānaññū .Nibbānañhi sabbadhammānaṃ uttamaṭṭhena varaṃ , tañcesa bodhimūle sayaṃ paṭivijjhitvā aññāsi .
Varadoti pañcavaggiyabhaddavaggiyajaṭilādīnaṃ aññesañca devamanussānaṃ nibbedhabhāgiyavāsanābhāgiyavaradhammadāyīti attho .
Varāharoti varassa maggassa āhaṭattā varāharoti vuccati .
So hi bhagavā dīpaṅkarato pabhuti samatiṃsa pāramiyo pūrento pubbakehi sammāsambuddhehi anuyātaṃ purāṇamaggavaramāhari , tena ‘‘ varāharo ’’ ti vuccati .
Apica sabbaññutaññāṇappaṭilābhena varo , nibbānasacchikiriyāya varaññū , sattānaṃ vimuttisukhadānena varado , uttamapaṭipadāharaṇena varāharo .
Etehi lokuttaraguṇehi adhikassa kassaci guṇassa abhāvato anuttaro .
Aparo nayo – varo upasamādhiṭṭhānaparipūraṇena , varaññū paññādhiṭṭhānaparipūraṇena , varado cāgādhiṭṭhānaparipūraṇena , varāharo saccādhiṭṭhānaparipūraṇena , varaṃ maggasaccamāharīti .
Tathā varo puññussayena , varaññū paññussayena , varado buddhabhāvatthikānaṃ tadupāyasampadānena , varāharo paccekabuddhabhāvatthikānaṃ tadupāyāharaṇena , anuttaro tattha tattha asadisatāya , attanā vā anācariyako hutvā paresaṃ ācariyabhāvena , dhammavaraṃ adesayi sāvakabhāvatthikānaṃ tadatthāya svākkhātatādiguṇayuttassa dhammavarassa desanato .
Sesaṃ vuttanayamevāti .
Evaṃ bhagavā navavidhena lokuttaradhammena attano guṇaṃ vatvā idāni tameva
P0.194 guṇaṃ nissāya buddhādhiṭṭhānaṃ saccavacanaṃ payuñjati ‘‘ idampi buddhe ’’ ti .Tassattho pubbe vuttanayeneva veditabbo .
Kevalaṃ pana yaṃ varaṃ lokuttaradhammaṃ esa aññāsi , yañca adāsi , yañca āhari , yañca desesi , idampi buddhe ratanaṃ paṇītanti evaṃ yojetabbaṃ .
Imissāpi gāthāya āṇā koṭisatasahassacakkavāḷesu amanussehi paṭiggahitāti .